sygn. I OSK 1764/21 26 września 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - I OSK 1764/21 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 września 2025

Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Ewidencja gruntów, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2094/19 w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 5 czerwca 2019 r. nr NG-O.0Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Ewidencja gruntów, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2094/19 w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 5 czerwca 2019 r. nr NG-O.0
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik uchylono orzeczenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna samorząd terytorialny
Role w sprawie
odwołujący odwołujący / ubezpieczony apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 26 września 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Anna Wesołowska
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2094/19 w sprawie ze skargi R.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 5 czerwca 2019 r. nr NG-O.025.52.2019.JW w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz R.N. kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.N., na decyzję Głównego Geodety Kraju z 5 czerwca 2019 r., nr NG-O.025.52.2019.JW, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, wyrokiem z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2094/19, oddalił skargę.Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.Starosta Nowotomyski decyzją nr GN.6623.19.2013 z 21 października 2013 r., orzekł o sprostowaniu opisowej i graficznej części operatu ewidencji gruntów prowadzonego dla obrębu K., gmina N. w ten sposób, że działka nr [...] o powierzchni 0,0355 ha, stanowiąca własność E. i J. K., w skład której wchodzą następujące rodzaje użytków: drogi - [...] o pow. 0,0355ha otrzymuje następujące oznaczenie użytków: lasy - [...] o pow. 0,0355 ha, ogólna powierzchnia działki pozostaje bez zmian i wynosi 0,0355 ha.R.N. pismem z 9 listopada 2018 r. - skierowanym do SKO w Poznaniu, a następnie przekazanym według właściwości - wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty Nowotomyskiego - wskazując, że decyzja ta doprowadziła do pozbawienia dojazdu do innych nieruchomości zabudowanych, w tym do jej nieruchomości.Po rozpoznaniu tego wniosku Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako WINGiK) decyzją z 25 lutego 2019 r., nr GK-IIl.7221.77.2018.6, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r., nr GN.6623.19.2013.W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa działka była wykorzystywana przez skarżącą oraz innych okolicznych mieszkańców jako droga i takie też oznaczenie miała w ewidencji gruntów co najmniej od kilkudziesięciu lat. W związku z powyższym uznał wniosek R.N. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego za dopuszczalny. Merytorycznie rozpoznając sprawę stwierdził, iż Starosta Nowotomyski przeprowadził wizję w terenie, w trakcie której ustalił, że grunt oznaczony jako droga w granicach działki nr [...] stanowi drogę gruntową i ma charakter duktu leśnego - nie jest to droga publiczna. Grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstw rolnych, leśnych oraz poszczególnych nieruchomości - nie są drogą w rozumieniu przepisów prawa i wlicza się je do przyległego do nich użytku gruntowego. Wobec powyższych ustaleń podjął on decyzję o sprostowaniu - aktualizacji danych ujawnionych w operacie ewidencyjnym poprzez włączenie tych gruntów do przyległego do nich użytku gruntowego w ten sposób, że dla działki ewidencyjnej nr [...] wpisał użytek gruntowy lasy - [...].W związku z powyższymi ustaleniami WINGiK uznał, że działka nr [...] nigdy nie stanowiła drogi publicznej, jest własnością osób prywatnych i wprowadzone w operacie ewidencyjnym zmiany nie skutkowały "likwidacją drogi" - ponieważ faktycznie takiej drogi publicznej na działce nr [...] nigdy nie ustanowiono. Ponadto skarżąca nie jest i nie była w dacie wydawania decyzji Starosty Nowotomyskiego właścicielem ani władającą gruntem, którego dotyczyła zmiana ewidencyjna - w związku z tym nie była stroną postępowania i organ nie miał obowiązku zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania w sprawie aktualizacji użytków gruntowych.Podsumowując Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie dopatrzył się w decyzji Starosty Nowotomyskiego wad w stopniu kwalifikowanym i to zarówno w odniesieniu do przesłanek wskazanych przez R.N., jak też do innych przesłanek nieważnościowych wymienionych taksatywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W związku z tym uznał, że zarzuty wskazane we wniosku nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia i odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r.Pismem z 14 marca 2019 r. R.N. złożyła odwołanie od ww. decyzji WlNGiK z 25 lutego 2019 r. - wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r.Główny Geodeta Kraju decyzją z 5 czerwca 2019 r. nr NG-O.025.52.2019.JW - po rozpatrzeniu odwołania R.N. od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr GK-IIl.7221.77.2018.6 z 25 lutego 2019 r., orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego nr GN.6623.19.2013 z 21 października 2013 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.Uzasadniając swoją decyzję podniósł, że twierdzenie nieważności decyzji regulowane przez art. 156 - 159 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ rozpatrujący ten wniosek ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca posiada legitymację prawną do żądania wzruszenia tej decyzji.Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek R.N. - zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy posiada ona legitymację prawną do żądania wzruszenia decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. w trybie nadzwyczajnym - jakim jest stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.Następnie stwierdził, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, mimo że nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., było przedmiotem wielu orzeczeń sądowych i tematem licznych wypowiedzi doktryny. Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, a także na tej samej zasadzie może żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 4000/01). Podkreśla się, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego.W tym kontekście przypomniał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest nowym postępowaniem w sprawie. Z tego względu - na gruncie art. 28 k.p.a. - krąg podmiotów uznanych przez organ za strony w postępowaniu zwykłym nie przesądza o zakresie podmiotowym postępowania nieważnościowego. Określając strony takiego postępowania, organ nadzoru obowiązany jest wziąć pod uwagę zasadniczy przedmiot postępowania, w którym wydana została weryfikowana decyzja. W oparciu o przepisy prawa materialnego, winien ustalić czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy ukształtowany decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym stosunek prawny, a następnie, czy podmioty te mają interes prawny w weryfikacji tej decyzji - w trybie określonym przepisami art. 156- 159 k.p.a.Dodał, że w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji wydanej w przedmiocie zmiany użytków gruntowych stronami są właściciele nieruchomości objętej taką decyzją, a w przypadku gruntów, dla których - ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów - nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz.U. z 2017 r. poz. 2101),dalej jako Pgik. Podkreślił, że skutki wzruszenia decyzji wydanej w tym przedmiocie dotyczą sfery praw i obowiązków tylko właścicieli lub - w przypadku niemożności ich ustalenia - władających nieruchomością objętą taką decyzją.W dalszej części uzasadnienia Główny Geodeta Kraju podniósł, że decyzją Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. - którą Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił stwierdzenia nieważności decyzją z dnia 25 lutego 2019 r. - Starosta orzekł o sprostowaniu opisowej i graficznej części operatu ewidencji gruntów prowadzonego dla obrębu K., gmina N. w ten sposób, że działka nr [...] o powierzchni 0,0355 ha, stanowiąca własność E. i J. K., w skład której wchodzą następujące rodzaje użytków: drogi - [...] o pow. 0,0355 ha otrzymuje następujące oznaczenie użytków: lasy [...] o pow. 0,0355 ha, ogólna powierzchnia działki pozostaje bez zmian i wynosi 0,0355 ha.R.N. - uzasadniając swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego - wskazała, że decyzja ta doprowadziła do pozbawienia dojazdu do innych nieruchomości zabudowanych, w tym do jej nieruchomości. Jednakże przytoczona wyżej okoliczność stanowi tylko interes faktyczny skarżącej - natomiast nie stanowi ona interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.Jak wynika z akt sprawy, właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] - zarówno w dniu wydania decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r., jak i w dniu wydania decyzji WINGiK z 25 lutego 2019 r. - byli E.K. i J.K.. R.N. nie była i nie jest właścicielem lub władającą tą działką ewidencyjną - w związku z czym nie posiada interesu prawnego lub obowiązku dającego jej podstawę do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. Nie można, w ocenie organu, uznać, że ewentualne uchylenie, zmiana lub wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji w zakresie działki, której skarżąca nie jest właścicielem, wpłynie na jej sytuację prawną.W związku z tym Główny Geodeta Kraju uznał, że skoro w niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. wystąpił podmiot, który nie posiada czynnej legitymacji prawnej do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony - stało się ono bezprzedmiotowe, a co za tym idzie zaistniała konieczność uchylenia decyzji WINGiK z 25 lutego 2019 r. i umorzenia postępowania pierwszej instancji.Stwierdził także, że - w konsekwencji uznania, iż postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu - nie rozpatrywał on przedmiotowej sprawy pod względem merytorycznym, to