Postanowienie - VI SA/Wa 1792/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 24 września 2025
Teza
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] siedzibą w D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie danych PNR umarza postępowanie sądowoadministracyjne UZASADNIENIE SygnUmorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] siedzibą w D. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie danych PNR umarza postępowanie sądowoadministracyjne UZASADNIENIE Sygn
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Typ sprawy
sprawa administracyjna
Etap
postępowanie przed WSA
Role w sprawie
skarżący
organ administracji
Data orzeczenia
24 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Dorota Pawłowska
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
UZASADNIENIE
Sygn. akt:VI SA/Wa 1792/24UzasadnienieZaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 5 marca 2024 r. Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku przewoźnika lotniczego [...]- dalej zwanego Skarżącym - o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaniem Decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 roku dotyczącej nałożenia na przewoźnika lotniczego administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r. poz. 1441), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej kwocie 20 000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych), za niedopełnienie przez przewoźnika lotniczego [...] obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r. poz. 1441), w związku ze zrealizowanym lotem Nr [...] z portu lotniczego [...] [...] do portu lotniczego [...] [...] z planowaną datą i godziną przylotu [...] grudnia 2018 roku, 11:20 czasu polskiego.W skardze od powyższej decyzji, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie prawa powodujące nieważność decyzji w całości:1) art. 67 ust. 1 i 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w zw. z art. 19 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (w imieniu którego działał zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej), w sytuacji w której - po przekazaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 4 Ustawy PNR - właściwym do rozpatrzenia sprawy był Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, co oznacza, że Decyzja została wydana wbrew właściwości, a zatem jest nieważna;2) art. 268a k.p.a. oraz art. 5aa ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie (podpisanie) zaskarżonej Decyzji przez zastępcę Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej, podczas gdy wskazane przepisy prawa nie umożliwiają przeniesienia kompetencji do wydawania decyzji administracyjnej poza organ administracji publicznej, kompetentny do wydania decyzji, co stanowi rażące naruszenie prawa i oznacza, że zaskarżona Decyzja jest nieważna.Ponadto, na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., zarzucam naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:3) art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., co przejawiało się w braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu całego potrzebnego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie, że:i) w dacie spornego lotu [...] obowiązywał zakaz przekazywania danych PNR (odmowa zgody na przekazywanie danych władzom polskim, wydana przez uprawnione władze [...]), o czym [...] niezwłocznie poinformowała KG SG,ii) [...] podejmowała wszelkie konieczne starania w celu uzyskania powyższej zgody,iii) niezwłocznie po uzyskaniu wskazanej zgody [...] przystąpiła do przekazywania danych PNR władzom polskim - po dostosowaniu rozwiązań technicznych po stronie Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach, co umożliwiło przekazywanie danych,iv) waga zarzucanego [...] naruszenia prawa była niewielka, w szczególności mając na uwadze, że dotyczyło ono początkowego okresu obowiązywania okresu Ustawy PNR, braku gotowości Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach do odbierania przekazywanych w sposób automatyczny danych, konieczności przeprowadzenia wielomiesięcznych prac dostosowawczych z tym związanych, a także obiektywnych i niezależnych od [...] przeszkód do przekazywania danych PNR;4) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków [...]: (i) o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w celu uzyskania treści właściwych przepisów obowiązujących w [...], które określają kompetencje organów państwa [...]: Najwyższej Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego oraz Generalnego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych, (ii) o przesłuchanie w charakterze świadka R. B. (Airport Services Manager Emirates) oraz (iii) w charakterze strony M. P. (osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale), podczas gdy przeprowadzenie wskazanych dowodów umożliwiłoby wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, natomiast zaniechanie w tym zakresie spowodowało m.in. to, że Organ nie ustalił, że nieprzekazanie danych PNR zostało spowodowane działaniem siły wyższej;5) art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 14 § la k.p.a. poprzez wykorzystanie w zaskarżonej Decyzji (najprawdopodobniej) faktów znanych Organowi z urzędu, bez zawiadomienia o nich wcześniej [...] i bez utrwalenia ich w aktach sprawy na piśmie, w szczególności informacji na temat m.in. zagrożeń terrorystycznych w [...], wojnie w Jemenie, aktywności organizacji terrorystycznych (tzw. Państwo Islamskie i Al-Kaida) (rozważania w tym zakresie zawarto na str. 16-18 Decyzji);6) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez niezapewnienie [...] możliwości czynnego udziału w postępowanie i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności: (i) Organ zawiadomił [...] o zamiarze wydania decyzji w "pierwszej instancji" i możliwości zajęcia stanowiska w sprawie jeszcze przed zgromadzeniem wszystkich dowodów w sprawie, w tym przed momentem uzyskania odpowiedzi na wezwanie, o które Organ sam wystąpił, a następnie (ii) Organ w ogóle nie zawiadomił [...] o zamiarze wydania zaskarżonej Decyzji, (iii) Organ nie uwzględnił wydając zaskarżoną Decyzję stanowiska [...] z dnia 6 marca 2024 r., pomimo że zostało złożone przed upływem przewidywanego terminu załatwienia sprawy (wskazanego w piśmie Organu z dnia 6 lutego 2024 r.);7) art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie [...] zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem Decyzji, uzależnienie zapoznania się z aktami sprawy od złożenia wniosku i udzielenia pisemnej zgody na dostęp do akt sprawy, a także niewydanie postanowienia w kwestii odmowy dostępu do akt sprawy w terminie przypadającym przed wydaniem Decyzji.Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zarzucam także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:8) art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 70 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 lutego 2022 r.) w zw. z art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie, że 3-letni termin przedawnienia nałożenia kary uległ przedłużeniu o 71 dni, podczas gdy wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 3 -interpretowany w zgodzie z Konstytucją RP - nie przedłużył okresu przedawnienia nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, gdyż takie jego rozumienie naruszałoby zasady demokratycznego państwa prawnego, co wynika z oceny prawnej Trybunału Konstytucyjnego przedstawionej w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie P 12/22, co skutkowało błędnym nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej pomimo tego, że kara nie mogła zostać nałożona ze względu na upływ 3-letniego terminu od (rzekomego) naruszenia;9) art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary, mimo że [...] nie mogła przekazać danych z powodu siły wyższej (zakaz przekazywania danych PNR wprowadzony przez władze rządowe [...]); konieczność wystąpienia przez [...] o uprzednią zgodę na przekazywanie danych PNR państwom trzecim wynikał z obowiązującej w [...] Decyzji Rady Ministrów Nr [...], a [...] wystąpiła o wskazaną zgodę przed zarzucanym naruszeniem i otrzymała decyzję negatywną, która była dla [...] wiążąca w momencie zarzucanego naruszenia prawa;10) art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na [...] administracyjnej kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem danych PNR, nawet bowiem gdyby uznać (jak błędnie uczynił to Organ), że przeszkoda w postaci zakazu przekazywania danych PNR, wydanego przez władze [...], nie miała charakteru siły wyższej, to [...] podjęła wszelkie racjonalne działania, aby rozpocząć przekazywanie danych PNR, natomiast brak możliwości ich przekazywania wynikał z przeszkód obiektywnych, leżących poza skuteczną kontrolą [...]; nadto, uwzględniając okoliczności zarzucanego naruszenia prawa, nałożenie na [...] kary w sztywnej wysokości jest nieproporcjonalne w stosunku do niskiej wagi tego naruszenia.W oparciu o powyższe zarzuty, pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2022 r. w części, tj. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. art. 135 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2022 r. w części, tj. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w zw. art. 135 p.p.s.a. Nadto wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz [...] według norm przepisanych.Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ze względu na bezzasadność.Pismem z 11 września 2025 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: upomnienia KG SG w sprawie zapłaty należności w związku z decyzją nr [...] oraz wydruku potwierdzenia zlecenia przelewu bankowego - na okoliczność wyegzekwowania prze KGSK kary pieniężnej wraz z odsetkami. Podniósł, iż w dniu 10 września 2025 r. weszła w życie ustawa z 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych przelotu pasażera (Dz.U. 2025.1179. z 26 sierpnia 2025 r.), zaznaczając, że intencją ustawodawcy było uwolnienie przewoźników lotniczych od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy PNR.Na rozprawie w dniu [...] września 2025 r. WSA w Warszawie oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie Skarżącego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.Na rozprawie w dniu [...] września 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania sądowego, w oparciu o art. 201 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Zgodnie z art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu ww. przepisu będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna (v. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 161). Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (v. postanowienie NSA z 26 września 2023 r., II GSK 662/20 – dostępne w CBOSA).Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem w wyniku zmian legislacyjnych doszło do uwolnienia przewoźników lotniczych od odpowiedzialności karnoadministracyjnej za naruszenia związane z nieprzekazaniem bądź nieprawidłowym przekazaniem danych PNR. W dniu 10 września 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz.U. z 2025 r., poz. 1179). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, nie wszczyna się postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego obowiązków określonych w art. 5, art. 6 i art. 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz art. 7 i art. 8 tej ustawy, a wszczęte umarza, jeżeli naruszenie miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a przewoźnik lotniczy nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy spełnił warunki przekazania danych PNR określone w art. 8 ustawy zmienianej w art. 1 lub w okresie roku przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie obsługiwał żadnego lotu PNR, lub jeżeli naruszenie jest związane z obsługą lotu wewnątrzunijnego.W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w treści ww. przepisu. Są to tzw. ujemne przesłanki procesowe, nie pozwalające na prowadzenie postępowania administracyjnego w razie ich zaistnienia (postępowania nie wszczyna się, a wszczęte umarza). Sprawa dotyczy naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR. Naruszenie miało miejsce w dniu 22 grudnia 2018 r., tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę PNR, a z oświadczenia zawartego w treści decyzji jednoznacznie wynika, że skarżąca spółka od 2019 r. jest podłączona do KSI PNR i przekazuje dane PNR.Z uwagi na powyższe Sąd zobligowany jest do umorzenia postępowania sądowadministracyjnego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy PNR.Sąd wskazuje, że nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie procesowym z 11 września 2025 r., stwierdzając, iż okoliczność zapłaty kary pieniężnej jest irrelewantna w sprawie z uwagi na jednoznacznie brzmiącą treść art. art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, nie pozwalającą na prowadzenie postępowania w przypadku zaistnienia przesłanek, o których mowa powyżej.Sąd nie zasądził na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 200 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu przed sadem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada, zgodnie z którą zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu tylko przypadku uwzględnienia skargi. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli. Poza sytuacjami opisanymi we wskazanym przepisie brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 201; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 201; postanowienie WSA w [...] z [...] marca 2025 r. [...]).W postępowaniu objętym kontrolą umorzenie postępowania sądowego było efektem zmian legislacyjnych a zatem nie było podstaw dla zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania od organu.Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania wyłącznie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, czyli dokonania przez organ autokontroli. Poza sytuacjami opisanymi we wskazanym przepisie brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 201; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 201; postanowienie WSA w [...] z [...] marca 2025 r. [...]).W postępowaniu objętym kontrolą umorzenie postępowania sądowego było efektem zmian legislacyjnych a zatem nie było podstaw dla zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania od organu.Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.