Postanowienie - II OZ 1965/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Prawo pomocy, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 855/24 o odrzuceniu zażalenia D.K. w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 887/2024 w przedmiocie umorzenia poOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Prawo pomocy, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 855/24 o odrzuceniu zażalenia D.K. w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 887/2024 w przedmiocie umorzenia po
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Mirosław Gdesz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 września 2025 r. sygn. akt VII SPP 855/24 odrzucił zażalenie D.K. (dalej skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 30 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przywołał treść art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935, dalej Ppsa) oraz stwierdził, że w przepisach Ppsa nie przewidziano możliwości zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 Ppsa. W ocenie tegoż Sądu wniesione zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 Ppsa.Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D.K. i D.K.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 258 § 1 Ppsa czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jak wynika z powyższych regulacji, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie (starszego) referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Ani bowiem art. 173 § 1, ani art. 194 § 1 Ppsa, czy też inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 Ppsa.W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że D.K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 25 kwietnia 2025 r. Tym samym złożenie przez D.K. pisma zatytułowanego jako skarga kasacyjna (potraktowanego przez Sąd I instancji jako zażalenie) na postanowienie Sądu z 30 czerwca 2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne, w związku z tym zażalenie podlegało odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie odpowiada więc prawu.Odnosząc się natomiast do okoliczności podnoszonych w zażaleniu dotyczących sytuacji życiowej oraz prowadzonych postępowań wskazać należy, że nie podlegały one merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, gdyż nie mają one żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K. oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji.Zażalenie wniesione natomiast przez D.K. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z art. 252 § 3 Ppsa jednoznacznie wynika, iż stroną postępowania o udzielenie prawa pomocy jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem D.K. i dotyczyło wyłącznie jej uprawnień procesowych brak było podstaw do uznania, iż stroną tego postępowania jest D.K.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pisma wnoszone przez stronę skarżącą w toku inicjowanych kilkudziesięciu postępowań dotyczących udzielenia prawa pomocy zmierzają w istocie do nadużycia prawa do sądu. Pomimo otrzymywania stosownych pouczeń o niezaskarżalności postanowienia Sądu I instancji wydanego w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu od postanowienia/ zarządzenia referendarza sądowego, strona wnosi kolejne pisma, doprowadzając tym do paraliżu pracy wydziału zarówno Sądu I instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie działanie strony, która ze swojego prawa czyni nienależyty użytek wypacza sens prawny instytucji prawa pomocy i nie zasługuje na ochronę. orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pisma wnoszone przez stronę skarżącą w toku inicjowanych kilkudziesięciu postępowań dotyczących udzielenia prawa pomocy zmierzają w istocie do nadużycia prawa do sądu. Pomimo otrzymywania stosownych pouczeń o niezaskarżalności postanowienia Sądu I instancji wydanego w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu od postanowienia/ zarządzenia referendarza sądowego, strona wnosi kolejne pisma, doprowadzając tym do paraliżu pracy wydziału zarówno Sądu I instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie działanie strony, która ze swojego prawa czyni nienależyty użytek wypacza sens prawny instytucji prawa pomocy i nie zasługuje na ochronę.