Wyrok - I OSK 2431/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 29 września 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 494/24 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2024 r., nr SKO Gd/5231/2Oddalono skargę kasacyjną. Administracyjne postępowanie, Nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 494/24 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2024 r., nr SKO Gd/5231/2
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
osoba uprawniona do alimentów
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
29 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 494/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. J. (dalej również: "wnioskodawczyni", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie", "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO", "Kolegium") z 24 lutego 2024 r., nr SKO Gd/5231/23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Aktem tym Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej również: "Prezydent", "organ I instancji") z 8 lipca 2022 r., nr OPR.ŚR.5233.001696.2.07.2022.2023, odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. J.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, kwestionując go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: "uśr", "ustawa"), cyt.: "(...) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że zakres opieki świadczony przez Skarżącą nad matką nie wypełnia w/w dyspozycji, podczas gdy - jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego -Skarżąca sprawuje nad matką opiekę w pełnym zakresie, pomagając matce nawet w czynnościach samoobsługowych, a w rozumieniu w/w przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej."W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację, która - w ocenie jej autora - miała świadczyć o zasadności zarzutu.Podnosząc jak wyżej, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, alternatywnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W treści środka zaskarżenia zawarto również żądanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "ppsa"), ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).Analizując skargę kasacyjną w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd wojewódzki przyjął bowiem prawidłową wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, co doprowadziło do zaakceptowania wydanego przez SKO, rozstrzygnięcia.Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 ppsa, tj. na obrazie prawa materialnego, w postaci błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr. Autor środka zaskarżenia nie formułuje przy tym zarzutów dotyczących błędnej akceptacji zaskarżonym wyrokiem stanu faktycznego sprawy, co czyni ów stan faktyczny wiążącym dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie, albowiem wpływa na zakres kontroli przeprowadzanej przez Sąd kasacyjny. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniany próbą zwalczania ustaleń faktycznych, co byłoby prawidłowe wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa. Ocena zarzutu o charakterze materialnoprawnym może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Określona w art. 174 pkt 1 ppsa podstawa kasacyjna, może zaś zostać skutecznie podniesiona poprzez zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, polegający na błędnej wykładni – co implikuje konieczność wykazania przez skarżącego kasacyjnie wadliwości wykładni przeprowadzonej przez organy lub Sąd I instancji oraz wskazania, jak prawidłowo powinno się te przepisy interpretować. Błąd wykładni prawa materialnego, polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu jego treści, a przez to w wadliwym ustaleniu wpisanego w przepis sensu normatywnego przez sąd wojewódzki. Niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postaci błędu subsumpcji, polega zaś na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu wpisanemu w hipotezę określonej normy prawnej. Opiera się on zatem na dokonaniu przez Sąd I instancji nieprawidłowej oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Walidacja tego typu zarzutu, w określonej skargą kasacyjną formie, może zostać dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego przyjętego jako podstawa wyroku, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego polega w tym przypadku na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie przepisu prawa materialnego. Przy czym, nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z uzasadnienia wynika, że skarżący kwestionuje ustalenia okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania, jakie normy postępowania Sąd I instancji