Postanowienie - I FZ 250/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 396/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Jolanty Kwiecińskiej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 8Oddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 396/25 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Jolanty Kwiecińskiej w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 8
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z 5 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 396/25, oddalił wniosek P.Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Spółka/Skarżąca) o wyłączenie sędziego WSA w Szczecinie Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznania sprawy Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 8 maja 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2020 r. oraz styczeń 2021 r.W złożonym wniosku Skarżąca wskazała, że argumentem przemawiającym za wyłączeniem sędziego są okoliczności zaistniałe podczas rozprawy z 7 maja 2025 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1/25, w której sędzia Jolanta Kwiecińska pełniła funkcję sędzi sprawozdawcy. Skarżąca wskazała, że w sprawie o sygn. I SA/Sz 1/25 członkowie składu orzekającego zachowywali się wobec przedstawicieli Skarżącej w sposób budzący istotne wątpliwości co do ich bezstronności. Przejawami tego rodzaju zachowań było wielokrotne przerywanie wypowiedzi pełnomocnika oraz prezesa zarządu Skarżącej przez przewodniczącą składu orzekającego, co z kolei spotykało się z akceptacją (poprzez potakiwanie głową) sędzi Jolanty Kwiecińskiej. Zdaniem Skarżącej, ten rodzaj zachowania podczas rozprawy (przejawiający się demonstracyjnym wyrażeniem akceptacji dla krzywdzącej wobec przedstawicieli Skarżącej ingerencji przewodniczącej w przysługujące Spółce prawo do obrony swoich praw) budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędzi przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.Rozpatrując przedmiotowy wniosek Sąd instancji w uzasadnieniu odwołał się do treści art. 18 § 1 pkt 1-7 oraz art. 19 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej P.p.s.a.), wskazując na przesłanki wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony. W ocenie Sądu pierwszej instancji na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zachodzą okoliczności uzasadniające powzięcie wątpliwości co do bezstronności wskazanego powyżej sędziego, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia. Podkreślono, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek tak, aby wątpliwości co do bezstronności sędziego mogły zostać uznane za mające realne podstawy. O zasadności wniosku o wyłączenie sędziego nie decyduje wyłącznie subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego, a tak należy rozumieć przekonanie Skarżącej co do braku bezstronności sędzi, o wyłączenie której wniosła w niniejszej sprawie.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 19 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, jak też pominięcie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy poglądów płynących z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego oraz ETPCz, skutkiem czego było bezzasadne oddalenie jej wniosku.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 P.p.s.a. Przy tym, stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wykazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania sprawy, ale o okoliczność przewidzianą w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie prawniczej jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w toku postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez: A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 4 do art. 19 oraz J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 234, nb 5; s. 238, nb 2; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt K 3/09, OTK-A z 2011/1/5). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczeń podjętych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, był sprawozdawcą w innej sprawie z jej udziałem (postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I OZ 72/24; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 392/08; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską - op. cit., s. 234, nb 5).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Kwiecińskiej od rozpoznania sprawy.Sędzia, którego wyłączenia dotyczył wniosek, złożyła oświadczenie, z których wynika, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 i art. 19 P.p.s.a., które uzasadniałyby jej wyłączenie od orzekania w sprawie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienia NSA z dnia: 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12; 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13; 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14 – orzeczenia powoływane w uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawdziwość złożonego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości – co trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji. Skarżąca nie wskazała w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość lub rzetelność oświadczenia sędziego.Wskazane przez Skarżącą okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia strony z wyniku postępowania toczącego się pod sygn. akt I SA/Sz 1/25. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w którego składzie zasiadała sędzia objęta wnioskiem o wyłączenie, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1/25, była decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2020 r. Natomiast przedmiot sprawy obecnie rozpoznawanej stanowi podatek od towarów i usług za grudzień 2020 r. oraz styczeń 2021 r.Fakt, że sędzia objęta wnioskiem Skarżącej o wyłączenie od orzekania w tej sprawie, zasiadała w składzie orzekającym Sądu pierwszej instancji, który orzekał w innej sprawie z udziałem Skarżącej nie stanowi przesłanki do uwzględnienia wniosku o wyłączenie tego sędziego w niniejszej sprawie. Brak jest podstawy do stwierdzenia, że sędzia jest negatywnie nastawiona do Skarżącej i będzie rozpoznawać jej sprawę przez pryzmat takiego nastawienia. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie w innej sprawie nie oznacza, że w kolejnej sprawie z udziałem tej strony rozstrzygnięcie dla niej również będzie niekorzystne. Rozstrzygnięcie zapada bowiem w oparciu o zebrany w każdej sprawie materiał dowodowy, stan faktyczny oraz treść przepisów materialnych i proceduralnych. Niezawisłość sędziowska polega – między innymi – na tym, że sędzia jest niezależny chociażby od treści orzeczeń wydanych w innych sprawach z udziałem tej samej strony, nawet jeżeli zasiadał w składzie orzekającym w tych sprawach. Instytucja wyłączenia sędziego w tej sprawie nie może służyć ocenie rozstrzygnięć dokonanych przez Sąd w innych sprawach z udziałem tej samej strony. Wyłączenie sędziego nie stanowi instrumentu do badania i oceny rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach (m.in. postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OZ 342/23; postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I OZ 72/24).W ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego brak wskazania wątpliwości odnoszących się do bezstronności sędziego w danej sprawie sądowoadministracyjnej powoduje, że wniosek o wyłączenie na tak sformułowanej podstawie jest bezzasadny.Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. orzekł jak w sentencji