Wyrok - II SAB/Ol 147/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Zobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. w zakresie bezczynn. organu. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Szpitala Powiatowego w N. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania pkt 1 wniosku skarżącego z dnia 26 czerwca 2025 r. - w terminie 14 dni; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe w zakresie bZobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. w zakresie bezczynn. organu. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Szpitala Powiatowego w N. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania pkt 1 wniosku skarżącego z dnia 26 czerwca 2025 r. - w terminie 14 dni; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe w zakresie b
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
zamawiający / strona powodowa
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Grzegorz Klimek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano organ do rozp. wniosku w części; w pozostałej części umorzono postęp. w zakresie bezczynn. organu
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 12 lipca 2025 r. P. K. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Szpitala Powiatowego w [...] Sp. z o.o. (dalej jako: "Szpital", "organ") w rozpoznaniu wniosku z 26 czerwca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o:1. stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Szpitala do rozpoznania wniosku;2. zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm prawem przepisanych.W uzasadnieniu skarżący wskazał, że powołanym wnioskiem złożonym drogą mailową zwrócił się do Szpitala o przesłanie mu na adres mailowy informacji:1. Czy Szpital w [...] zaciągnął w latach 2021-2025 zobowiązania przekraczające 50 000 zł. Jeżeli tak, to względem kogo, na jakich warunkach? Jaki jest stan spłaty zobowiązań?2. Czy w latach 2021-2025 Starostwo Powiatowe udzielało jakiegokolwiek wsparcia finansowego Szpitalowi w [...]? Jeżeli tak, to kiedy, w jakiej wysokości i na jakich warunkach?3. Czy w latach 2021-2025 była podnoszona wartość kapitału spółki? Jeżeli tak, to kiedy i w jakiej wysokości?Skarżący oświadczył, że do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował na wniosek, zatem pozostaje w bezczynności.W odpowiedzi na skargę z 3 listopada 2025 r. Dyrektor Szpitala wniósł o:- umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie odrzucenie skargi, a w przypadku merytorycznego rozpoznania skargi o jej oddalenie w całości;- niewymierzanie organowi grzywny z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa oraz niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności;- przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów:a) pismo z 8 października 2025 r. – udostępnienie informacji publicznej wraz z potwierdzeniem wysłania oraz odbioru przez wnioskodawcę - na okoliczność udostępnienia informacji publicznej, wysłania jej i odebrania przez wnioskodawcę, dopełnienia obowiązku udostępnienia informacji, zniwelowania skutków opóźnienia;b) pismo z 13 października 2025 r. - wezwanie do wykazania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wraz z potwierdzeniem wysłania oraz odbioru przez wnioskodawcę - na okoliczność rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wezwania wnioskodawcy do wykazania interesu publicznego, zrealizowania obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej, wysłania pisma i odebrania go przez wnioskodawcę.Organ argumentował, że opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie wynikało z zaniedbania obowiązków po stronie Szpitala, lecz było konsekwencją obiektywnych okoliczności związanych z zakresem i charakterem żądanego wnioskiem materiału. Realizacja żądania wymagała opracowania i przygotowania informacji o charakterze złożonym, w tym dokonania analizy licznych dokumentów źródłowych, które dostępne są wyłącznie w formie papierowej. Przed udostępnieniem informacji niezbędne było każdorazowe zweryfikowanie, czy dokumenty te nie zawierają treści objętych ochroną prawną, w szczególności tajemnicy przedsiębiorstwa, danych osobowych, danych medycznych, informacji niejawnych lub danych dotyczących toczących się postępowań sądowych i przygotowawczych. Proces ten wymagał szczegółowej analizy merytorycznej oraz konsultacji z radcą prawnym Szpitala, którego udział był niezbędny dla zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych i informacji niejawnych.Zaznaczono, że w strukturze organizacyjnej Szpitala nie funkcjonuje odrębne stanowisko pracy dedykowane wyłącznie udostępnianiu informacji publicznej. Zadania z tego zakresu realizowane są przez pracownika sekretariatu, który równocześnie wykonuje szereg innych obowiązków administracyjno-kancelaryjnych. W praktyce wpływa to na wydłużenie czasu niezbędnego do opracowania odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji. Dodatkowo, wnioski zostały złożone w okresie sprawozdawczym, w którym pracownicy oraz organy Szpitala, w tym Zarząd, osoby odpowiedzialne za kwestie księgowo-finansowe i radca prawny, byli w pełni zaangażowani w przygotowanie dokumentacji sprawozdawczo-finansowej oraz projektów uchwał organów spółki. Obciążenie kadrowe w tym okresie istotnie ograniczyło możliwości szybszego opracowania odpowiedzi na złożony wniosek. Wskazane okoliczności, mające charakter faktyczny i organizacyjny, pozostawały poza zakresem swobodnego uznania Szpitala i w sposób obiektywny uzasadniają przekroczenie ustawowego terminu. Organ podał, że działania Szpitala miały charakter staranny, a wniosek został ostatecznie zrealizowany. Wnioskowana informacja publiczna została udostępniona w pełnym zakresie dnia 14 października 2025 r., co potwierdza, że organ dopełnił obowiązku udostępnienia informacji. Opóźnienie miało charakter nieumyślny i wynikało z okoliczności niezależnych od organu, a jego skutki zostały w pełni zniwelowane przez późniejsze udostępnienie informacji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekaniew sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowaniaw przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowaniaw przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Determinuje to zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.W niniejszej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawyz dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.W rzeczonej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest bowiem podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest to zatem jednostka dysponująca majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne.Należy wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz gdy zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę czynności materialno-technicznej, tj. udostępnienia informacji lub pisma informacyjnego skierowanego do wnioskodawcy. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, publ. w CBOSA). Reasumując, w orzecznictwie przyjmuje się, że na gruncie u.d.i.p. może dojść do bezczynności organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 84/22, publ. CBOSA). W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie dotyczy informacji publicznej, leży w dyspozycji innego podmiotu, to właściwą formą udzielonej odpowiedzi jest forma pisemna bez konieczności zachowania szczególnej formy decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2055/16; z 24 października 2019 r., sygn. akt I OSK 910/18, CBOSA).Z przytoczonych unormowań wynika, że podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do żądania wnioskodawcy, czy to przez udostępnienie wnioskowanej informacji, czy wydanie decyzji odmownej albo pisma informacyjnego - w terminie 14 dni od wpływu wniosku do organu. W rozpatrywanym przypadku wniosek skarżącego wpłynął na skrzynkę mailową organu 26 czerwca 2025 r. o godzinie 19:51, a więc po godzinach pracy administracji. Dlatego należy uznać wpływ wniosku do organu 27 czerwca 2025 r..W związku z tym termin na jego załatwienie upłynął 11 lipca 2025 r. Tym samym w dacie wniesienia skargi (15 lipca 2025 r.) Szpital pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu złożonego wniosku.Jeżeli zaistniały przeszkody do rozpatrzenia wniosku w ustawowym terminie, opisane w odpowiedzi na skargę, to organ powinien był przed upływem tego terminu poinformować o tym skarżącego i wskazać nowy termin do rozpatrzenia wniosku. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W takim samym terminie powinien wydać decyzję odmowną. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1,tj. w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, toz uprawnienia tego może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione powody. Wnioskodawca może kwestionować powołane przez organ okoliczności w skardze na bezczynność i wówczas Sąd bada czy zwłoka jest uzasadniona. W rzeczonym przypadku organ zaniechał w ogóle poinformowania skarżącego o przyczynie zwłoki i nowym terminie rozpoznania wniosku. Tym samym nie może się skutecznie obronić przed zarzutem bezczynności, przez wskazanie przyczyn zwłoki dopiero w odpowiedzi na skargę. Skarga skarżącego na bezczynność wpłynęła do organu 15 lipca 2025 r., a więc po upływie terminu na rozpatrzenie wniosku. Do tego czasu organ nie udostępnił żądanych danych ani nie wydał decyzji odmownej, pozostawał więc w bezczynności. Dopiero w piśmie z 8 października 2025 r. Szpital udostępnił skarżącemu informacje w zakresie punktu 2 i 3. Natomiast w piśmie z 13 października 2025 r. w odniesieniu do punktu 1 wniosku wezwano stronę do wykazania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, z uwagi na to, że żądane w tym punkcie informacje stanowią informacje publiczne przetworzone.W zakresie punktu 1 wniosku należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podmiot zobowiązany odmawiając udostępnienia informacji publicznej - w procesowej formie decyzji administracyjnej - z uwagi na to, że jest to informacja publiczna przetworzona, zobligowany jest w pierwszej kolejności wykazać taki charakter tej informacji. Należy zatem wykazać, że wnioskodawca domaga się informacji jakościowo nowej, której organ nie posiada w swoich zasobach, rejestrach czy też zestawieniach, i której w stosunkowo prosty sposób nie może wydobyć z tych zasobów lub takiego zestawu informacji prostych, którego ilość zdezorganizowałaby pracę danej instytucji i wypełnianie codziennych obowiązków przez jej pracowników. Co do zasady sięgnięcie przez organ do zbiorów dokumentacji, zawierającej informacje proste i wyselekcjonowanie spośród nich jedynie żądanych informacji - a następnie ewentualne poddanie części z nich procesowi anonimizacji, nie skutkuje automatycznie przekształceniem informacji prostej w informację przetworzoną. Taki proces nie wymaga bowiem zebrania lub zsumowania, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego.W ocenie Sądu funkcjonalna wykładnia normy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezspornie nie pozwala na obciążenie strony wnioskującej o informację obowiązkiem wykazywania już na poziomie złożonego wniosku, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji szczególnie istotnej dla interesu publicznego. Obciążony takim obowiązkiem jest przede wszystkim podmiot dysponujący informacją i to on musi dokonać takiej kwalifikacji z chwilą otrzymania wniosku, ewentualnie po wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia argumentacji w nim przedstawionej. Do organu należy nadto uzasadnienie braku istnienia tej przesłanki w ewentualnej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji. Wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien bowiem zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również, kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazał. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego (podobnie: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014r.: VIII SA/Wa 902/13, VIII SA/Wa 905/13, VIII SA/Wa 923/13, dostępne w CBOSA.).Nadmienić warto na koniec, że merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej przetworzonej następuje w dwojaki sposób: albo poprzez udostępnienie przetworzonej informacji publicznej; albo przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. To właśnie w decyzji organ ma obowiązek wykazać, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną i w razie stwierdzenia żądania takiej informacji, ocenić przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego.Szpital nie rozpatrzył zatem punktu 1 wniosku w sposób przewidziany przepisami prawa.Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę na bezczynność za zasadąi w pkt I zobowiązał organ do rozpoznania pkt 1 wniosku skarżącego z dnia 26 czerwca 2025 r. - w terminie 14 dni, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.W pozostałym zakresie skarga stała się bezprzedmiotowa, gdyż organ załatwił wniosek skarżącego co do pkt 2 i 3, jak wskazano powyżej. Dlatego też w pkt II sentencji wyroku orzeczono o umorzeniu postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu.O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), rozstrzygnięto w pkt III sentencji wyroku na zasadzie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).. w związku § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).