Postanowienie - I GZ 341/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rz. Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Rzeszowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 199/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. H. G. S. Sp. k. w K. na informację Rz. Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Rzeszowie z dnia 8 kwieOddalono zażalenie. Przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rz. Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Rzeszowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 199/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. H. G. S. Sp. k. w K. na informację Rz. Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Rzeszowie z dnia 8 kwie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
25 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Piotr Pietrasz
Podstawa prawna
art. 85
ppsa
art. 87
ppsa
art. 6
ppsa
art. 166
ppsa
art. 86
ppsa
art. 20
ppsa
art. 19
ppsa
art. 197
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 199/25 po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. H. G. S. Sp. K. w K. na informację Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z 8 kwietnia 2025 r., nr DWP.422.5.2024 w przedmiocie negatywnej ponownej oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem postanowił: przywrócić termin do wniesienia skargi.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem zawartym w skardze, sprecyzowanym na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na informację Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego w Rzeszowie o odmowie uznania wniosku. Wskazała na brak pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego na negatywne rozpatrzenie wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem.Zdaniem Sądu I instancji w sprawie spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia skargi. Zaskarżona informacja została doręczona skarżącej za pomocą poczty elektronicznej w dniu 9 kwietnia 2025 r. Skarga natomiast została złożona w sądzie administracyjnym w dniu 24 kwietnia 2025 r., a więc z przekroczeniem 14 dniowego terminu do jej złożenia obwarowanego przepisem art. 30 c ust.2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz.U.2025.198 t.j., dalej uzppr). Jednocześnie skarżąca nie została poinformowana o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na otrzymaną informację. W tych okolicznościach spełnione zostały okoliczności przewidziane w art. 30d ust. 3 ustawy wdrożeniowej.Sąd I instancji wskazał, że do uchybienia terminowi (bardzo nieznacznemu) doszło w warunkach braku pouczania podmiotu o prawie do złożenia skargi. Takie działanie organu nie może rodzić dla skarżącej negatywnych skutków wynikających z niedochowania terminu. Aby ich uniknąć konieczne jest przywrócenie terminu do złożenia skargi.Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wniósł organ.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:1. art. 86 §1 w zw. z art. 87 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 30e uzppr poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przywrócenie terminu skargi wniesionej po terminie pomimo braku wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy przywrócenie terminu jest możliwe tylko na wniosek strony wniesiony jednocześnie z dokonaniem czynności, której strona nie dokonała w terminie, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 30c ust. 5 pkt 1 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 14 Izf ust. 3 oraz art. 85 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy - poprzez ich niezastosowanie i brak pozostawienia bez rozpatrzenia skargi, w sytuacji gdy skarżąca skargę wniosła po upływie ustawowego terminu 14 dni od otrzymania informacji o wyniku ponownej oceny przedsięwzięcia;2. art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 30e uzppr poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu zawarty był w skardze, a sprecyzowany na rozprawie, podczas gdy wniosek taki nigdy nie został złożony przez skarżącą - ani nie został zawarty w skardze, ani odrębnie sformułowany, a pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. nie potwierdził złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie poprzez zawarcie go w skardze albo jako odrębną czynność, ani też nie precyzował treści takiego wniosku, w tym nie naprowadzał okoliczności, które miałyby świadczyć o spełnieniu przesłanek przywrócenia terminu, działania zaś Sądu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r., polegające na nakierowywaniu strony skarżącej na interpretację jej wypowiedzi zawartej w skardze jako wniosku o przywrócenie terminu, naruszają zasadę bezstronności sądu przekraczają granice dopuszczalnej aktywności, ingerując w inicjatywę procesową strony i stanowią naruszenie art. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 30e uzppr; przez co doszło do niezgodnego z prawem przywrócenia terminu z urzędu, bowiem instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że dokonujący czynności, której terminu uchybiono musi w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu i wykazać spełnienie przesłanek przywrócenia terminu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;3. art. 86 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e uzppr poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie dochowała terminu do złożenia skargi bez swojej winy, na skutek brakupouczenia przez organ o terminie i sposobie wniesienia skargi, w sytuacji gdy skarżąca miała wiedzę w jakim terminie należy wnieść skargę, albowiem w petitum swojej skargi (str. 1), powołała przepis art. 14 Izf ustawy, z którego w ocenie skarżącej wynika prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i z którego to przepisu (ust. 3) wynika termin w jakim skarga taka ma zostać złożona tj. 14 dni; ponadto skarżąca oznaczyła termin skargi na dzień 22 kwietnia 2025 r. mieszczący się w ustawowym terminie; w tej sytuacji brak pouczenia nie może być uznany za okoliczność wyłączającą winę strony, która posiadała wiedzę o obowiązujących przepisach i terminach, a w konsekwencji nie istnieje obiektywna podstawa do przywrócenia terminu;4. art. 87 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z. art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 30e uzppr, polegające na lakonicznym stwierdzeniu przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia, że zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu, w sytuacji gdy z uzasadnienia postanowienia Sądu to nie wynika, brak jest możliwości dokonania prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia; zaś treść uzasadnienia wskazuje, że doszło do niezgodnego z prawem przywrócenia w braku zbadania i ustalenia spełnienia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie należy wskazać, że kwestie zaskarżalności wydanych w trakcie tego rodzaju postępowania aktów prawa reguluje ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która w art. 30c ust. 1 i ust. 2 stanowi, że w przypadku po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Skarga podlega wpisowi stałemu.Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że co prawda zgodnie z art. 30d ust. 3 uzppr – na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1. Jednakże w orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w przypadku doręczenia wnioskodawcy informacji niezawierającej pouczenia albo zawierającej błędne pouczenie, nie ulega zmianie sposób i termin jej zaskarżenia, określony w art. 30c ust. 2, natomiast wniesienie skargi po upływie ustawowego terminu, wynikające z braku pouczenia albo błędnego pouczenia, stanowi usprawiedliwioną podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. w zw. z art. 30e (por. postanowienia NSA z 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1198/10; z 13 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 231/12, a także J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, wyd. II, Komentarz do art. 30d ust. 3; pub. LEX/el. 2014).Zgodnie z art. 30e uzppr w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy.Zatem stosowanie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 p.p.s.a.).Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, Sąd I instancji powinien ocenić, czy przywołane we wniosku okoliczności zasługują na wiarę, a następnie ocenić, czy mogą one uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Oceniając powyższe, Sąd I instancji, mając na uwadze zasady logiki i doświadczenia życiowego, powinien zbadać, czy rodzaj i charakter podjętych przez skarżącą działań może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie okoliczności wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu należy wypośrodkować, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywrócenia terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości w ocenie przesłanki braku winy, nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw przed sądem administracyjnym. Ponadto należy mieć na uwadze, że wykładnia przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu musi być zawsze dokonywana z perspektywy uwzględniającej treść zasady prawa do sądu, tym samym z perspektywy funkcji ochronnej (por. postanowienie NSA z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 102/24).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, że w złożonej skardze zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i mógł go rozpoznać pomimo jego niejednoznaczności. Autor skargi w punkcie 4 złożonej skargi zarzucił organowi całkowite pominięcie w informacji o wyniku ponownej oceny pouczenia o prawie skarżącej do złożenia skargi zgodnie z art. 14lzf ust. 2 uzppr, co zdaniem skarżącej stanowi rażące naruszenie prawa, które spowodowało uchybienie terminu do wniesienia skargi przez skarżącą i konieczność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Należy również zauważyć, że skargę sporządził komplementariusz spółki który nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem i nie miał wiedzy prawniczej odnośnie tego jak taki wniosek powinien zostać sformułowany. Ponadto jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 15 lipca 2025 r. występujący już w imieniu skarżącej spółki profesjonalny pełnomocnik sprecyzował na rozprawie, że w jego ocenie punkt 4 skargi stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wnosi o jego uwzględnienie.Przechodząc zatem do oceny przesłanek przywrócenia terminu i oceny złożonego wniosku należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że brak pouczenia o możliwości zaskarżenia stosownej czynności do sądu administracyjnego miał wpływ na brak dokonania czynności w postępowaniu sądowym bez winy strony skarżącej.Brak winy o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.Brak stosownego pouczenia o zaskarżeniu spornej czynności do sądu administracyjnego miał kluczowe znaczenie w sprawie. Skoro na czynność organu, jaką jest ponowna negatywna ocena przedsięwzięcia przysługuje stronie wniesienie skargi do sądu administracyjnego, to organ powinien w treści dokonanej czynności zawrzeć stosowne pouczenie o możliwości zaskarżenia tej czynności. O obowiązku pouczania wnioskodawcy o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowią przepisy art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1 uzppr oraz art. 14 lze ust. 7 uzppr.Ponadto to, że autor skargi składając skargę w jej petitum (str. 1 zd. 1 i 2) wskazał w jego ocenie poprawną podstawę prawną jej złożenia tj. art. 14lzf uzppr nie miało wpływu na treść wydanego postanowienie bowiem kluczowe w sprawie jest to, że skarżąca, która nie była w postępowaniu administracyjnym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie została w ogóle pouczona przez organ o prawie do zaskarżenia przedmiotowej czynności ani o podstawie prawnej z której wynika to prawo.Odnosząc się do zarzutu bezstronności Sądu podczas rozprawy należy wskazać, że zarzut ten można zgłosić poprzez złożenie stosownego wniosku o wyłączenie sędziego z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie zgodnie z artykułem 19 p.p.s.a. Wniosek o wyłączenie sędziego może zgłosić każda ze stron postępowania (skarżący, organ administracji, uczestnicy), a także prokurator lub organizacja społeczna. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak również gwarancję zasad bezstronności sądu oraz niezawisłości sędziowskiej. Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony zarówno w formie pisemnej, jak i ustnie do protokołu, w toku posiedzenia jawnego przed sądem, w którym sprawa się toczy.Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik organu został zawiadomiony o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy oraz o osobie sędziego zastępcy w dniu 28 maja 2025 r., co wynika z potwierdzenia odbioru zawiadomienia o rozprawie oraz zawiadomienia o składzie orzekającym. Co więcej, z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2025 r. nie wynika, aby pełnomocnik organu formułował jakiekolwiek wątpliwości lub zastrzeżenia co do bezstronności sędziego. Za uzasadniony należałoby więc uznać wniosek, że pełnomocnik organu świadomy istnienia stosownej procedury wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a., zob. w tej mierze również postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 59/23), z procedury tej – oraz z przyznanych w jej ramach uprawnień – jednak nie skorzystał. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do zarzutu bezstronności sędziego zawartego w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie jest zgodne z prawem i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a..