Wyrok - II SA/Rz 658/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 24 września 2025
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Bezrobocie, Pożyczki na sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie dodatkowych miejsc pracy oraz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr S-V.8642.2.2025.AI w przedmiocie odmowy zmiany decyzji rozkładającej na raty zadłużenie wynikające z wypowiedzenia umowy o refundację kosztów wyposażenia lub doUchylono decyzję I i II instancji. Bezrobocie, Pożyczki na sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie dodatkowych miejsc pracy oraz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr S-V.8642.2.2025.AI w przedmiocie odmowy zmiany decyzji rozkładającej na raty zadłużenie wynikające z wypowiedzenia umowy o refundację kosztów wyposażenia lub do
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
Typ sprawy
sprawa administracyjna
Etap
postępowanie przed WSA
Tematy
Bezrobocie
Pożyczki na sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie dodatko...
Role w sprawie
skarżący
organ administracji
Data orzeczenia
24 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Jolanta Kłoda-Szeliga
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
II SA/Rz 658/25U z a s a d n i e n i ePrzedmiotem skargi M.P. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 3 kwietnia 2025 r. nr S-V.8642.2.2025.AI dotycząca odmowy zmiany decyzji o rozłożeniu zadłużenia na raty.Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, M.P. pismem z 18 września 2023 r. został zobowiązany do zwrotu kwoty 29 483,86 zł na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w związku z wypowiedzeniem przez Starostę [...] umowy o refundację kosztów wyposażenia stanowiska pracy z 21 kwietnia 2021 r. na kwotę 25 000 zł.Decyzją Starosty z 30 października 2023 r. nr D.6400-21/21 - po rozpoznaniu wniosku zobowiązanego z 26 września 2023 r. - wymagana kwota została rozłożona na 8 rat (płatnych w terminach od 15 listopada 2023 r. do 15 czerwca 2024 r.), jednak ze względu na brak wpłaty pierwszej raty oraz złożenie nowego wniosku przez dłużnika, decyzja ta (na mocy decyzji z 29 grudnia 2023 r. nr j.w.) została uznana za wygasłą.W odpowiedzi na wniosek M.P. z 3 stycznia 2024 r., Starosta decyzją z 3 stycznia 2024 r. nr D.6400-21/21 rozłożył zobowiązanie (29 765,88 zł) na 8 rat, które miały być spłacane od stycznia do sierpnia 2024 r.W następstwie kolejnych wniosków zobowiązanego, decyzja ta była przez Starostę pięciokrotnie zmieniana:1) decyzją z 7 maja 2024 r. – pozostałe zadłużenie w kwocie 18 690,36 zł rozłożono na 5 rat płatnych od maja do sierpnia 2024 r.,2) decyzją z 17 maja 2024 r. – pozostałe zadłużenie w kwocie 18 190,36 zł rozłożono na 5 rat płatnych od maja do września 2024 r.,3) decyzją z 26 sierpnia 2024 r. – po uchyleniu decyzją Wojewody z 22 lipca 2024 r. decyzji Starosty z 10 czerwca 2024 r. – Starosta rozłożył zadłużenie w kwocie 18 190,36 zł na 5 rat płatnych od września 2024 r. do stycznia 2025 r.,4) decyzją z 13 listopada 2024 r. – pozostałe zadłużenie w kwocie 14 998,36 zł rozłożono na 4 raty płatne od listopada 2024 r. do lutego 2025 r.,5) decyzją z 9 stycznia 2025 r. – pozostałe zadłużenie w kwocie 11 307,36 zł rozłożono na 3 raty (dwie po 3 691,84 zł i trzecia w wysokości 3 923,68 zł), płatne od stycznia do marca 2025 r., do końca każdego miesiąca.17 i 31 stycznia 2025 r. dłużnik złożył dwa kolejne wnioski, odpowiednio o rozłożenie pozostałego zobowiązania na raty po 500 zł miesięcznie oraz o przesunięcie o miesiąc terminów spłaty trzech ostatnich rat. Argumentował, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się z powodu niskich przychodów z prowadzonego przez niego sklepu internetowego oraz opóźnień w płatnościach od kontrahentów. Podtrzymał zamiar uregulowania długu i dokonał (30 