jest pod względem prawidłowości wydania i zgodności z prawem decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r.Skargę na powyższą decyzję Głównego Geodety Kraju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła R.N. - wnosząc o jej uchylenie w całości i stwierdzenie nieważności decyzji.Uzasadniając skargę podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 i art. 139 k.p.a., a także art. 7b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne. Wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone gruntownym zbadaniem sprawy, gdyż organ administracji państwowej nie dokonał czynności mających na celu ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności i poprzestał na stwierdzeniu, że skarżąca nie jest stroną postępowania - unikając w ten sposób odpowiedzialności za merytoryczną decyzję w sprawie.Ponadto Główny Geodeta Kraju - odmawiając jej statusu strony postępowania - naruszył jej podstawowe prawo domagania się wzruszenia decyzji wydanej wbrew obowiązującym przepisom oraz wbrew prawnie chronionemu interesowi skarżącej, podważył również zaufanie do organów administracji państwowej a także działał na jej niekorzyść jako odwołującej się. W dalszej części wskazała, że ponownie - poprzez "wyeliminowanie" jej z postępowania administracyjnego - zostały naruszone jej prawa jako osoby użytkującej i niezbędnie potrzebującej jedynej drogi dojazdowej do posesji zamieszkiwanej przez nią, jej męża, chorą i wymagającą stałej pomocy medycznej córkę z I grupą inwalidzką, jej męża oraz wnuczkę. Wniosła też - z uwagi na ten sam przedmiot sprawy oraz tożsamość stron postępowania - o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą z jej skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju z 28 marca 2019 r., nr NG-O.025.29.2019.JK.W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że należało orzec o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. -ze względu na fakt, że żądanie jego wszczęcia zostało złożone przez osobę niebędącą stroną. R.N. nie była i nie jest właścicielem lub władającą działką ewidencyjną nr [...] - w związku z czym nie posiada interesu prawnego lub obowiązku dającego jej podstawę do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Nie można bowiem uznać, że ewentualne uchylenie, zmiana lub wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji, w zakresie działki, której skarżąca nie jest właścicielem, wpłynie na jej sytuację prawną.Główny Geodeta Kraju nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 - gdyż skarżąca nie wskazała, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Ponadto postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. - przy czym organ szczegółowo wyjaśnił przesłanki, w oparciu o które uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania. W odniesieniu do zarzutu wydania decyzji z naruszeniem art. 138 k.p.a.- wskazał, iż skarżąca również nie uzasadniła na czym miałoby polegać jego naruszenie. Wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mówi wprost o możliwości uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. W konsekwencji zarzut ten także należy uznać za bezzasadny. Poza tym skarżąca nie podała również, na czym miałoby polegać naruszenie art. 139 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo łub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja wskazana w art. 139 k.p.a. - umorzenie postępowania wynikało z faktu, że WINGiK wszczął postępowanie i wydał decyzję z 25 lutego 2019 r., która rozstrzygała sprawę merytorycznie, w wyniku wniesienia podania przez podmiot, który - jak ustalono w postępowaniu odwoławczym - nie legitymuje się przymiotem strony. Takie działanie stanowiło rażące naruszenie art. 157 § 2 k.p.a. Skarżąca nie uzasadniła także, w jaki sposób mógłby zostać naruszony art. 7b ust. 2 pkt 1 ustawy Pgik - zgodnie z którym wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem pierwszej instancji w sprawach określonych w ustawie. Jednakże z art. 157 § 1 k.p.a. wynika, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia - a w stosunku do starosty, działającego jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, organem wyższego stopnia jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego - co wynika z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Pgik.Na zakończenie organ odniósł się do wniosku o połączenie spraw - stwierdzając, że niniejsza sprawa dotyczy działki ewidencyjnej nr [...], natomiast sprawa ze skargi skarżącej na decyzję Głównego Geodety Kraju nr NG-O.025.29.2019JK z 28 marca 2019 r., dotyczy działki ewidencyjnej nr [...].Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.Przedmiot kontroli Sądu I Instancji stanowiła decyzja Głównego Geodety Kraju z 5 czerwca 2019 r. - którą uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 25 lutego 2019 r. (orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r.) i umorzył postępowanie pierwszej instancji.Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 28 k.p.a. wskazuje zaś, kto jest stroną postępowania administracyjnego stanowiąc, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności, organ w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić m.in., czy pochodzi on od strony - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - a więc kwestię warunkującą dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania z takiego wniosku. Dopiero, gdy to badanie wstępne zakończone zostanie pozytywnie, organ - już po wszczęciu postępowania nadzwyczajnego - prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego. Interes prawny, o którym mowa jest w art.28 k.p.a., stanowi zatem warunek formalny wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - wobec tego wykazanie tego interesu stanowi przesłankę dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Przy czym ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot, może domagać się czynności organu. Musi przy tym też istnieć bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli taką sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może powołać się na przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Przy czym interes faktyczny - na gruncie postępowania administracyjnego - co do zasady nie korzysta z ochrony. Pochopne uznawanie za strony postępowań administracyjnych osób w istocie nielegitymujących się interesem prawnym - stoi w kolizji nie tylko z nakazem racjonalnego i sprawnego działania przez organy administracji, ale przede wszystkim z interesem rzeczywistych stron postępowania.Sąd I instancji przyjął, że w sytuacji - gdy w sprawie występuje oczywisty brak interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania nadzorczego - to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Jednakże - gdy brak przymiotu strony nie jest taki oczywisty - postępowanie nieważnościowe powinno być wszczęte stosownie do art. 157 § 2 k.p.a., a szczegółowa weryfikacja interesu prawnego strony następować już w ramach postępowania rozpoznawczego. Zweryfikowanie tego interesu w sposób dla wnioskodawcy negatywny będzie równoznaczne ze stwierdzeniem bezprzedmiotowości wszczętego postępowania - pociągającej za sobą konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyjaśniono także, że w sprawach dotyczących nieruchomości interes prawny wynika z prawa rzeczowego przysługującego do tej nieruchomości (wyrok NSA z 19.10.2017 r., I OSK 3418/15, LEX nr 2445976), natomiast dysponowanie wyłącznie tytułem obligacyjnym do nieruchomości nie może przesądzać o statusie strony w postępowaniu dotyczącym tej nieruchomości (wyroki NSA z 11.01.2017 r., I OSK 1721/16, LEX nr 2204868 oraz z 27.01.2015 r., II OSK 1529/13, LEX nr 1655779).W niniejszej sprawie R.N. żąda stwierdzenia nieważności decyzji aktualizacyjnej Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. - którą dokonano sprostowania opisowej i graficznej części operatu ewidencji gruntów - dotyczących działki sąsiedniej, stanowiącej własność innych niż skarżąca osób fizycznych, zastępując wpis o występującym na tej działce rodzaju użytków: drogi - [...], wpisem o użytku: lasy - [...].Sąd I instancji wskazał, iż o ile interes faktyczny skarżącej może być zrozumiałym, z życiowego punktu widzenia, dążeniem właściciela nieruchomości do zapewnienia dojazdu do drogi publicznej przez działkę sąsiednią (która faktycznie była wykorzystywana w przeszłości jako droga wewnętrzna) - o tyle samo to dążenie nie konstytuuje interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie. Skarżącej nie przysługują do nieruchomości objętej decyzją Starosty żadne prawa rzeczowe, czy też jakiekolwiek inne, podlegające ujawnieniu w ewidencji - co jest okolicznością bezsporną. Również jej twierdzenie, iż posiada status osoby władającej tą działką, nie ma żadnego znaczenia w sprawie.Ponadto Sąd meriti zauważył, iż ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości. Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Nie rozstrzyga także sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii spornych związanych z ustaleniem tytułu własności. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma więc charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.W ocenie Sądu I instancji, nie ma wątpliwości, iż funkcjonującego dotychczas wpisu w ewidencji gruntów o istnieniu na działce nr [...] użytku drogowego - będącego co do zasady stwierdzeniem stanu faktycznego, nie zaś prawnego - nie można traktować jako źródła uprawnienia skarżącej do korzystania z tej działki jako drogi dojazdowej, a tym samym usunięcie tego wpisu - jako odebrania jej tego prawa. Decyzja aktualizacyjna Starosty Nowotomyskiego nie wywołała żadnych skutków w sferze praw i obowiązków skarżącej - co oznacza niewystąpienie w sprawie przesłanek z art. 28 k.p.a. warunkujących dopuszczalność uznania jej ze stronę postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego prawidłowe było stwierdzenie przez Głównego Geodetę Kraju, iż postępowanie nadzorcze - wszczęte przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z wniosku skarżącej - stało się bezprzedmiotowe.Sąd I instancji wskazał