naruszył. "Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego." (vide np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2024 r., I OSK 74/23 i z 7 czerwca 2024 r., I OSK 1313/23).Założeniem zarzutu wadliwej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr powinno zatem być nieprawidłowe odkodowanie przez Sąd I instancji sensu ww. przepisu prawa.Autor skargi kasacyjnej, błędu wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr upatruje w przyjęciu przez WSA, że cyt.: "(...) w sprawie zakres sprawowanej przez Nią nad matką opieki nie świadczy o związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Powyższe jest przejawem dokonania przez Sąd błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej ww. przepisu - co potwierdza poniższe orzecznictwo sądowo-administracyjne." Na uzasadnienie podnoszonego naruszenia wskazano konkretne czynności opiekuńcze, wykonywane przez córkę wobec niepełnosprawnej Z. J., m.in.: pomoc we "wszelkich czynnościach lekarskich", mierzeniu ciśnienia i poziom cukru, podawaniu insuliny oraz wszelkie czynności życia codziennego: prowadzenie gospodarstwa domowego chorej, a także pełną i stałą gotowość pomocy. Podniesiono przy tym, że ww. jest całkowicie zależna w codziennym funkcjonowaniu od córki, wskutek wieku i chorób. Od str. 3 do str. 6 skargi kasacyjnej autor środka zaskarżenia cytuje orzecznictwo sądów administracyjnych, konstatując (na str. 6), że cyt.: "(...) przy ocenie prawa opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego niedopuszczalne jest kreowanie przez organy rozstrzygające "dodatkowych" nieznajdujących uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, przesłanek uzyskania świadczenia, jak np.: brak możliwości poruszania się przez osobę niepełnosprawną, korzystanie z pieluchomajtek, wspólne zamieszkiwanie z osobą wymagającą opieki, występowanie bądź nie określonych dolegliwości. Zasadniczym warunkiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest - sprawowanie stałej opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu osobą bliską, która nie jest samodzielna i takiej opieki potrzebuje. (...) Pani Z. J. nie jest samodzielna w codziennych czynnościach, wymaga pomocy i nadzoru a opiekę nad nią sprawuje Skarżąca. W przedmiotowej sprawie zakres opieki nad Panią Z. J. jest stały i permanentny, a Skarżąca z uwagi na jej problemy zdrowotne (m.in. [...]) jest w ciągłej całodobowej dyspozycji względem niepełnosprawnej matki." - powyższe stanowi jedyne, zawarte w skardze kasacyjnej, skonkretyzowane odniesienie się przez jej autora do analizowanej sprawy.Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że taki sposób sformułowania zarzutu, częściowo wskazuje na próbę podważenia ustaleń stanu faktycznego, bądź postulowanie błędu subsumpcji, nie zaś argumentowanie wadliwej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr. Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze raz podkreśla, że w ramach błędu wykładni, autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest do konkretyzacji nieprawidłowości, jak i podania prawidłowej – jego zdaniem – rekonstrukcji normy prawnej z przepisu. W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi jednak do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy podniesione zarzuty nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne z art. 176 ppsa, czego wyrazem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (vide: wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana, choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (vide: wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11).Pomimo powyższego oraz argumentacji uzasadnienia środka zaskarżenia ograniczonej w zasadzie do cytatów z orzecznictwa, Naczelny Sąd Administracyjny, wobec treści ww. uchwały, przyjął środek zaskarżenia do rozpoznania. Sąd kasacyjny zwraca jednak uwagę autorowi skargi kasacyjnej, że uchybienia konstrukcyjne – w tym również brak powiązania przepisów stosowanych przez organ na gruncie z uśr z odpowiednimi regulacjami zastosowanymi przez Sąd wojewódzki (tu: art. 151 ppsa) oraz uzasadnianie zarzutu jedynie poprzez cytaty z orzecznictwa - nie powinny mieć miejsca w sytuacji sporządzania skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika i co do zasady, zarzuty takie mogą zostać pominięte w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Przechodząc do oceny podniesionego naruszenia Sąd kasacyjny wskazuje, że w myśl art. 17 ust. 1 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dzieckwa, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Art. 17 ust. 1 uśr określa zatem przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, których