Postanowienie - I GZ 345/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Po 341/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie wszcOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Po 341/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie wszc
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryk Wach
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r., III SA/Po 341/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z wniosku zawartego w skardze A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wstrzymanie wykonania wniosku może dotyczyć jedynie aktów administracyjnych podlegających wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, tj. nakładających określone obowiązki majątkowe czy niemajątkowe podlegające wykonaniu w drodze egzekucji. WSA wyjaśnił, że zaskarżony akt dotyczy odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zatem nie nakłada on na stronę żadnych obowiązków podlegających egzekucji.W zażaleniu na powyższe postanowienie A. T. (dalej: skarżąca) wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Wniosła również o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), w sytuacji gdy prawidłowo wykazała, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna, zaś prowadzenie egzekucji prowadzi do pogłębiania się ubóstwa i braku możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w tym zakupu leków czy innych podstawowych środków do życia.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.Przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji (postanowienia), jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu).Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy zatem tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te akty prawne, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów.Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jest to postanowienie, które nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. Stanowi ono rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z [...] kwietnia 2025 r., nr [...] nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, jak również nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych.Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a..