również, iż w sprawie nie doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius, ustanowionego w art. 139 k.p.a. - co do zasady uniemożliwiającego organowi odwoławczemu rozpoznanie odwołania na niekorzyść strony odwołującej się. Decyzja Głównego Geodety Kraju, stwierdzająca brak prawnej możliwości prowadzenia postępowania nadzorczego na wniosek skarżącej, istotnie stanowi regres w jej sytuacji prawnej - w porównaniu z decyzją WINGiK, który nie kwestionując podmiotowości procesowej skarżącej, wdał się w meritum sprawy. Jednakże takie działanie organ odwoławczego mieści się w granicach przewidzianego również w art.139 k.p.a. odstępstwa od zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego. Powyższy przepis stanowi bowiem, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przyjąwszy, w nawiązaniu do poczynionych wcześniej wywodów teoretycznych, iż orzekający w niniejszej sprawie w I instancji WINGiK był upoważniony do: 1) uznania, iż w dacie składania wniosku interes prawny skarżącej nie został wprawdzie wykazany w sposób bezsporny, niemniej nie jest to przypadek oczywistego braku interesu wnioskodawcy, automatycznie obligującego organ do odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego na zasadzie art.61a § k.p.a. oraz do 2) wszczęcia postępowania nadzorczego na zasadzie art.157 § 2 k.p.a. celem zweryfikowania w pierwszej kolejności interesu prawnego skarżącej - to rozpoznanie w takich okolicznościach sprawy co do jej istoty na wniosek podmiotu ostatecznie nielegitymowanego, którym była skarżąca (co WINGiK miał obowiązek stwierdzić już po wszczęciu postępowania i uznać wszczęte postępowanie za bezprzedmiotowe), stanowi rażące naruszenie art.105 § 1 k.p.a., nakazującego umorzenie postępowania administracyjnego, które stało się bezprzedmiotowe.Podsumowując Sąd I instancji uznał, że obowiązkiem orzekających w niniejszej sprawie organów było ustalenie, czy wniosek R.N. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. - orzekającej w trybie i na zasadach uregulowanych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu ewidencyjnym o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki, nie stanowiącej przedmiotu jakichkolwiek praw rzeczowych skarżącej - może skutkować wszczęciem żądanego postępowania nadzorczego. Całkowicie trafnie przyjął Główny Geodeta Kraju, rozpatrując odwołanie od decyzji WINGiK, (rozpoznającej merytorycznie żądanie skarżącej i dokonującej oceny ważności decyzji Starosty Nowotomyskiego w świetle kryteriów ustalonych w art.156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.), iż na przeszkodzie do wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej stoi brak po jej stronie wymaganego interesu prawnego w rozumieniu art.28 k.p.a. Zreformowanie w tej sytuacji decyzji WINGiK - na zasadzie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. jej uchylenie i orzeczenie o umorzeniu wszczętego postępowania organu I instancji, tak jak to uczynił w zaskarżonej decyzji Główny Geodeta Kraju, było konieczne.Ocena zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju w postępowaniu sądowym przed Sądem I instancji nie potwierdziła zarówno słuszności zarzutów skarżącej, jak też istnienia innych okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku i wyeliminowanie tej decyzji.W związku z tym Sąd meriti stwierdził, że Główny Geodeta Kraju wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy oraz prawidłowo uzasadnił swoją decyzję zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - uzyskując całkowitą aprobatę Sądu.Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącej o połączenie spraw stwierdzając, że niniejsza sprawa dotyczy działki ewidencyjnej nr [...], natomiast sprawa ze skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju nr NG-O.025.29.2019JK z 28 marca 2019 r. dotyczy działki ewidencyjnej nr [...], ponadto skarga to została już rozpoznana wyrokiem WSA w Warszawie z 27 września 2019 r. sygn. akt IV SA/WA 1417/19. Nie uwzględnił także wniosku dowodowego skarżącej - gdyż nie zachodzą okoliczności z art. 106 § 3 p.p.s.a.Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca zastępowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, to jest art. 28 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., oraz art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Ponadto wskazano, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania, gdyż skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi skarżącej.Pismem procesowym z 29 listopada 2022 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonego prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z 4 kwietnia 2020 r. na okoliczność, że skarżąca nabyła służebność drogową przejścia i przejazdu na spornej nieruchomości już 1 stycznia 2008 r.Skarżąca w piśmie procesowym z 26 listopada 2024 r. wskazała, że skoro z dniem 1 stycznia 2008 r. nabyła służebność drogową przejścia i przejazdu na spornej nieruchomości, to ma ona interes prawny w tym, by decyzja zmieniająca charakter użytku (z drogi na las/rolę) została