Postanowienie - I GSK 1176/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 września 2025
Teza
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 625/24 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 22 maja 2024 r., nr 1843/RT/2024 w przedmiocie zobowiązania do zwrotuOdmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 625/24 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 22 maja 2024 r., nr 1843/RT/2024 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu
Najważniejsze informacje
W skrócie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
25 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Piotr Pietrasz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 625/24 oddalił skargę G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 22 maja 2024 r. nr 1843/RT/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 22 maja 2024 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w całości ewentualnie w części.Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem spowoduje utratę płynności finansowej skarżącego, a w konsekwencji doprowadzi do upadłości prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Dalej skarżący wskazał, że prowadzi działalność w branży żłobkowo-przedszkolnej, która w sposób szczególny została dotknięta skutkami pandemii. W pierwszej połowie 2020 r. placówki zostały całkowicie zamknięte, zaś w okresie późniejszym działały i nadal działają w reżimie znacznych ograniczeń sanitarnych, co spowodowało spadek ilości dzieci i co za tym idzie spadek przychodów przy w zasadzie niezmiennych kosztach prowadzenia działalności. Skarżący mimo znacznych utrudnień stara się utrzymać zatrudnienie, wypłacając terminowo wynagrodzenia i rezygnując z jakiegokolwiek zysku. Obecnie zatrudnia 20 osób na umowach. Niekorzystny trend utrzymuje się nadal, o czym świadczą liczne bankructwa podmiotów prowadzących żłobki/przedszkola na terenie kraju. Obecnie skarżący podejmuje działania, by utrzymać przedsiębiorstwo i przetrwać trudny okres.Konieczność jednorazowej spłaty należności doprowadziłaby zatem prowadzone przedsiębiorstwo do upadku, co wiązałoby się z utratą pracy przez 20 osób, pozostawieniem bez opieki dzieci oraz wpędzeniem w niedostatek samego wnioskodawcy i jego rodziny.Skarżący podkreślił również, że działalność żłobkowa i przedszkolna jest działalnością o niskiej marży. Jednocześnie ograniczona jest możność podniesienia czesnego. Wynika to bowiem zarówno z umów dotacyjnych zawartych we wcześniejszym okresie jak i sytuacji materialnej rodziców. Próby podniesienia cen powodują protesty rodziców oraz "przepisywanie" dzieci do innych konkurencyjnych placówek.W zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżący wyjaśnił, że jego gospodarstwo domowe składa się z 5 osób tj. wnioskodawcy, jego żony oraz trojga małoletnich dzieci. Łączny dochód 5-cio osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy to około 7 000 zł wliczając w to świadczenia 500+. Dochód ten pożytkowany jest w zasadzie na bieżące potrzeby takie jak opłaty za mieszkanie, rata kredytu, żywność, środki czystości czy wydatki związane z edukacją dzieci. Zadeklarował ponadto, że nie posiada składników majątkowych o znacznej wartości.Skarżący zwrócił również uwagę, że w postępowaniach zainicjowanych przez niego sądy administracyjne przychylały się do złożonych wniosków i wstrzymywały wykonanie zaskarżonych decyzji, jak np. w sprawach o sygn. III SA/Gl 59/22 i III SA/Gl 713/22, III SA/Gl 1049/23.Do wniosku skarżący dołączył dokumenty w postaci: sprawozdań finansowych, bilansów za 2023 i 2024 rok oraz rachunków zysków i strat za lata 2023, 2024. Ponadto załączył:1. zrzuty ekranu z rachunku bankowego małżonki [...] z dostępnymi środkami 1245, 29 zł,2. zrzuty ekranu z dwóch rachunków osobistych skarżącego:- saldo na jednym rachunku wynosiło -1 764 566,80 zł, przy czym kwota do wypłaty mimo zajęcia egzekucyjnego to 85,03 zł,- saldo na rachunku drugiego wyniosło – 1 763 383,29 zł, przy czym kwota do wypłaty mimo zajęcia egzekucyjnego to 1 267,54 zł,3. zrzut ekranu obrazujący stan rachunku firmowego z saldem 68 847,94 zł.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie zaznaczyć należy, że wniesiony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji jest dopuszczalny i podlega rozpoznaniu. Jak wskazano bowiem w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 (ONSAiWSA 2007 r., nr 4, poz. 77), strona skarżąca, która po oddaleniu skargi wniosła w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 139/08).Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika z kolei, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony uregulowanej w tym przepisie (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 90/20).Podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej (zwrotu kwoty subwencji) obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z: 1 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty wynikającej z przedmiotowej decyzji może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do pełnej sytuacji materialnej i finansowej skarżącego.W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że argumentacja skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczająca do udzielenia jemu ochrony tymczasowej. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest jej odniesienie do sytuacji majątkowej skarżącego. Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora wniosku. Skarżący, występując o ochronę tymczasową, nie wykazał bowiem aby wykonanie zaskarżonej decyzji powodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy tym skarżący nie przedstawił również swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób kompletny i wyczerpujący.Skarżący wraz z wnioskiem przedłożył dokumenty w postaci: sprawozdań finansowych, bilansów oraz rachunków zysków i strat za lata 2023 i 2024. Ponadto skarżący załączył zrzuty ekranu z rachunku bankowego swojego i małżonki. Przedłożone do akt sprawy dokumenty przedstawiają sytuację skarżącego i jego rodziny w sposób wybiórczy, przez co nie jest możliwa pełna ocena bieżącej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Zauważyć należy, że dokumenty te odnoszą się w zdecydowanej większości do sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Brak jest natomiast dokumentów obrazujących aktualną sytuację rodzinną i finansową skarżącego. Skarżący przedstawił co prawda zrzuty z saldami rachunków bankowych swojego konta, konta firmowego oraz konta swojej małżonki, jednakże co istotne nie wiadomo, którego okresu dotyczą te dane, bowiem brak na nich daty sporządzenia. Ponadto w oparciu o same saldo nie jest możliwa wiarygodna ocena sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący nie załączył natomiast wyciągów z konta bankowego, z których wynikałby aktualny stan przepływów finansowych, pomimo tego, że na konieczność przedłożenia tego rodzaju wydruków Sąd zwracał wielokrotnie uwagę w postanowieniach wydanych w wyniku wniosków skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.W niniejszej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, że w przypadku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej właściciel firmy odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, także osobistym. Ponadto aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości obciążenia skarżącego, wynikającego z zaskarżonej decyzji do jego sytuacji materialnej (finansowej). Ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadzącym do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej, tj. wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych wolnych środkach, stanu rachunków bankowych (por. postanowienia NSA z 27 listopada 2024 r., wydane w sprawie: I GZ 379/24, Legalis nr 3151654 i I GZ 378/24, Legalis nr 3151653).Odnosząc się natomiast do powołanych orzeczeń sądów administracyjnych, uwzględniających wnioski skarżącego, należy podkreślić, że Sąd w żaden sposób nie jest związany stanowiskiem zaprezentowanym w innej sprawie odnośnie wstrzymania wykonania decyzji. Przy podobnych okolicznościach spraw sądy mogą dokonać innej ich oceny, czy też kierować się innymi danymi zawartymi w aktach spraw.Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.., postanowił jak w sentencji.