Wyrok - II OSK 744/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 września 2025
Teza
Oddalono skargi kasacyjne. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych L. M., Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 546/22 w sprOddalono skargi kasacyjne. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych L. M., Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 546/22 w spr
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
24 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Anna Żak
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (13)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Olsztynie wyrokiemz 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 546/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. J. (dalej jako "skarżący") na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja2022 r. nr P.7721.24.2022 07KK w przedmiocie rozbiórki wieży widokowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w pkt 1. sentencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a w pkt 2. sentencji zasądził od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.Decyzją z 30 października 2013 r., nr 461.2013 Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącemu pozwolenia na budowę wieży widokowej o wysokości 22,53 m w miejscowości G., ul. [...], na działce nr [...].Postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. Starosta G. wznowił postępowanie zakończone ww. pozwoleniem na budowę, na wniosek podmiotów domagających się uznania za strony postępowania.Decyzją z 19 września 2016 r. Starosta G. uznając zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił własną decyzję z 30 października 2013 r. oraz ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej wieży widokowej.Decyzją reformatoryjną z 3 lutego 2017 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski uchylił decyzję Starosty G. z 19 września 2016 r. i stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 30 października 2013 r. została wydana z naruszeniem prawa polegającym na pominięciu stron postępowania administracyjnego oraz odmówił jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej.Wyrokiem z 23 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 215/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi na powyższą decyzję Wojewody.Z kolei wyrokiem z 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił tenże wyrok Sądu I instancji, decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia 19 września 2016 r. NSA rozstrzygnął, że przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało wpływ na wynik postępowania wznowieniowego.Decyzją z 27 września 2019 r. Starosta G. ponownie rozpatrzył wniosek inwestora z dnia 2 października 2013 r. i udzielił skarżącemu pozwolenia na budowę wieży sportowo-rekreacyjnej o wysokości 22,53 m na działce nr [...] w G.Decyzją z 12 października 2020 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność w/w decyzji Starosty G. z dnia 27 września 2019 r.W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że inwestor zmienił jedynie nazwę wieży. Natomiast nie zmienił się charakter budowli ani jej parametry. Wojewoda podkreślił, że ponowne pozwolenie wydane zostało wbrew wyrokowi NSA i jest ewidentnie sprzeczne z planem miejscowym. Dodatkowo Wojewoda zauważył, że decyzja Starosty dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzjąz dnia 30 października 2013 r. Organ podniósł zatem istnienie w obrocie prawnym pierwszego pozwolenia na budowę (decyzji ostatecznej).Zawiadomieniem z 29 czerwca 2021 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowej wieży widokowej, tj. prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonychw przepisach. Następnie pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. zwrócił się do Starosty G. z pytaniem czy pozwolenie na budowę spornej wieży z 30 października 2013 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Pismem z 23 września 2021 r. Starosta G. udzielił odpowiedzi twierdzącej. Powołał się na ww. wyrok NSA i decyzję Wojewody z dnia 12 października 2020 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty G. z dnia 27 września 2019 r.Decyzją z dnia 16 lutego 2022 r. PINB na podstawie art.51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowej wieży widokowej, stwierdzając m.in., że wyrokiem NSA z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17, uchylił decyzję Starosty G. z dnia 30 października 2013 r., a niezależnie od charakteru wieży widokowej ("widokowa", czy "sportowo-rekreacyjna" lub inna) nie będzie ona zgodna planem zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie brak jest możliwości doprowadzenia wieży do stanu zgodnego z przepisami.WINB utrzymał w mocy ww. nakaz rozbiórki