wyeliminowana z obrotu prawnego.Skarżąca w piśmie procesowym z 15 września 2025 r. wskazała, że wprawdzie dopiero z dniem 1 stycznia 2008 r. nabyła służebność drogi, to przed tą datą była posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości, a w konsekwencji miała interes prawny w sprawie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że ma ona usprawiedliwione podstawy, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty są zasadne.W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżąca została pozbawiona możności obrony swych praw, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności postępowania określoną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Skarżąca została mianowicie poinformowana przez sekretariat Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 14 października 2020 r., że w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, mając na uwadze treść art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w związku z blisko czterokrotnym wzrostem aktywnych przypadków zakażeń wirusem COVID-19 w ciągu ostatniego miesiąca, jak również w związku z wprowadzeniem na terenie całego kraju obowiązywania tzw. "strefy żółtej" uznając rozpoznanie sprawy za konieczne, wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku i uwzględniając fakt, że rozpoznanie sprawy na rozprawie mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących sprawa została zdjęta z wokandy z terminu posiedzenia jawnego wyznaczonego na dzień 13 listopada 2020 r. i jednocześnie została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. Jednocześnie skarżąca została poinformowana, że w związku ze skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, strony postępowania mogą zgłaszać ewentualne dodatkowe stanowisko w sprawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia. Z tej możliwości skarżąca nie skorzystała. Należy w tym miejscu odnotować, że skarżąca wniosła pismo procesowe datowane na 12 października 2020 r. wraz z licznymi załącznikami, w szczegółowy sposób przedstawiające stanowisko skarżącej.Przedmiotem sporu jest zasadność uznania przez organy, co zaakceptował Sąd I instancji, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nowotomyskiego nr GN.6623.19.2013 z 21 października 2013 r., w której orzeczono o sprostowaniu opisowej i graficznej części operatu ewidencji gruntów prowadzonego dla obrębu K., gmina N. w ten sposób, że działka nr [...] o powierzchni 0,0355 ha, stanowiąca własność E. i J. K., w skład której wchodzą następujące rodzaje użytków: drogi - [...] o pow. 0,0355ha otrzymuje następujące oznaczenie użytków: lasy - [...] o pow. 0,0355 ha, ogólna powierzchnia działki pozostaje bez zmian i wynosi 0,0355 ha.Należy wskazać, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, w ramach wyjątku od zasady stabilności decyzji. W art. 156 § 1 k.p.a. wyszczególniono przypadki, w których możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie, wszczynanym w trybie art. 157 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe nie może być zatem traktowane jako ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej kontrolowaną w tym trybie decyzją ostateczną.Stosownie do brzmienia art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się m.in. na żądanie strony, zatem podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zgodnie z ostatnim z powołanych przepisów, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wskazać w tym miejscu należy, że przy interpretacji pojęcia "strony" postępowania nieważnościowego należy wziąć pod uwagę taką interpretację art. 28 k.p.a., która nie utożsamia zakresu pojęcia strony postępowania o stwierdzenie nieważności z pojęciem strony postępowania "zwykłego" prowadzącego do wydania badanej decyzji. O prawie do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie decyduje katalog stron ustalony w toku postępowania zwyczajnego, ale przede wszystkim okoliczność występowania interesu prawnego lub obowiązku po stronie wnioskodawcy. Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są zatem także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji.Podmiot występujący z wnioskiem o wszczęcie postępowania - każdego, zwykłego czy nadzorczego - musi legitymować się interesem prawnym. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy jednak odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. W przypadku interesu faktycznego dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć więc każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego.Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć twierdzenie skarżącej, że nie miała ona innej możliwości dojazdu do swojej posesji, w związku z czym codziennie wielokrotnie korzystała ze spornej nieruchomości, która jest częścią drogi dojazdowej. Wskazała również, że dba o stan tej drogi utwardzając ją i podejmując inne działania, które utrzymują ją w stanie przejezdności. Taki stan faktyczny, istniejący od kilkudziesięciu lat, został usankcjonowany decyzją Naczelnika Miasta i Gminy N. z 1 sierpnia 1977 r., która funkcjonuje w obrocie prawnym. Zdaniem skarżącej istniały zatem podstawy do uznania, że skarżąca władała przedmiotową nieruchomością.Organ stoi natomiast na stanowisku, że skoro skarżąca nie była i nie jest właścicielem lub władającą (w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.) sporną działką, to nie posiada ona interesu prawnego lub obowiązku dającego jej podstawę do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. Nie można bowiem uznać, że ewentualne uchylenie, zmiana lub wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. w zakresie działki, której R.N. nie jest właścicielem, wpłynie na jej sytuację prawną.W ocenie Sądu kasacyjnego ocena, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, jest co najmniej przedwczesna.Należy podzielić stanowisko organu, że skarżąca nie jest władającą sporną nieruchomością w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku:a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie ustalono, że sporna działka stanowi własność E. i J. K.. Nie było zatem podstaw do wykazania skarżącej w ewidencji gruntów jako władającej sporną działką na zasadach samoistnego posiadania.Niewskazanie skarżącej w ewidencji gruntów i budynków jako władającej nieruchomością nie wyklucza uznania, że skarżąca rzeczywiście władała sporną działką na zasadach samoistnego posiadania. Skoro organ nie kwestionuje tego, że skarżąca posiada interes w sprawie, jakkolwiek kwalifikuje go jako interes faktyczny, zaś skarżąca wywodzi swój interes prawny z decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r., to nie można dyskwalifikować interesu skarżącej jako interesu prawnego powołując się wyłącznie na to, że nie była ona wpisana w ewidencji gruntów i budynków jako władająca sporną nieruchomością. Należy w tym miejscu dodać, że na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu z 4 kwietnia 2020 r. skarżąca nabyła służebność drogową przejścia i przejazdu na spornej nieruchomości z dniem 1 stycznia 2008 r. Postanowienie to na mocy art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że skarżąca składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. nie posiadała jakiegokolwiek tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości oraz że uprzednio nie władała tą nieruchomością w zakresie stanowiącym podstawę do stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie służebności przejścia i przejazdu na spornej nieruchomości. Należy przy tym odnotować, że zgodnie z art. 251 Kodeksu cywilnego do ochrony praw rzeczowych ograniczonych, do których zalicza się służebności gruntowe, stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Co do zasady do ochrony służebności gruntowej będzie miał zastosowanie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Możliwość zastosowania przepisów o ochronie własności do ochrony służebności gruntowej prowadzi do wniosku, że nikt nie może naruszać uprawnienia wynikającego ze służebności gruntowej, chyba że ma prawo skuteczne względem właściciela nieruchomości władnącej. Mówiąc inaczej, właściciel nieruchomości władnącej ma prawo niezakłóconego korzystania z nieruchomości służebnej. Oznacza to, że roszczenie właściciela nieruchomości władnącej, mające na celu ochronę służebności gruntowej, może być skierowane nie tylko przeciwko właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości obciążonej, lecz przeciwko komukolwiek, kto narusza służebność gruntową. W kategoriach prawa administracyjnego należy natomiast mówić o posiadaniu interesu prawnego przez właściciela nieruchomości władnącej w sprawach, w których możliwe jest ograniczenie jego uprawnienia wynikającego ze służebności gruntowej.W odniesieniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy powyższe oznacza, że nie można wykluczyć, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r. mogą dotyczyć interesu prawnego skarżącej wynikającego z faktu posiadania przez nią służebności przejścia i przejazdu na spornej nieruchomości, w szczególności jeżeli na podstawie ww. decyzji doszło do ograniczenia możności wykonywania przez skarżącą posiadanej przez nią służebności.Organ uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r., wyłącznie na tej podstawie, że skarżąca nie jest władającą sporną nieruchomością w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.), nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych dla dokonania oceny posiadania przez skarżącą interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, naruszając w ten sposób wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W konsekwencji niezasadnie uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nowotomyskiego z 21 października 2013 r.Ze skargi kasacyjnej nie wynika, w jaki sposób zostały naruszone art. 6, art. 8, art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał zatem oceny zarzutów naruszenia tych przepisów.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję.Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną wyżej.W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a..