Wyrok - I SA/Bd 308/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 26 września 2025
Teza
Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych. finanse publiczne, dotacje i subwencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2025 r. sprawy ze skargi N. S. P. spółka z o. o. w B. na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie przekazania zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za kwiecień 2025 r. 1. stwierdza bezskuteczność czynnoścStwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych. finanse publiczne, dotacje i subwencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2025 r. sprawy ze skargi N. S. P. spółka z o. o. w B. na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie przekazania zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za kwiecień 2025 r. 1. stwierdza bezskuteczność czynnośc
Data orzeczenia
26 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący
Joanna Ziołek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych
UZASADNIENIE
N. nr [...] sp. z o.o. w B. wniosła do tut. Sądu skargę na [...] Prezydenta Miasta z dnia 28 kwietnia2025 r. polegającą na przekazaniu zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za kwiecień 2025 r. w wysokości [...] zł.Zaskarżonej [...] zarzuciła:a) naruszenie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: "u.f.z.o.") poprzez jego błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i przekazanie w kwietniu 2025 r. dotacji oświatowej na [...] uczniów Szkoły w zaniżonej kwocie w przeliczeniu na jednego ucznia Szkoły, albowiem z całkowitym potrąceniem kwoty wyrównania dotacji oświatowej za okres od stycznia do marca 2025 r., podczas gdy zmniejszenie kwoty dotacji oświatowej winno być dokonywane sukcesywnie w każdej transzy począwszy od kwietnia do grudnia 2025r.b) naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uwzględnieniu kwoty wyrównania dotacji za 2025 r. po aktualizacji wyłącznie w części za kwiecień 2025 r., podczas gdy dotacje oświatowe ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym, a zatem wysokość dotacji należy oceniać w rocznej perspektywie,c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącej dotacji, a mianowicie art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, podważenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej i naruszenie słusznego interesu skarżącej, poprzez wypłacenie zaniżonej kwoty dotacji za miesiąc kwiecień 2025 r., bez żadnego uprzedzenia i informacji, podczas gdy przepisy prawa nakazują wypłatę dotacji w 12 częściach i określają maksymalny poziom obniżenia stawki dotacji w trakcie trwania roku budżetowego, co w sposób oczywisty narusza interes majątkowy skarżącej.Skarżąca stwierdziła, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. organ, dokonując przekazania na rachunek dotacyjny Szkoły kwoty [...]zł i [...] zł (kształcenie specjalne) na [...] uczniów Szkoły po aktualizacji kwot dotacji oświatowej, naruszył przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Co więcej dokonana przez organ [...] zaburzyła prawidłowe funkcjonowanie Szkoły, która w stosunku do miesięcy poprzedzających otrzymała trzy razy mniej środków finansowych potrzebnych na zaspokojenie kosztów prowadzenia Szkoły, tj. dzierżawy budynku szkolnego, mediów, wynagrodzenia grona pedagogicznego, uniemożliwiając jej tym samym realizację celów i zadań, dla których została powołana - opieka, wychowanie i dydaktyka uczniów.Zdaniem skarżącej, skoro dotacja uległa zmianie w kwietniu 2025 r. w wyniku aktualizacji, to do wypłaty dotacji, o której mowa w art. 26 u.f.z.o., należy zastosować przepis art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Rozwiązanie przyjęte na gruncie powołanego przepisu, przyjmuje mechanizm aktualizowania kwoty dotacji z uwzględnieniem ewentualnego zmniejszenia lub zwiększenia kwoty dotacji. Zwiększenie lub zmniejszenie uwzględniane jest w każdej kolejnej części przekazywanej dotacji. Z tego względu nie dokonuje się jej jednorazowego wyrównania, lecz sukcesywnie w każdej transzy. Ewentualne zwiększenia lub zmniejszenia kwoty dotacji uwzględniane są w kolejnych kwotach przekazywanej dotacji.Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności [...] wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za kwiecień 2025 r. oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej dotacji we właściwej kwocie.