Postanowienie - I OZ 577/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 993/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.2025.BS w przedmiocie nienOddalono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 993/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.2025.BS w przedmiocie nien
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Mariola Kowalska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 993/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J.M. (dalej "skarżąca") odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r., nr DSZ-V.4321.4.56.2025.BS w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wraz ze skargą wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której zostałaby pozbawiona środków niezbędnych do utrzymania i poniosłaby uszczerbek, co w przypadku późniejszego uchylenia decyzji byłoby trudne do naprawienia. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca nie przedstawiła jednakże odpowiednich argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zamieszczając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca nie wykazała okoliczności określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Skarżąca nie podała w jakiej sytuacji osobistej (majątkowej, finansowej) była w dniu złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazała jedynie ogólnie, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia doprowadzi do sytuacji, w której zostanie pozbawiona środków niezbędnych do utrzymania i poniesie uszczerbek, co w przypadku późniejszego uchylenia decyzji byłoby trudne do naprawienia. W konsekwencji tego brak było możliwości dokonania jednoznacznej oceny. Dodatkowo Sąd zauważył, że należności pieniężne mogą zostać w każdym czasie zwrócone, czy też rozliczone między stronami. Świadczenia pieniężne są ze swej natury świadczeniami odwracalnymi i ze swej istoty nie wywołują trudnych do odwrócenia skutków. Ze względu na charakter tego zobowiązania, w razie uwzględnienia skargi środki wpłacone przez skarżącą na podstawie ostatecznej decyzji będą mogły zostać jej zwrócone.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając:1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym przyjęciu przez Sąd, że w sprawie nie wykazano okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a obowiązek nie wpłynie na doprowadzenie skarżącej do sytuacji, w której zostanie pozbawiona środków niezbędnych do utrzymania;2) obrażę przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji, pomimo że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a z akt sprawy wynika, że szczególne okoliczności zostały przedstawione i uprawdopodobnione przez wnioskodawcę.W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o:a) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie w całości i wydanie rozstrzygnięcia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji lub z ostrożności procesowej, w przypadku braku dostatecznego wyjaśniania kwestii przez Sąd I instancji:b) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast brak lub nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że złożony przez skarżącą wniosek, poza ogólnikowymi twierdzeniami, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia doprowadzi do sytuacji, w której zostanie pozbawiona środków niezbędnych do utrzymania i poniesie uszczerbek, co w przypadku późniejszego uchylenia decyzji byłoby trudne do naprawienia. Skarżąca nie przedstawiła jednakże informacji dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, tj. nie wskazała liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, źródeł dochodu rodziny, posiadanego majątku, oszczędności udokumentowanych bieżącym wyciągiem z rachunku bankowego czy też wysokości stałych kosztów utrzymania. Podkreślić przy tym należy, że gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy aktu rodzącego obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności potwierdzających trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o wskazaną kwotę grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.Wskazania ponadto wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej są zwykłym następstwem takiej decyzji, zaś obowiązkiem strony było uprawdopodobnienie, że na skutek zwrotu grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Same ogólne twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej, bez zobrazowania aktualnej sytuacji majątkowej rodziny, nie pozwala na uprawdopodobnienie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.Prawidłowości postanowienia Sądu I instancji nie podważają również argumenty podniesione w zażaleniu. Pełnomocnik skarżącej przywołał treść uzasadniania postanowienia NSA z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt II GZ 450/24, z którego wynika m.in. że "ochrona tymczasowa (...) stanowi ponadto wyjątek od wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady wykonywania ostatecznych aktów i czynności administracyjnych, co uzasadnia restryktywne wykładanie oraz stosowanie przepisów regulujących powyższą instytucję procesową", "obowiązek wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie wiarygodnego prawdopodobieństwa) tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy", "Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się do takich okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia lub inne formy rekompensaty, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków".Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację wskazaną w uzasadnieniu powyższego postanowienia, która to argumentacja jest tożsama z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego postanowienia. W konsekwencji tego brak jest podstaw, które pozwalałyby na stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wiązać się dla skarżącej ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Ponownie odnotować należy, że orzeczone decyzją Kolegium zobowiązanie dotyczy kwoty pieniężnej, która w przypadku uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności może zostać zwrócona.Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.