Wyrok - II SAB/Rz 153/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na bezczynność Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Krośnie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Krośnie dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru rStwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na bezczynność Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Krośnie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Krośnie dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru r
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Grzegorz Panek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
UZASADNIENIE
W dniu 26 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga stowarzyszenia P. z siedzibą w W. (dalej: Stowaryszenie/skarżący) na bezczynność Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Krośnie (dalej: podmiot zobowiązany/Okręg PZW) w przedmiocie nie udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.).Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskiem z 21 lipca 2025r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej Okręgu PZW w Krośnie, Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie na jego adres poczty elektronicznej informacji publicznej w postaci treści podpisanych w 2024 przez Okręg PZW w Krośnie umów z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie.Do dnia wniesienia niniejszej skargi do Sądu, w/w podmiot zobowiązany nie przedłużył terminu udostępnienia informacji ani nie udostępnił żądanej informacji.Skarżący wniósł w związku z powyższym o zobowiązanie Okręgu PZW w Krośnie do rozpoznania przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych;W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do chwili złożenia skargi Okręg PZW nie udostępnił żądanej informacji, pomimo, że jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym. Podkreślił, że PZW, jako organizacja zrzeszająca wędkarzy i zarządzająca znaczną częścią polskich wód, realizuje zadania publiczne związane z gospodarką wodną i ochroną środowiska, co dodatkowo znajduje potwierdzenie w statucie PZW oraz dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym.W odpowiedzi na skargę Okręg PZW w Krośnie wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2025 r. informacji publicznej w żądanym zakresie i w żądany sposób. Podkreślił, że rzeczywiście dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, ale uwzględnił ją w całości, a bezczynność nie miała charakteru rażącego.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024r., poz.935), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.Należy wyjaśnić, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ (podmiot zobowiązany) będąc właściwym w sprawie i zobligowanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny czy czynność nie została podjęta, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.Prawo obywatela do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wskazuje ona w szczególności, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6).Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę.Jeśli więc przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ww. ustawy).Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.Poza sporem w kontrolowanej sprawie pozostaje, że Okręg PZW w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.Żądane informacje dotyczą gospodarowania przez podmiot zobowiązany mieniem publicznym, wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych na wodach należących do Skarbu Państwa. Niezależnie od formy działania podmiotu zobowiązanego wykonuje on zadania publiczne i dysponuje mieniem państwowym w zakresie gospodarowania wodami publicznymi. Dlatego też nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest w sprawie kwestionowane, że żądana przez skarżące Stowarzyszenie informacja, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., której udostępnienia można żądać w trybie i na zasadach przywdzianych w tej ustawie. Każda bowiem informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w tym informacje o dysponowaniu majątkiem publicznym. Za taką informację należy uznać także informację objętą wnioskiem dostępowym skarżącego, co ostatecznie potwierdził także Okręg PZW.Istota skargi w niniejszej sprawie, wobec niekwestionowanego uczynienia zadość żądaniu wnioskodawcy, ostatecznie sprowadza się do oceny czy organ w zakresie rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej znajdował się w stanie bezczynności i jakie ewentualnie są tego konsekwencje.Według skarżącego Okręg PZW nie udzielił mu w ustawowym terminie żądanej informacji, bo 14-dniowy termin na udzielenie informacji na wniosek z 21 lipca 2025 r. upłynął bezskutecznie z dniem 4 sierpnia 2025 r. Organ twierdzi natomiast, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, która powinna skutkować jego umorzeniem, gdyż uczynił zadość żądaniu skarżącego, przesyłając mu zgodnie z jego wnioskiem żądane informacje, choć przyznał, że żądane dokumenty, zostały wysłane z opóźnieniem, tj. 25 sierpnia 2025 r.Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu przewidzianego dla udzielenia informacji (por. np. wyrok NSA 11 maja 2017r. I OSK 2609/15).W realiach niniejszej sprawy Okręg PZW nie dochował w/w ustawowego terminu, choć ostatecznie rozpoznał wniosek skarżącego, ponieważ udzielił wnioskowanej informacji publicznej. Uczynił to wszakże już po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie.Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącego w formie przewidzianej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, to postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku, ale tylko w tym zakresie, podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.W niniejszym przypadku bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia w określonym terminie wniosku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), skoro już ten wniosek rozpatrzył. Zobowiązywanie podmiotu zobowiązanego w takich warunkach do działania byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do rozpatrzenia wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).Należy przy tym podkreślić, że zakończenie postępowania administracyjnego, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości nawet wówczas, gdy ten stan już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności). Zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że jeśli z uwagi na wydanie żądanego aktu, nie jest możliwe zobowiązanie do jego wydania, to w tym zakresie postępowanie ze skargi na bezczynność podlega umorzeniu. W zakresie zaś stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu rozstrzygnięcia organu, skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., II OSK 2401/18).Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Okręg PZW dopuścił się bezczynności (pkt 1 sentencji wyroku ) oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania o zobowiązanie w/w podmiotu do rozpoznania wniosku dostępowego (pkt 2 sentencji wyroku).Oceniając charakter zaistniałej bezczynności, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., w świetle całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyroki NSA z: 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12, 29 listopada 2018 r. II GSK 1619/18). W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, gdyż organ ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek dostępowy skarżącego, a przekroczenie terminu nie było znaczne. Opóźnienie nie wynikało zatem z lekceważenia przez organ zasad porządku prawnego i nie było nacechowane jego złą wolą. Nie występuje zatem przypuszczenie, że nałożenie grzywny jest konieczne aby wymusić prawidłowe procedowanie przez organ wniosków w zakresie dostępu do informacji publicznej.O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 580 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 580 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).