współwystępowanie jest konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ust. 1 pkt 1 do 4 tego przepisu, ustawodawca enumeratywnie wyliczył podmioty uprawnione do otrzymania tej formy wsparcia, wskazując również na niezbędne atrybuty, które powinny wykazać takie podmioty, tj.: 1. istnienie obowiązku alimentacyjnego wobec niepełnosprawnego; 2. rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki i 3. legitymowanie się przez podopiecznego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z ww. elementów powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie zostanie przyznane.Jak słusznie zauważył Sąd wojewódzki – opisywana forma wsparcia nie jest należna wnioskodawcy za sam fakt opieki nad niepełnosprawnym, ale za faktyczne wyłączenie możliwości podjęcia zatrudnienia, czy rezygnację z aktywności zawodowej, powodowane koniecznością jej sprawowania. Skoro zaś świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy wobec konieczności udzielania stałej i długotrwałej pomocy bliskiej osobie niepełnosprawnej, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a taką opieką. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wprawdzie bierność wnioskodawcy w zakresie świadczenia pracy jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia, jednak aktualizacja tej przesłanki nie może być sprowadzana wyłącznie do jej współwystępowania z faktem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zgodnie z utrwaloną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero bowiem istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (vide np.: wyroki NSA z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r., I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r., I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r., I OSK 237/20, czy z 7 grudnia 2023 r., I OSK 584/22). Istotnym jest również, aby opieka nad osobą niepełnosprawną posiadała cechy opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej – w odmiennej sytuacji związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje.Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na skarżącej kasacyjnie ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki oraz że podopieczna legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sporna zaś jest ocena organu odwoławczego i Sądu I instancji w zakresie spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia/jego niepodejmowania w celu sprawowania opieki, a w szczególności związany z nią bezpośrednio zakres świadczonej pomocy.Odnosząc powyższe rozważania do analizowanej sprawy, zgodzić należy się z Sądem wojewódzkim, że sytuacja skarżącej nie cechuje się opisanym powyżej związkiem, a zakres czynności opiekuńczych nie determinuje braku możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Słusznie również Sąd I instancji wskazał, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 28 lipca 2022 r., I OSK 1867/21), że ocena charakteru sprawowanej realnie opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności.Dalej stwierdzić należy, że z przyjętego przez WSA i niekwestionowanego zarzutami skargi kasacyjnej stanu faktycznego wynika fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawną przez skarżącą i jej męża. Podopieczna jest ponadto osobą w dużej mierze samodzielną: mieszka sama, samodzielnie się porusza, wychodzi sama z psem na spacery, sama się ubiera i dba o higienę, sama spożywa posiłki. W zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez wnioskodawczynię wpisano: podawanie leków, mierzenie poziomu cukru, ciśnienia, w miarę potrzeby podawanie zastrzyków z insuliny, przygotowanie posiłków, robienie zakupów, sprzątanie, pranie, załatwianie spraw medycznych i wizyty lekarskie. Skarżąca jeździ z matką na rehabilitację autobusem, sporadycznie podopieczną zawozi mąż skarżącej. Powyższe wynika m.in. z treści wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w sprawie 6 czerwca 2022 r. i 6 czerwca 2023 r., które pracownik socjalny opatrzył w zasadzie podobnymi wnioskami, świadczącymi o braku podstaw do przyznania świadczenia, wobec wąskiego zakresu opieki i dużej samodzielności niepełnosprawnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że matka skarżącej realnie nie absorbuje czasu osoby opiekuna w zakresie uniemożliwiającym zatrudnienie. Opisane czynności jak i sam fakt samodzielnego zamieszkiwania matki strony wskazuje, że opieka nie może zostać uznana za posiadającą cechy uzasadniające bierność zawodową wnioskodawczyni. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje przy tym stanu zdrowia niepełnosprawnej, czy treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z 28 marca 2022 r. Wskazuje jedynie, że pomiędzy zakresem sprawowanej realnie opieki a rzeczywistymi możliwościami podejmowania aktywności zarobkowej przez stronę brak jest tego rodzaju korelacji, która uzasadniałaby twierdzenie, że skarżąca nie może podjąć pracy w związku ze sprawowaną opieką. Rację w tej sytuacji przyznać należy organom i Sądowi I instancji, które uznały, że czynności opiekuńcze nie wykluczają podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze godzin, czy pracy dorywczej. Powyższe okoliczności wskazują, że strona nie spełnia warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do przypisania Sądowi I instancji wadliwej wykładni art. 17 ust. 1 ust. 4 uśr.Dodatkowego podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ocena zakresu sprawowanej opieki nie może być utożsamiana ze wskazaniami dotyczącymi niepełnosprawnej, wynikającymi z treści orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jasnym jest, że w odniesieniu do ww. grupy osób zachodzi konieczność sprawowania opieki i udzielania im pomocy – wynika ona bowiem z samej istoty legitymowania się takim dokumentem. Dla prawidłowej oceny przesłanki analizowanego związku przyczynowo - skutkowego konieczne jest jednak stwierdzenie, czy rodzaj oraz ilość czynności faktycznie wykonywanych przez osobę ubiegającą się o świadczenie, rzeczywiście uniemożliwia jej podjęcie pracy. Oceny charakteru opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 uśr, nie można więc utożsamiać z kwestionowaniem stanu zdrowia podopiecznego, czy też sprowadzać jej jedynie do wsparcia ad hoc wobec osoby, która jest w zasadzie samodzielna. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że odmienną ocenę, mogłoby uzasadniać jedynie udokumentowane, aktualne na datę procedowania przez organ, pogorszenie się stanu zdrowia podopiecznej - co nie zostało w tej sprawie przez wnioskującą wykazane.Odnośnie argumentacji skargi kasacyjnej, zarzucającej WSA błędną wykładnię w zakresie ww. związku przyczynowo-skutkowego oraz niespełnienia przesłanki wykonywania opieki w sposób stały, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca autorowi środka zaskarżenia uwagę, że twierdzenia części uzasadnienia ww. zarzutu w rzeczywistości zmierzają do zakwestionowania prawidłowości oceny stanu faktycznego sprawy. Skarżąca - jak wskazano już powyżej - przywołuje konkretne czynności opiekuńcze, których wyjaśnianie - przy formułowaniu zarzutu na gruncie art. 174 pkt 1 ppsa - pozostać musi bezskutecznym. Powyższe prowadzi bowiem do wniosku, że kwestionowana w rzeczywistości jest ocena Sądu I instancji w zakresie okoliczności, które zdaniem strony były decydujące dla uznania opieki za stałą. W tej części zarzut naruszenia prawa materialnego nie dotyczy zatem błędnej wykładni art. 17 ust. 1 uśr, ani też błędnego rozumienia pojęcia "opieka", o którym mowa w tej normie. Nie można go również uznać za ewentualne podnoszenie błędu subsumpcji (niewłaściwego zastosowania prawa materialnego), co stałoby w sprzeczności z treścią petitum zarzutu – obligując w tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny do kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego. Sąd kasacyjny przypomina, że ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować zarzutami w obrębie podstawy z art. 174 pkt 2 ppsa, wskazując odpowiednie przepisy, normujące sposób jego ustalania i oceny – nie zaś w granicach art. 174 pkt 1 ppsa. Szczególnie zaś w warunkach kwestionowania przyjętej przez WSA wykładni. Skuteczne zarzucenie błędnej oceny materiału dowodowego wymaga podniesienia - w powiązaniu z przepisami procedury sądowoadministracyjnej – zarzutu naruszenia art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "kpa"), zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarzutu takiego skarga kasacyjna nie zawiera. Wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej mogłaby być usunięta poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka zaskarżenia, jednak wobec braku przywołania jakiegokolwiek przepisu prawa procesowego, który zdaniem skarżącej kasacyjnie został naruszony przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje do tego podstaw.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ppsa - oddalił skargę kasacyjną uznając, że Sąd wojewódzki dokonał prawidłowej i pełnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr.Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine ppsa. - oddalił skargę kasacyjną uznając, że Sąd wojewódzki dokonał prawidłowej i pełnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr.Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine ppsa.