stycznia 2025 r.) kolejnej wpłaty w wysokości 900 zł.Decyzją z 7 lutego 2025 r. nr D.6400-21/21 Starosta odmówił zmiany decyzji własnej z 3 stycznia 2024 r. rozkładającej na raty zadłużenie wynikające z wypowiedzenia umowy o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy (zmienionej decyzjami z 7 i 17 maja, 26 sierpnia i 13 listopada 2024 r. oraz 9 stycznia 2025 r.) uznając dalsze rozkładanie zadłużenia lub przesuwanie terminów spłat za bezzasadne. Swoją decyzję uzasadnił powtarzającym się brakiem realizacji wcześniejszych ustaleń oraz trudną sytuacją finansową dłużnika, obejmującą także inne zobowiązania (wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, dostawców), zajęcie konta bankowego i prowadzone postępowania egzekucyjne, co czyni dalsze ustępstwa niecelowymi i nieskutecznymi.W odwołaniu od decyzji Starosty M.P. wskazał, że prowadzenie sklepu internetowego i podpisanie umowy zlecenia umożliwi mu spłatę długu. Podał, że osiągał niższe dochody w grudniu i styczniu, ale regularnie wpłacał częściowe kwoty, okazując chęć uregulowania zobowiązań. Tym samym nie uchyla się od spłaty wobec PUP.Wojewoda Podkarpacki opisaną na wstępie decyzją z 3 kwietnia 2025 r. - działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 214 ze zm., dalej: u.p.z.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję Starosty z 7 lutego 2025 r.Wojewoda wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 76 ust. 7 u.p.z., z którego wynika, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku z którego można dochodzić należności;2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;3) osoba która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3 zmarła, nie pozostawiając majątku z którego można dochodzić należności;4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.Art. 155 k.p.a. stanowi przy tym, że decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty, że wnioskujący nie daje żadnej gwarancji, iż w przypadku dokonania przez Starostę kolejnej zmiany decyzji udzielającej ulgi w spłacie w postaci rozłożenia należności na raty, dokona wpłat w zadeklarowanych kwotach i terminach. Pięciokrotna zmiana decyzji Starosty z 3 stycznia 2024 r. za każdym razem powodowała jedynie składanie nowych wniosków przez stronę o odroczenie płatności ustalonych w danej decyzji rat. Zasadą jest spłata zobowiązania wobec PUP w całości. Jej rozłożenie na kilka dogodniejszych dla dłużnika rat stanowi zastosowanie ulgi w spłacie, czyli wyjątku od tej zasady.W realiach sprawy znaczenie ma ponadto istnienie po stronie odwołującego się innych zobowiązań, gdyż pozostali jego wierzyciele (Urząd Skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Tauron i inne firmy) również dochodzą zwrotu swych wierzytelności. Argument strony, że decyzja negatywnie wpłynie na jej relacje rodzinne został pominięty, ponieważ przepisy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań wobec organów zatrudnienia nie przewidują uwzględniania takich okoliczności w postępowaniu odwoławczym.Zdaniem Wojewody, Starosta wykazał wobec M.P. dobrą wolę i chęć pomocy w jego niewątpliwie problematycznej sytuacji związanej z wielością zobowiązań finansowych wobec kilku wierzycieli. Ponieważ jednak skarżący nie dotrzymywał ustalanych kolejnymi zmianami decyzji Starosty z 3 stycznia 2024 r. harmonogramów spłat, odmowa dokonania kolejnej zmiany tej decyzji prawidłowo uznana została przez organ orzekający w sprawie za bezzasadną.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z 3 kwietnia 2025 r. M.P. