Postanowienie - III SA/Kr 1243/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - z dnia 26 września 2025
Teza
Odrzucono sprzeciw od decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 11 sierpnia 2025 r., nr SKO.NP/4115/58/2025 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: odrzucić sprzeciw. UZASADNIENIE 1.1. Decyzją z 11 sierpnia 2025Odrzucono sprzeciw od decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 11 sierpnia 2025 r., nr SKO.NP/4115/58/2025 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: odrzucić sprzeciw. UZASADNIENIE 1.1. Decyzją z 11 sierpnia 2025
Data orzeczenia
26 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Przewodniczący
Michał Niedźwiedź
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono sprzeciw od decyzji
UZASADNIENIE
1.1. Decyzją z 11 sierpnia 2025 r. (SKO.NP/4115/58/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie uchyliło w całości decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. z 27 maja 2025 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.Jako podstawę proceduralną swojego rozstrzygnięcia SKO w Tarnowie wskazało art. 138 § 2 i § 2a ustawy z 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a.").2.1. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od powyższej decyzji.W sprzeciwie sformułowano zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na to, że decyzja tego organu nie była dotknięta wadami warunkującymi zastosowanie tegoż przepisu. Ponadto organ wskazał na naruszenie art. 40 ust. 1 w zw. z art. 44 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 107 ze zm.).Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Tarnowie.2.2. W odpowiedzi na sprzeciw SKO w Tarnowie wniosło o jego odrzucenie. Swoje stanowisko organ ten wywiódł z treści art. 64a, art. 64b § 1, art. 50 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "P.p.s.a.") oraz treści uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2000 r. (sygn. akt OPK 14/00), 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03) oraz 16 lutego 2016 r. (sygn. akt I OPS 2/15).3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:3.1. Sprzeciw Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.3.2. Zgodnie z art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast w świetle art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi (a zatem również sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skuteczne złożenie skargi/sprzeciwu uzależnione jest zatem istnienia interesu prawnego. W związku z tym skargę/sprzeciw co do zasady może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.3.3. W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się, że organ, który w I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. W jednym postępowaniu nie może mieć bowiem miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania, gdyż niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010r., str. 102; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 273; wyrok NSA z 1 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 386/05; postanowienie NSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1085/11, dostępne w CBOSA).Ponadto w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03) wynika, że w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest ani on, ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki, ani wreszcie sama jednostka samorządu terytorialnego, uprawniona do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. W uchwale tej przyjęto, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy K.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego.Stanowisko takie znalazło także potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r., K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), w którym Trybunał uznał za zgodne z art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawiają one prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję jako organ I instancji, a także za zgodny z art. 165 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim odmawia jednostce samorządu terytorialnego prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych sprawach, w których organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję w I instancji.Również w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 16 lutego 2016 r. (sygn. I OPS 2/15) stwierdzono, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej oraz art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA podkreślił też, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest w związku z tym stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy. Tym samym, ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostek samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego.W rezultacie skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, niemający z zasady legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu.3.4. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz to, że podmiotem, który wniósł sprzeciw od decyzji SKO w Tarnowie był organ, który wydał władcze rozstrzygnięcie w pierwszej instancji postępowania administracyjnego, jak również to, że sprzeciw ten dotyczy wspomnianego rozstrzygnięcia – należy uznać, że jest on niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T., jako organ jednostki samorządu terytorialnego, w tej sprawie nie może bowiem występować jako strona postępowania sądowoadministracyjnego.3.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a..