Postanowienie SN z 13 października 2005, sygn. I CZ 99/05
Data orzeczenia
13 października 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Tadeusz Wiśniewski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 października 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Kazimierz Zawada
SSA Aleksandra Marszałek
w sprawie z powództwa T. K. i W. K.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę (…) oraz Agencji
Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z
rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie
Cywilnej w dniu 13 października 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu
Apelacyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VI ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasacje
powodów T. K. i W. K.. Skargę kasacyjną powodów sporządził profesor nauk prawnych
K. S. – mąż powódki M. K., będącej siostrą T. K. i W. K.
W zażaleniu skarżący T. K. i W. K. reprezentowani przez K. S. wnosili o
uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i
numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia
2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o
ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98).
2
Artykuł 87 k.p.c. wymienia osoby mogące występować w postępowaniu
cywilnym jako pełnomocnicy. Wyliczenie ma charakter enumeratywny, co oznacza, że
osoba nie należąca do żadnej z kategorii osób wskazanych w tym przepisie nie może
być skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem (z wyjątkami przewidzianymi m.in. w
przepisach regulujących postępowania odrębne, które jednak w niniejszej sprawie nie
mają zastosowania). Artykuł 3932
§ 1 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do
art. 87 k.p.c. w tym sensie, że ogranicza krąg osób, którym można skutecznie udzielić
pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji oraz zażalenia do Sądu Najwyższego, do
adwokatów i radców prawnych. W myśl art. 3932
§ 2 k.p.c. przymus adwokacko-
radcowski wyłączony jest tylko wówczas, gdy stroną, jej przedstawicielem lub
pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany
nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca
prawny. Przepis § 2 nie może być jednak odczytywany jako wyłączający stosowanie
art. 87 na zasadzie lex specialis derogat legi generali i uprawniający osoby w nim
wskazane do pełnienia funkcji pełnomocników procesowych, co sugerują skarżący.
Przeciwnie, sformułowanie „przepisu § 1 nie stosuje się” użyte w § 2 art. 3932
k.p.c.
oznacza wyłączenie stosowania przepisu zawartego w § 1 i w konsekwencji
konieczność zastosowania normy o charakterze ogólnym zawartej w art. 87 k.p.c. Inne
rozumienie przepisu art. 3932
§ 2, zgodnie z którym stanowi on samodzielną podstawę
do udzielenia pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji (a także zażalenia do Sądu
Najwyższego), nie jest uzasadnione. Prowadziłoby ono bowiem do stworzenia
odrębnej kategorii pełnomocników procesowych uprawnionych do reprezentowania
stron wyłącznie przed Sądem Najwyższym, co pozostawałoby w sprzeczności z jasno
zarysowanym zamiarem ustawodawcy wyrażonym w § 1 art. 3932
k.p.c. przyznania
takiego uprawnienia głównie adwokatom i radcom prawnym. Konkludując, osoba
wymieniona w § 2 art. 3932
k.p.c. działająca jako pełnomocnik może skutecznie
sporządzić kasację lub zażalenie do Sądu Najwyższego, jeżeli mieści się w kręgu
osób, które mogą być pełnomocnikami procesowymi w ogólności. Chodzi zatem o
osoby wymienione w art. 87 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14
stycznia 2002 r., I PKN 607/01, OSNP 2004, nr 3, poz. 48). Profesor nauk prawnych K.
S., który jest szwagrem powodów T. K. i W. K., nie należy do tych osób. Zażalenie jest
więc bezzasadne i ze wskazanych przyczyn należało je oddalić (art. 385 w związku
z art. 39319
k.p.c.).