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego sytuacji. Przedstawił dokumenty potwierdzające założenie przez niego spółki oraz uruchomienie sklepu internetowego smaak.pl, który daje mu możliwość spłaty zaległego długu. Podkreślił, że wobec trudniejszego okresu w grudniu i styczniu złożył prośby o przesunięcie rat, ale równocześnie podejmował działania w celu częściowej spłaty należności, wykazując tym samym wolę i zaangażowanie w uregulowanie zobowiązań. Podał, że w lutym jest w stanie uiścić zaległą ratę w pełnej wysokości, co stanowi dowód na to, że jego działania zmierzają do jak najszybszego uregulowania wszystkich należności. Argument, który pojawia się w uzasadnieniu decyzji, dotyczący innych jego zaległości, nie powinien wpływać na ocenę jego sytuacji. Posiadanie zobowiązań w innych miejscach nie oznacza, że unika spłaty długów. Wręcz przeciwnie, do tej pory udało mu się spłacić 80% zaległej kwoty, co świadczy o rzetelnym podejściu do regulowania zobowiązań.W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 3 kwietnia 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 7 lutego 2025 r. odmawiającej zmiany decyzji własnej z 3 stycznia 2024 r. (zmienionej decyzjami z 7 i 17 maja, 26 sierpnia i 13 listopada 2024 r. oraz 9 stycznia 2025 r.) rozkładającej na raty zadłużenie wynikające z wypowiedzenia umowy o refundację kosztów wyposażenia /doposażenia stanowiska pracy.Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyżej opisanych Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn w niej podniesionych.W sprawie nie budzi wątpliwości, że na skarżącym ciąży obowiązek spłaty zadłużenia wynikającego z dokonanego przez Starostę 18 września 2023 r. wypowiedzenia skarżącemu zawartej 21 kwietnia 2021 r. (zmienionej aneksami z 13 maja, 2 czerwca i 6 lipca 2021 r.) umowy o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia /doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego.W ocenie Sądu, rację przyznać należy organom administracji o tyle, że skarżący kilkakrotnie już składał wnioski o przesunięcie terminów płatności zadłużenia i jego rozłożenie na raty, które to wnioski co do zasady były uwzględniane (ostatni z nich decyzją zmieniającą z 9 stycznia 2025 r.).Mimo że skarżący nie wywiązywał się z ustalonych harmonogramów płatności, zdaniem Sądu nie zasługuje jednak na uwzględnienie argumentacja – a w każdym bądź razie nie zostało to w żaden sposób wykazane przez organ I i II instancji – że dłużnik wnioskując kolejny raz o przesunięcie terminów spłat (z uwagi na opóźnienia wpłat od kontrahentów) nie daje gwarancji, że w przypadku kolejnej zmiany będzie dokonywał wpłat w zadeklarowanych wysokościach i terminach.Mając na uwadze dotychczasową "historię spłaty" skarżącego rzeczywiście trudno mówić o wiarygodnych deklaracjach co do terminów spłaty z jego strony, niemniej jednak należy także obiektywnie zauważyć, że z obowiązku spłaty ciążącego na nim zadłużenia mimo wszystko – w miarę posiadanych środków finansowych - wywiązywał się. Zadłużenie to, wynoszące na dzień wypowiedzenia umowy (18 września 2023 r.) 29 483,86 zł, w dacie wydawania przez organ I instancji ostatniej decyzji zmieniającej (9 stycznia 2025 r.) wynosiło 11 307,36 zł, a więc w przeciągu 15 miesięcy znacząco się zmniejszyło o ok. 18 tys. zł.W tym kontekście Sąd zauważa, że jakkolwiek wydawane w sprawie decyzje zmieniające nie zawierały merytorycznego uzasadnienia (powołując się na możliwość odstąpienie od jego sporządzenia z uwagi na uwzględnienie w całości żądania strony – art. 107 § 4 k.p.a.), to u podstaw akceptacji wniosków skarżącego co do przesunięcia terminów płatności i rozłożenia ich na raty były wykazywane przez niego każdorazowo trudności finansowe związane z brakiem spodziewanych bieżących dochodów, zaległości płatnicze wobec innych podmiotów, a także prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne.W tych okolicznościach brak jest możliwości akceptacji przez Sąd sytuacji, w których organy administracji nie wyjaśniając motywów swoich decyzji co do odmowy uwzględnienia kolejnych wniosków skarżącego o przesunięcie terminów płatności, oparły się de facto na tych samych przesłankach, które znalazły się u podstaw dotychczas wydawanych decyzji uwzględniających jego wnioski o przesunięcie terminów płatności /rozłożenie należności na raty.Motywy całkowicie odmiennej oceny tych okoliczności nie zostały w żaden sposób wyjaśnione, tak samo jak to, że odmowa zmiany decyzji – przy dokonywanych przez skarżącego spłatach, mimo że nieregularnych i z naruszeniem ustalanych harmonogramów - potencjalnie przełoży się na możliwość (szybszego) wyegzekwowania dochodzonych od skarżącego przez Starostę należności.Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.Tylko na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może dokonać sprawdzenia prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów podjętego rozstrzygnięcia. Do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2024 r. II OSK 1959/24 - LEX nr 3826763).Uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest zatem wyrazem prawidłowego przeprowadzenia - w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy - postępowania przez organ. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla załatwienia sprawy zostały rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Aby nie narażać się na zarzuty naruszenia zasady prawdy obiektywnej, obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy na podstawie jego całokształtu oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.), szczególnie w przypadku negatywnego dla strony rozstrzygnięcia organ powinien wykazać, że z uwagi na konkretne okoliczności faktyczne zasadne było załatwienie sprawy w dany sposób.Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z opisanych wyżej przyczyn powyższych wymogów nie spełniają.W kontekście powyższego – w nawiązaniu do kwestii uzasadnienia prawnego - Sąd ubocznie zwraca też uwagę, że w podstawie prawnej decyzji organu I i II instancji powołany został art. 76 ust. 7 u.p.z., powołany wcześniej także w podstawie prawnej decyzji Starosty z 30 października 2023 r. i decyzjach ją zmieniających; zgodnie z nim, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek określonych w pkt 1 – 4.Abstrahując od tego, że ani w decyzji Starosty z 30 października 2023 r. i decyzjach ją zmieniających nie sprecyzowano, w związku z którą przesłanką (przesłankami) odraczano skarżącemu termin płatności i rozkładano na raty zwrot dochodzonej kwoty (powołując ogólnie art. 76 ust. 7 u.p.z.), to także w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji organu I instancji zabrakło jakiegokolwiek odniesienia, że w stosunku do skarżącego przesłanki te przestały być aktualne.Jeżeli zaś chodzi o zaskarżoną decyzję, Wojewoda z jednej strony przytoczył pełną treść art. 76 ust. 7 pkt 1-4 u.p.z. wskazując go jako materialnoprawną jej podstawę (s. 5), po czym stwierdził (s. 6), iż "powyższe enumeratywnie wymienione przesłanki dotyczą instytucji umorzenia kwoty należności w całości lub w części, więc ich badanie przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy jest niezasadne".Sąd nie podziela tego stwierdzenia i zauważa, że art. 76 ust. 7 u.p.z. wraz z określonymi w pkt 1-4 przesłankami ma zastosowanie do odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty m.in. zwrotu kosztów refundacji w przypadku o którym mowa w art. 46 ust. 2 u.p.z., a więc gdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który otrzymał refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, jest obowiązany - w przypadku naruszenia warunków umowy - dokonać jej zwrotu.Reasumując, rozstrzygnięcie wynikające z zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z opisanych wyżej przyczyn jawi się jako nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne.Uzasadniało to ich uchylenie z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań, wiążących na podstawie art. 153 P.p.s.a..