decyzją z dnia 12 maja 2022 r.W jej uzasadnieniu zaznaczył, że Starosta G. potwierdził wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenie na budowę wieży.Podkreślił, że okoliczność zrealizowania inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie w trybie nadzwyczajnym zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, nie wyłącza zasadności prowadzenia postępowania naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej jako "pr.bud."). WINB wskazał również, że na zasadzie art. 153 p.p.s.a. jest związany wykładnią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17. Podniósł, że zgodnie z oceną NSA przedmiotowa wieża nie może być kwalifikowana jako obiekt sportu i wypoczynku. W takiej sytuacji jedyną formą doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami (m.p.z.p.) jest rozbiórka wieży widokowej.Skargę na decyzję WINB wniósł skarżący.WSA w Olsztynie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że warunkiem do prowadzenia postępowania naprawczego w odniesieniu do inwestycji naruszającej przepisy prawa, ale zrealizowanej na podstawie i zgodnie z ostatecznym i prawomocnym pozwoleniem na budowę, jest wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego tego pozwolenia. Okoliczność ta, jak podkreślił Sąd, nie budzi wątpliwości ani w orzecznictwie ani w doktrynie. Analizując akta administracyjne sprawy oraz dokumenty przedkładane w toku postępowania sądowego, WSA w Olsztynie doszedł do przekonania, że materiał ten nie daje podstaw do przyjęcia, że pozwolenie na budowę spornej wieży widokowej z dnia 30 października 2013 r. zostało rzeczywiście wyeliminowane z obrotu prawnego, jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego.W tym zakresie Sąd I instancji za błędne uznał stanowisko, że pozwolenie na budowę z 2013 r. zostało uchylone wyrokiem NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17. Jak zaznaczył Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił bowiem jedynie decyzje wydane w trybie wznowieniowym, tzn. decyzję z 2016 r.i 2017 r. Okoliczność ta obligowała Starostę G. do ponownego orzekania w trybie wznowieniowym w sprawie kwestionowanego pozwolenia na budowę z 2013 r., z uwzględnieniem oceny prawnej przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonanej przez NSA.Sąd I instancji wyjaśnił, że z akt sprawy nie wynika, aby wszczęte postępowanie wznowieniowe zostało dotychczas zakończone. Starosta G. wprawdzie wydał w dniu 27 września 2019 r. decyzję, którą ponownie udzieli inwestorowi pozwolenie na budowę wieży, tym razem sportowo-rekreacyjnej, jednak nowe pozwolenie w żaden sposób nie wzruszało pozwolenia na budowę z 2013 r. Tym samym, według WSA w Olsztynie, zasadnie Wojewoda wskazał w decyzji z dnia 12 października 2020 r., stwierdzającej właśnie nieważność decyzji Starosty G. z dnia 27 września 2019 r., że wydane ponownie pozwolenie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia 30 października 2013 r. Z treści uzasadnienia decyzji Wojewody wyraźnie wynikało, że w obrocie prawnym pozostaje pozwolenie na budowę z 2013 r. wydane dla tej samej inwestycji. Co więcej, decyzja Wojewody, na którą powoływał się Starosta G. dla wykazania eliminacji pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, dotyczyła stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z dnia 27 września 2019 r., a niez dnia 30 października 2013 r., czyli dotyczyła zupełnie innego pozwoleniaZ tego powodu, zdaniem Sądu I instancji, nie można na obecnym etapie postepowania przesądzić, że została spełniona przesłanka do prowadzenia postępowania naprawczego, polegająca na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Dopiero bowiem ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że decyzja Starosty G. z dnia 30 października 2013 r. została ostatecznie wyeliminowana z obiegu prawnego, będzie dawało podstawy do prowadzenia postępowania naprawczego. Dlatego organ I instancji musi bezwzględnie ustalić, czy zakończyło się ostatecznie postępowanie wznowieniowe dotyczące pozwolenia na budowę z dnia 30 października 2013 r. i z jakim skutkiem to nastąpiło, a w aktach sprawy powinna znaleźć się decyzja w tym przedmiocie, jeżeli została wydana.Od powyższego wyroku wniesiono dwie skargi kasacyjnie. Pierwszą skargę kasacyjną wniosła osobiście uczestnik postępowania – L. M., jako osoba uprawniona w rozumieniu art. 175 § 2 p.p.s.a. - wykonująca zawód sędziego, natomiast drugą – wniósł Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reprezentowany przez radcę prawnego.Skarżąca kasacyjnie L. M. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Alternatywnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wystąpiła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:1. art. 48 - 53a ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie dopuszczalne jest prowadzenie postępowania naprawczego, skoro jak wynika z wyroku NSA z 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2749/17, inwestycja w postaci wieży widokowej na działce o nr [...] położonej w miejscowości G. przy ul. [...] jest niezgodna z Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkalnego [...] w G. (Dz.U. Województwa [...] z 1996 r. nr [...])",2. art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., który stanowi że przy realizacji obiektu budowlanego należy zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich;II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 134 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., 145 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. , 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a. W treści tego zarzutu skarżąca kasacyjnie wskazała, że WSA w Olsztynie nakazał uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wykazanie, że decyzja o pozwoleniu na budowę wieży widokowej z dnia 30 października 2013 r. została wyeliminowana, pomimo, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Starosty Powiatowego w G. z dnia 18 maja 2021 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę wieży widokowej w sprawie WB.6740.439.2013.W drugiej, wniesionej przez organ skardze kasacyjnej również wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi M. J. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz organu według norm przepisanych. Złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2021 poz. 2351) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie przez Sąd, że do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane oraz do wydania decyzji rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (co zostało ocenione w wyroku NSA z 28 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2759/17) niezbędne jest wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu, o którą wybudowano obiekt budowlany, podczas gdy okoliczność ta nie miała wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skarg kasacyjnych.Obie wniesione w niniejszej sprawie skargi kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione.Zaskarżonym wyrokiem WSA w Olsztynie poddał kontroli, a następnie uchylił, decyzje obu organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 7 ustawy pr. bud.Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w myśl art. 51 ust. 7 pr.bud., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.Z tego powodu – wobec ww. wyraźnego odesłania do treści przepisu art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - należy przytoczyć również treść i tego przepisu. Stanowi on, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.Zarzuty obydwu skarg kasacyjnych, sprowadzają się do postawienia Sądowi I instancji zarzutu błędnej wykładni przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud., a w konsekwencji jego błędnego zastosowania, które miałoby polegać, jak przyjął Sąd I instancji, na braku możliwości zastosowania tego przepisu i przepisów z nim powiązanych treściowo, w szczególności przepisu art. 50, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, na gruncie rozpoznanej sprawy - decyzja Starosty G. z dnia 30 października 2013 r. nr 461.2013.Powyższy wniosek dotyczy zarówno postawionych w pierwszej skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak też sformułowanych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, z tą uwagą, że skarżąca kasacyjnie w zarzucie naruszenia prawa materialnego stwierdziła, że błąd wykładni i stosowania prawa polegał na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że "w sprawie dopuszczalne jest prowadzenie postępowania naprawczego" pomimo, że z wyroku NSA w sprawie II OSK 2749/17 wynika, że budowa wieży widokowej jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Analiza uzasadnienia tego zarzutu wskazuje, że zdaniem skarżącej kasacyjnie pozwolenie na budowę z 30 października 2013 r udzielające pozwolenia na budowę tej wieży zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a Starosta wydał kolejną decyzję w dniu 12 września 2019 r. udzielającą pozwolenia na budowę tym razem wieży sportowo-rekreacyjnej, której to decyzji Wojewoda Warmińsko – Mazurski stwierdził nieważność. W konsekwencji Starosta umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę decyzją z 18 maja 2021r. Zatem w ocenie skarżącej "postępowanie dowodowe jest kompletne, a wszczęcie postępowania naprawczego jest niemożliwe".Wskazana przez skarżących kasacyjnie argumentacja na poparcie sformułowanych w skargach kasacyjnie zarzutów nie jest trafna.Prawidłowo bowiem Sąd I instancji uznał, że warunkiem prowadzenia w tej sprawie postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 pr.bud. było ostateczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej wieży z 30 października 2013r. co jednak nie nastąpiło. Co więcej, Sąd I instancji przedstawiając tok i kolejność prowadzonych postępowań administracyjnych dotyczących kwestionowanej budowli zwrócił uwagę, że już w decyzji z dnia 12 października 2020 r., stwierdzającej nieważność decyzji Starosty G. z dnia 27 września 2019 r., Wojewoda wyjaśnił, że wydane ponownie pozwolenie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia 30 października 2013 r., która pozostawała wówczas w obrocie prawnym i jak wynika z akt sprawy pozostaje w obrocie prawnym do dnia rozpoznania niniejszej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.Skarżąca kasacyjnie nie zauważa, że w toku postępowania toczącego się po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 30 października 2013r., jak to prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedynie decyzje obu organów wydane w trybie wznowieniowym na podstawie art.151 k.p.a., tzn. decyzję z 2016 r. i 2017 r. pozostawiając tym samym w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę wieży z dnia 30 października 2013 r. Okoliczność ta obligowała Starostę G. do ponownego orzekania w trybie wznowieniowym w sprawie w/w kwestionowanego pozwolenia na budowę z 2013 r., z uwzględnieniem oceny prawnej przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonanej przez NSA.Stwierdzenie zatem przez Wojewodę nieważności drugiego wydanego w sprawie pozwolenia na budowę obejmującego dokładnie ten sam obiekt, ale o nadanej mu innej nazwie (decyzji Starosty G. z dnia 27 września 2019 r.) nie oznacza, że wyeliminowano z obrotu prawnego pozwolenie wcześniejsze – z dnia 30 października 2013 r. Ta z kolei okoliczność w dalszym ciągu stanowi przeszkodę prawną do prowadzenia postepowania naprawczego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji w sposób klarowny i wyczerpujący wyjaśnił tę kwestię z czym w pełni zgadza się NSA orzekający w tej sprawie.W tym ostatnim zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze skargi kasacyjne w pełni podziela dotychczasowy, ugruntowany pogląd prawny wyrażany w wyrokach tego Sądu, według którego to poglądu na dalsze prowadzenie postępowania naprawczego ma wpływ prawomocne rozpatrzenie sprawy legalności pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 424/17, LEX nr 2612231), a w przypadku wykonywania robót budowlanych na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę, ale niezgodnie z przepisami, nie można nałożyć obowiązku doprowadzenia tak wykonywanych (wykonanych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nie zważając na to, że są one wykonywane zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym razie oznaczałoby to możliwość zakwestionowania prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bez jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności w jednym z trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Takie działanie naruszałoby zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a., por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 443/18, LEX nr 2785279). Jeśli więc roboty budowlane wykowywane są lub zostały wykonane w sposób nie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym, lecz niezgodnie z przepisami, w tym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak w niniejszej sprawie, ingerencja organu nadzoru budowlanego jest możliwa dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w procedurze administracyjnej. Taki tryb w postaci nadzwyczajnego postępowania administracyjnego tj. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowej wieży widokowej odnotowano w tej sprawie.To tej ostatniej kwestii zdają się właśnie nie dostrzegać skarżący kasacyjnie, choć z nieco odmiennych przyczyn skarżąca kasacyjnie uczestniczka myląc, które z pozwoleń na budowę wieży zostało wyeliminowane w trybie postępowania nieważnościowego, a z innych organ nadzoru budowlanego dopuszczając tryb postępowania naprawczego na podstawie art.50-51 pr.bud. niezalenie od pozostawania w obrocie pozwolenia na budowę. W obydwu przypadkach skarżący kasacyjnie nie biorą pod uwagę odmiennych przedmiotów prowadzonych postepowań, tj.: 1. postępowania wznowieniowego, które wskutek prawomocnego wyroku NSA z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17, nie zostało ani ostatecznie ani prawomocnie zakończone; 2. pierwotnego postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, które zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 30 października 2013 r., która pozostaje w obrocie prawnym i nie została wzruszona w trybach nadzwyczajnych, w tym m.in. w postępowaniu wznowieniowym, o