Postanowienie - V SA/Wa 3639/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 25 września 2025
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi A.T. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 października 2024 r. nr KOC/6004/Op/24 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE POdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi A.T. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 14 października 2024 r. nr KOC/6004/Op/24 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE P
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi A.T. (dalej: skarżąca lub strona) jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO lub organ odwoławczy) z 14 października 2024 r. nr KOC/6004/Op/24 pozostawiające złożone odwołanie od rozstrzygnięcia Dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie z 30 sierpnia 2024 r. bez rozpoznania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.W dniu 19 lipca 2024 r. strona złożyła wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON zakupu klimatyzatora w ramach zadania: likwidacja barier technicznych w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego pismem z 30 sierpnia 2024 r. Dyrektor Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie odmówił skrzącej przyznania dofinansowania. Informacja została doręczona stronie 10 września 2024 r.W dniu 11 września 2024 r. ww. organ w odpowiedzi na maila strony z 10 września 2024 r. podtrzymał swoje stanowisko z 30 sierpnia 2024 r.W dniu 16 września 2024 r. skarżąca przesłała drogą elektroniczną (mail) podanie zatytułowane "odwołanie od decyzji Dyrektora WCPR" wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.Pismem z 14 października 2024 r. SKO po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z 30 sierpnia 2024r. o odmowie przyznania dofinansowania poinformowało skarżącą, że ww. pismo (odwołanie) zostało wniesione w sposób nieprzewidziany przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) i zostaje pozostawione bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść m.in. art. 63 § 1 k.p.a. i stwierdził, że odwołanie zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Tylko prawidłowe złożenie pisma (odwołania) w formie przewidzianej w art. 63 § 1 k.p.a. tj. pisemnie bądź na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym skutkuje jego rozpoznaniem. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności. Przy czym, w przypadku wniesienia odwołania na "zwykły" adres mailowy organ nie ma możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest natomiast działanie organu administracji polegające na pozostawieniu bez rozpoznania – na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. – podania (odwołania) skarżącej. Niewątpliwie pozostawienie podania bez rozpoznania (bądź rozpatrzenia) jest czynnością o charakterze materialnotechnicznym, dla której k.p.a. nie przewiduje określonej formy rozstrzygnięcia w postaci decyzji czy postanowienia. Zaskarżona czynność nie jest zatem ani decyzją, ani postanowieniem, nie służy od niej odwołanie, ani zażalenie, a zatem nie należy ona do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że pozostawienie podania (wniosku, pisma) bez rozpoznania nie jest również czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów administracyjnego prawa materialnego, wymagających od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnym. Natomiast pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. wywołuje wyłącznie skutki procesowe.Nie oznacza to jednak, że osoba, do której adresowana jest ta czynność pozbawiona jest obrony swoich praw. W doktrynie i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, który sąd orzekający podziela, że strona w takiej sytuacji może złożyć do sądu skargę na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), wobec zaniechania wszczęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania. Dokonanie oceny, czy skarga na bezczynność jest zasadna wymaga wówczas kontroli zgodności z prawem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania.Na marginesie należy jedynie zauważyć, że zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.W myśl art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 63 § 3 k.p.a.). Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (art. 63 § 3a k.p.a.).Z art. 63 § 1 k.p.a. wynika, że warunkiem skuteczności wniesienia odwołania utrwalonego w postaci elektronicznej jest jego wniesienie wyłącznie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Adres do doręczeń elektronicznych jest odmiennym adresem od adresu poczty elektronicznej organu i w sprawie jak wynika ze strony internetowej organu będzie to: adres do e-Doręczeń: [...] lub e-PUAP: [...]. Adresem tym natomiast nie będzie adres [...], czy też adres mailowy pracownika tego organu. Przesłanie podania do organu drogą elektroniczną na dowolny adres elektroniczny nie jest tożsame np. ze złożeniem dokumentu na ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wskazują także konsekwencje niedochowania sposobu wniesienia odwołania. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności, gdyż zgodnie z powołanym wyżej art. 63 § 1 zd. 2 k.p.a. podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. Powyższy przepis w swojej treści jest jednoznaczny i nie przewiduje żadnych wyjątków. A więc obowiązkiem organu w wypadku wniesienia podania poprzez mail jest jego pozostawienie bez rozpoznania. Innymi słowy organ odwoławczy w takim wypadku nie mógł przejść do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji.Zauważenia również wymaga, na co zwróciło zasadnie uwagę SKO, że w wypadku wniesienia odwołania mailem, organ nie ma możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila. Organ administracji publicznej nie może traktować żądania wniesionego na adres e-mail jako podania zawierającego braki formalne, ponieważ braki formalne odnosić się mogą tylko do wniosku mieszczącego się właśnie w pojęciu podań określonym w art. 63 § 1 k.p.a., czyli wniesionych w odpowiedni sposób. Żądanie wysłane wiadomością e-mail nie jest podaniem, a więc nie można stosować do niego trybu uzupełnienia braków formalnych podania. Dopiero wniesienie podania w sposób określony w art. 63 § 1 k.p.a. wywołuje po stronie organu obowiązek ewentualnego wezwania nadawcy do usunięcia braków formalnych podania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w tym opatrzenia dokumentu kwalifikowanym podpisem elektronicznym (zob. wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2018 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1046/17, LEX nr 2465739). Tym samym zasadnie SKO pozostawiło odwołanie bez rozpoznania.Dodatkowo sąd zauważa, że rozstrzygnięcie Dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie nie zawierało pouczenia o środkach zaskarżenia. Zdaniem natomiast SKO (organ odwoławczy w tym zakresie jest konsekwentny – patrz np. decyzja SKO z 26 września 2019 r. nr KOC/4636/Op/19; sprawa V SA/Wa 1857/24) i sądu w takich wypadkach jak w sprawie wydawana jest decyzja od której przysługuje odwołanie. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Powyższe jednakże nie oznacza, że skarżąca mogła złożyć odwołanie w nieprzewidzianej prawem formie i sposobie wniesienia. Oznaczać natomiast może, że stronie po spełnieniu dodatkowych wymagań będzie przysługiwał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z powołaniem się na treść art. 112 k.p.a. i złożeniem tego odwołania w przypisanej formie.Reasumując stwierdzić należy, że skarga na pozostawienie podania bez rozpoznania nie podlega kontroli sądu administracyjnego zarówno na podstawie ustawy p.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a..