Postanowienie - III OZ 471/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1052/25 w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2025 r., znak: DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesieniaOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1052/25 w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2025 r., znak: DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1052/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez T. D. (dalej także jako: skarżąca) postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej także jako: organ) z dnia 6 marca 2025 r., znak: DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca zawarła w skardze do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na "słuszny interes skarżącej jednostki". Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że nie ma podstaw do uwzględnienia ww. wniosku skarżącej z uwagi na to, że skarżąca nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za istnieniem ryzyka wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.Sąd I instancji zauważył, że skarżąca we wniosku odwołała się jedynie do słusznego interesu własnego, nie opisując jednak ani nie precyzując rozmiaru ewentualnej szkody. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca nie wykazała także, by zaskarżone postanowienie spowodowało trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że zaskarżone postanowienie ma jedynie charakter procesowy, a więc tym bardziej wniosek o wstrzymanie jego wykonania wymagał skonkretyzowanego wyjaśnienia.Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącej, która wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 6 marca 2025 r., nr DSW-WUN.8016.23.2024.4.PD w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie niniejszego zażalenia na posiedzeniu niejawnym, zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, w sytuacji gdy niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony jest oczywiste w świetle materiału dowodowego oraz przez ograniczenie przesłanek wstrzymania ww. aktu do rozmiaru szkody, którą wywołać może zaskarżony akt. Skarżąca zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzekania polegający na przyjęciu, że brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, w sytuacji gdy istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie polega na bezpodstawnym zarzuceniu skarżącej braku sprecyzowania rozmiaru szkody, podczas gdy podstawą uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie mogło być zaistnienie niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podkreśliła, że ma 82 lata i wymaga stałej opieki, zaś organ uniemożliwia jej zaskarżenie decyzji, która została wydana bez jej udziału. Decyzja ta, jak wskazała skarżąca, zmusza ją m.in. do świadczenia pracy po ustaniu stosunku pracy, co jest sprzeczne z zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (zakaz pracy przymusowej, zakaz pogarszania uprawnień pracowniczych). Ponadto, organ powołując się w decyzji na okoliczności jakoby skarżąca stała się założycielką Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. poza naruszaniem dobrego imienia skarżącej, naraża ją również na niebezpieczeństwo życia i zdrowia ze strony osób postronnych, gdyż faktem powszechnie znanym jest, że Wyższa Szkoła Menedżerska w L. jest uwikłana w szereg spraw kryminalnych. Skarżąca podniosła, że skutki tych nieprawdziwych tez wysnutych przez organ mają charakter nieodwracalny, co przejawia się chociażby w bezpodstawnie wydanym przez Prokuraturę postanowieniu o przeszukaniu mieszkania skarżącej.W odpowiedzi na zażalenie organ wskazał, że przedstawione w nim zarzuty są bezpodstawne.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie podlegało oddaleniu. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu I instancji, który wskazując na ustawowe przesłanki determinujące możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu, stwierdził, że skarżąca nie uzasadniła przekonująco możliwości ich wystąpienia w realiach rozpoznawanej sprawy.Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zasadą jest zatem wykonalność zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd może jednak, choć nie musi - stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym koniecznym jest wykazanie zaistnienia okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona określonymi obowiązkami (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma chronić, by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub żeby nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto, wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (uchwały).Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, chociaż i również tych wynikających z akt sprawy. Jednak to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Pierwszoplanową rolę odgrywa wola strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu, a więc to argumentacja wniosku będzie miała istotne znaczenie przy rozstrzyganiu o jego zasadności, nie można bowiem przenosić całego ciężaru poszukiwania okoliczności uzasadniających wniosek na sąd, który ma wniosek ten oceniać. W związku z tym za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia wydanego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia 26 sierpnia 2011 r., znak: MNiSW-DNS-WUN-6012-16361-2/AM/11 z uwagi na brak przekonującego uzasadnienia przez skarżącą zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, zwłaszcza z uwagi na jego wyłącznie procesowy charakter. Prawidłowo Sąd I instancji wywiódł, że o wyczerpującym uzasadnieniu okoliczności mających przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie może świadczyć samo lakoniczne stwierdzenie pełnomocnika skarżącej, przedstawione na etapie złożenia wniosku o wstrzymanie, że za koniecznością wstrzymania zaskarżonego postanowienia przemawia "słuszny interes skarżącej jednostki". Natomiast powołanie się na okoliczności mające w ocenie skarżącej znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, dopiero na etapie zażalenia, nie mogło mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia. Przytoczenie dopiero w zażaleniu okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w przypadku gdy sądowi nie można zarzucić naruszenia prawa.Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a..