którym mowa w pkt. 1. powyżej; 2. postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o przepis art. 50 - 51 pr.bud., które ze względu na pozostawanie w obrocie pozwolenia na budowę z dnia 30 października 2013 r. nie mogło zakończyć się w tej sprawie decyzją w przedmiocie nakazu rozbiórki z przyczyn prawidłowo wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie ma żadnego znaczenia decyzja Starosty G. z 18 maja 2019 r umarzająca postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wieży dołączona w kopii do skargi kasacyjnej wniesionej przez uczestniczkę, ponieważ decyzja ta dotyczy postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wieży dnia 27 września 2019r. następnie jak wyżej to wskazano unieważnionej.Jednocześnie ze względu na różne procesowe przedmioty wymienionych postępowań nie można dokonywać swoistego uproszczenia, jak miało to miejsce we wniesionych skargach kasacyjnych, że to wyrok NSA z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2759/17, sankcjonuje, czy też legalizuje postępowanie naprawcze wobec stwierdzonych przez NSA niezgodności inwestycji "z porządkiem zagospodarowania przestrzennego". Po raz kolejny należy podkreślić, że NSA wypowiedział się w tej kwestii w ramach kontroli wyroku Sądu I instancji, który dotyczył wznowienia postępowania i uzasadniając taki kierunek rozstrzygnięcia sprawy, wyraźnie stwierdził, że "Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, o czym była mowa wyżej, skoro wadliwie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w sytuacji wykazanej wyżej sprzeczności spornej inwestycji z prawem miejscowym". Takie uproszczenie rozumienia tego wyroku wynika m.in. z postawionego przez uczestniczkę zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który został sformułowany w związku ze stwierdzoną wadliwością pierwotnego pozwolenia na budowę w tymże wyroku NSA, wydanego w ramach kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji dotyczącego postępowania wznowieniowego i z uwagi na niniejszą kontrolę innego wyroku tego Sądu dotyczącego samej prawidłowości zastosowania innego rodzaju i trybu postępowania administracyjnego (postępowania naprawczego) nie może odnieść zamierzonego skutku.Również i z tej przyczyny nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 134 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., 145 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. , 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ustalił pozostawanie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę z dnia 30 października 2013 r. w oparciu o szczegółową analizę akt – analizę wszystkich wydanych i dotyczących inwestycji decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych.Oczywiście, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Na mocy tego przepisu wyrok NSA jest wiążący. Nie oznacza to jednak, że wiąże on sądy i organy administracji publicznej w ten sposób, że całkowicie pomija porządek i rodzaj trybów postępowań administracyjnych (np. tryby zwykłe i nadzwyczajne), ich normatywne powiązania i wynikającą z nich kolejność ich prowadzenia - normatywne pierwszeństwo jednych trybów przed innymi. Jego moc wiążąca musi zawsze pozostawać w zgodzie z zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP).Z wyroku NSA wynika wiążąca ocena stwierdzonych wadliwości pozwolenia na budowę z dnia 30 października 2013 r. oraz konieczność ponownego przeprowadzenia oceny przesłanek wznowienia postępowania z uwzględnieniem stwierdzonych przez NSA naruszeń prawa. Natomiast NSA w wyroku z dnia 28 maja 2019 r. nie wypowiadał się w przedmiocie możliwości, czy też dopuszczalności, przeprowadzenia postępowania naprawczego przy istnieniu w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, a jedynie stwierdził, że pozwolenie to jest wadliwe (narusza prawo), a stwierdzona wadliwość może mieć wpływ na wynik postępowania wznowieniowego, które w związku z uchyleniem wyroku Sądu I instancji i obydwu decyzji wznowieniowych należy ponownie przeprowadzić biorąc pod uwagę ocenę prawną pozwolenia na budowę zamieszczoną w uzasadnieniu ww. wyroku.Odnosząc się jeszcze do twierdzeń skarżącego kasacyjnie organu zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczących braku wskazań Sądu pierwszej instancji, co do dalszego procedowania przez organy nadzoru budowlanego należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że tylko wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę wieży widokowej umożliwi prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art.50-51 pr.bud. Może ono w konsekwencji prowadzić do rozbiórki obiektu budowlanego.Biorąc powyższe pod uwagę podniesione w obu skargach kasacyjnych zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a..