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. W pierwszej kolejności organ zaznaczył, że skarżąca nie kwestionuje co do zasady wysokości naliczonego wyrównania za okres od stycznia do marca 2025 r., a jedynie moment dokonania tego wyrównania, tj. potrącenia kwoty [...]zł. Organ wyjaśnił, że dokonał ww. potrącenia z kwietniowej transzy dotacji należnej dla ww. szkoły po dokonaniu aktualizacji, zgodnie m.in. z art. 43 ust. 4 u.f.z.o.Zdaniem Prezydenta Miasta, kwota stanowiąca różnicę pomiędzy wartością dotacji (które powinny być wypłacone do końca roku według zaktualizowanej stawki), a wartością dotacji przekazanych przed dniem aktualizacji może być przekazana organowi prowadzącemu placówkę w częściach lub też jednorazowo (zarówno w miesiącu następującym po pierwszym miesiącu aktualizacji, jak również w dowolnym miesiącu następującym po aktualizacji). Art. 43 ust. 4 u.f.z.o. nie precyzuje bowiem terminu, w jakim kwota stanowiąca dopłatę/potrącenie dotacji powinna być przekazana/ potrącona organowi prowadzącemu placówkę oświatową.Organ wyjaśnił, że kwestia wyboru, czy wyrównanie dotacji zostanie wypłacone/potrącone w jednym miesiącu roku budżetowego, czy też rozłożone na kilka miesięcy, wbrew stanowisku skarżącej, nie narusza ani roczności budżetu, ani zasady dotyczącej wypłaty dotacji w 12 częściach wyrażonej w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Prezydent stwierdził, że skorygowanie dotacji wypłaconych w okresie styczeń - marzec danego roku w kwietniu nie powoduje zaburzenia procedury wypłaty dotacji w 12 transzach, gdyż w kolejnych miesiącach roku, tj. od maja do grudnia skarżąca będzie otrzymywała kolejne transze dotacji, stosownie do zgłaszanej w tych miesiącach liczby uczniów. Ponadto organ zaznaczył, iż żaden z przepisów prawa nie stanowi o tym, aby owe części miały być równe. Wręcz przeciwnie. Już z samego faktu, iż liczba uczniów szkoły może się zmieniać w trakcie roku, jak również kwoty dotacji podlegają aktualizacjom - części te równe być nie mogą.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Skarga zasługuje na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli Sądu jest przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej na uczniów N. nr [...] sp. z o.o. w B. za kwiecień 2025 r.Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności (decyzje administracyjne, postanowienia) z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.Z powyższego wynika, że czynność organu dotującego polegająca na ustaleniu wysokości dotacji lub jej przekazaniu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak słusznie przy tym zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 310/20 samo przekazanie (wypłata) dotacji jest wynikiem pewnego procesu, w ramach którego najpierw dochodzi do ustalenia wysokości przysługującej danemu podmiotowi dotacji. Tak więc wypłata jest rezultatem określonego rodzaju kalkulacji, których zasady zostały sprecyzowane w przepisach prawnych Zatem czynność przekazania dotacji jest poprzedzona stosowaniem przepisów prawa, którego prawidłowość powinna podlegać kontroli sądu (por. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 53/21).W świetle powyższego przekazanie stronie przez Prezydenta Miasta dotacji oświatowej podlega kognicji sądu administracyjnego.Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi.Na wstępie należy zauważyć, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozpatrywanej sprawie należało przyjąć, że strona skarżąca powzięła powyższą wiedzę w związku z dokonaniem przez organ przelewu kwoty dotacji, który otrzymała w dniu 28 kwietnia 2025 r. (k. 14 akt sądowych), stąd skarga wniesiona w dniu 28 maja 2025 r. (data stempla pocztowego na kopercie) została złożona z zachowaniem terminu ustawowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 126/24).Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że istotą sporu jest kwestia przyjętej przez Prezydenta Miasta metody wypłacenia dotacji oświatowej po dokonaniu aktualizacji jej wysokości w kwietniu 2025 r. Zdaniem spółki organ dotujący przyjął nieprawidłową metodę jednorazowego potrącenia całości "nadpłaconej" dotacji za okres od stycznia do marca 2025 r., przez co dotacja za kwiecień 2024 r. została wypłacona w zaniżonej wysokości, co zaburzyło funkcjonowanie szkoły. Natomiast zdaniem Prezydenta Miasta przepisy u.f.z.o. nie precyzują metody wypłaty kwoty dotacji po aktualizacji. Wyrównanie dotacji może być zatem dokonane w jednym miesiącu roku budżetowego lub rozłożone na kilka miesięcy. Prezydent Miasta dokonał tego jednorazowo.W tak zarysowanym sporze rację należało przyznać spółce. Wskazać należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji w wyniku zmiany przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostki samorządu terytorialnego, podstawie dokonanej na podstawie art. 45. Stosownie do art. 43 ust. 2 pkt 1 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, dokonuje się w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3. Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 4 u.f.z.o., jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę między wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.Z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. wynika, że aktualizacja podstawowej kwoty dotacji dla niepublicznej placówki oświatowej pociąga za sobą obowiązek wyrównania dotacji według stawki zaktualizowanej wstecz od stycznia danego roku budżetowego, ale jednocześnie ogranicza skutki tej aktualizacji na przyszłość. Stosownie do tej regulacji wszelkie rozliczenia następują przez ustalenie wysokości części dotacji na przyszłość (po aktualizacji). Zaktualizowana kwota dotacji musi być obliczana według przewidzianej w tym przepisie reguły.Mianowicie suma kolejnych części zaktualizowanych dotacji stanowić ma różnicę pomiędzy wysokością zaktualizowanej kwoty dotacji a sumą części dotacji już przekazanych beneficjentowi od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania nowej kwoty dotacji. Dotacje ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym, a zatem wysokość dotacji należy oceniać w rocznej perspektywie. Wysokość nowych części dotacji obowiązujących od miesiąca aktualizacji powinna uwzględniać wyrównanie kwoty dotacji od początku roku budżetowego, w związku z tym kolejne wypłacane części dotacji powinny być odpowiednio skorygowane tak, aby części podstawowej kwoty dotacji wypłacone od początku roku budżetowego sumowały się na roczną podstawową kwotę dotacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 36/24). Mając na względzie powyższe, suma części dotacji podlegającej wypłaceniu po dokonaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ulega proporcjonalnemu obniżeniu o kwotę stanowiącą "nadwyżkę" wypłaconych środków do dnia dokonania aktualizacji (por. wyroki NSA z dnia: 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 1590/22; 2 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 236/24; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 102/25; wyroki WSA w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 34/25 i I SA/Sz 35/25). Tak otrzymana kwota stanowić powinna sumę przeznaczoną do wypłaty do końca roku w miesięcznych ratach (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 557/22).O konieczności przekazywania dotacji w miesięcznych ratach stanowi art. 34 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, branżowego centrum umiejętności lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że w sytuacji takiej, jak ta, która zaistniała w niniejszej sprawie, tj. gdy kwota dotacji po aktualizacji dokonanej w kwietniu 2025 r. uległa zmniejszeniu (o kwotę [...]zł), organ nie był uprawniony do dokonania jednorazowego jej wyrównywania. Jednorazowe wyrównanie dokonane przez Prezydenta Miasta skutkowało tym, że spółka za kwiecień 2025 r. otrzymała dotację oświatową w nieprawidłowej wysokości ([...] zł), tj. niezgodnie z art. 43 ust. 4 u.f.z.o. i art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Przyjęta przez organ wykładnia art. 43 ust. 4 u.f.z.o. narusza ten przepis.W skardze zarzucono także naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że do zaskarżonej czynności nie stosuje się przepisów k.p.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 22/24 i z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 907/23; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 846/22).Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Organ obowiązany będzie bez zbędnej zwłoki ponownie przeanalizować metodę dokonania wyrównania dotacji dla spółki, z uwzględnieniem wykładni przepisów prawa zawartej w tym wyroku oraz dokona wypłaty w prawidłowej wysokości.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta przekazania skarżącej dotacji w kwietniu 2025 r. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).. Na koszty te składa się wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).