sygn. VI SA/Wa 1259/25 29 września 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Wyrok - VI SA/Wa 1259/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 29 września 2025

Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżUchylono zaskarżoną decyzję. Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarż
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania apelujący / skarżący uczestnik
Data orzeczenia 29 września 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący Grzegorz Nowecki
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżoną decyzję

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ") z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]w przedmiocie nałożenia na R.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (dalej: "zaskarżona decyzja").Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 131 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 ze zm., dalej: "u.t.d.").Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg kraj owych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.W dniu [...] października 2021 r. o godzinie [...]urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym SPOE_A4_01K znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M., zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego i zapisany pod numerem ewidencyjnym INC202104038484.W wyniku dokonanej kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS), jednak do konta rozliczeniowego nie przypisano urządzenia umożliwiającego pobór opłaty. Dodatkowo nie stwierdzono uiszczenia opłaty z wykorzystaniem usługi EETS. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna.Na podstawie danych znajdujących się w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony.Ponadto w oparciu o dane zawarte w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną GITD prowadzący postępowanie ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący właścicielem ww. pojazdu samochodowego, tj. Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. [...]. "[...]" R. S..Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez GITD kontroli stacjonarnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.Odcinek drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M., po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] października 2021 r. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit., a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Organ zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego, pouczając o treści art. 10 kpa. Wyżej wymienione pismo zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru w dniu 4 lipca 2022 r.W dniu 11 lipca 2022 r. wpłynęło do Organu pismo Skarżącego, w którym poinformował, iż urządzenia do poboru opłaty elektronicznej są obsługiwane przez operatora kart flotowych UTA, zaś urządzenia do wszystkich pojazdów zostały zgłoszone do dnia 1 października 2021 r. Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] października 2021 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.Strona wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy.Ponownie rozpoznając sprawę GITD w celu ustalenia prawdy obiektywnej przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa o dane pobrane z systemu elektronicznego poboru opłat, tj. systemu e-TOLL CRM SERVICE.Na podstawie uzyskanych informacji Organ ustalił, iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOEKAS) w dniu [...] października 2021 r. (identyfikator pojazdu [...]) oraz ponownie w dniu [...] listopada 2021 r. (identyfikator pojazdu [...]) Do ww. pojazdu zostało przypisane urządzenie pokładowe o numerze [...], z którym została nawiązana relacja dopiero w dniu [...] listopada 2021 r. o godzinie 20:46, a aktywacja ww. urządzenia nastąpiła o godzinie 20:46.Jednocześnie opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 08:56 po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. nie została uiszczona.Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Organ zawiadomił Skarżącego o uzupełnieniu materiału dowodowego o informacje uzyskane z systemu e-TOLL CRM SERVICE i możliwości wypowiedzenia się co do nich.W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący w piśmie, które wpłynęło do urzędu w dniu 4 lipca 2023 r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Ponadto zdaniem Skarżącego materiał dowodowy przesłany przez Organ budzi wątpliwości w sprawie wygenerowanego raportu z Centralnej Hurtowni Danych. Skarżący do pisma dołączył wydruk wiadomości od operatora flotowego U. Sp. z o.o. który informuje Skarżącego, iż w dniu naruszenia nie została potwierdzona rejestracja w systemie e-TOLL pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wraz z wydrukiem nie uwierzytelnionego w żaden sposób wykazu czynności, z których wynika iż operator flotowy w dniu [...] września 2021 r. wysłał prośbę o aktywację, zaś aktywacja nastąpiła w dniu [...] listopada 2021 r.Na podstawie pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...]z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczącego oznakowania drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) - węzeł M. Organ stwierdził, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej.Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: informacji zarejestrowanych w ramach kontroli stacjonarnej, zapisu ewidencyjnego INC202104038484 , danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), danych z systemu elektronicznego poboru opłat e-TOLL CRM SERVICE, pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...]z dnia [...] kwietnia 2024 r., wyjaśnień Skarżącego złożonych w toku postępowania oraz zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.Wskutek rozpoznania złożonego przez Skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób wystarczający wskazując, że w dniu [...] października 2021 r. nie odnotowano żadnych transakcji dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Organ podał, że ustalił, że pojazd o ww. numerze rejestracyjnym został zarejestrowany w systemie e-TOLL w dniu [...] października 2021 r. oraz ponownie w dniu 26 listopada 2021 r. jednak utworzenie relacji z urządzeniem pokładowym o numerze biznesowym [...], do pojazdu o ww. numerze rejestracyjnym, które jest warunkiem do wniesienia opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL nastąpiło w dniu [...] listopada 2021 r. o godzinie 20:46 tj. po odnotowanym naruszeniu. W związku z powyższym w chwili przejazdu tj. [...] października 2021 r. o godzinie 08:56 pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...]po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) – węzeł M.- bez przypisanego urządzenia uniemożliwiło to pobranie należnej opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Skarżący w dniu powstania naruszenia poruszał się po drogach płatnych z urządzeniem do poboru opłaty elektronicznej, które nie zostało powiązane z pojazdem.Zdaniem Organu, brak przypisania urządzenia pokładowego do kontrolowanego pojazdu uniemożliwił pobranie należnej opłaty za wykonywany przejazd, natomiast Skarżący mając wiedzę o tym, iż do pojazdu nie zostało przypisane urządzenie pokładowe nie powinien poruszać się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Organ wskazał, że w Polsce funkcjonuje sieć dróg alternatywna do dróg płatnych; ponadto kierujący nie mają obowiązku poruszania się płatnymi odcinkami dróg krajowych i mają możliwość wyboru drogi alternatywnej – bezpłatnej np. z wykorzystaniem bezpłatnych dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Organ podkreślił, że Skarżący jako użytkownik systemu powinien znać zasady uiszczania opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL i zdawać sobie sprawę z konieczności przypisania urządzenia do pojazdu przed przejazdem a wszelkie dane, które zostały wprowadzone do IKK powinien zweryfikować przed przejazdem i uzupełnić brakujące dane. Organ zwrócił uwagę, że informacja o konieczności przypisania urządzenia do pojazdu znajduje się na stronie internetowej etoll.gov.pl znajduje się również w broszurze informacyjnej wydanej przez Szefa KAS (zob. e-TOLL - informacje dla użytkownika).Organ zaakcentował, że aby korzystać z płatnych odcinków dróg krajowych objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej należało zarejestrować pojazd w systemie e-Toll oraz utworzyć Internetowe Konto Klienta (IKK); jednocześnie aby umożliwić naliczenie opłaty elektronicznej za przejazd należało wybrać jeden z możliwych sposobów udostępnionych przez operatora tj. wyposażyć pojazd w urządzenie OBU lub zewnętrzny System Lokalizacyjny (ZSL) ewentualnie pobrać aplikację e-TOLL PL. Warunkiem koniecznym dla nabycia urządzenia umożliwiającego pobranie opłaty elektronicznej za kontrolowany przejazd było nabycie urządzenia OBU w sieci Miejsc Obsługi Klienta e-TOLL lub w sieci dystrybucji jednego z operatorów OBU, bezpłatne pobranie aplikacji e-TOLL PL z Google Play lub AppStore lub zainstalowany w pojeździe zewnętrzny System Lokalizacyjny (ZSL), który jest kompatybilny z systemem e-TOLL. Należy wskazać, że wyposażenie pojazdu w urządzenie umożliwiającego pobranie opłaty elektronicznej powinno było nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych.Zdaniem Organu, nie zwalnia Skarżącego z odpowiedzialności za popełnione naruszenie okoliczność, że zlecił rejestrację firmie U. sp. z o.o., bowiem to Skarżący jako użytkownik systemu powinien znać zasady uiszczania opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL i zdawać sobie sprawę z konieczności zarejestrowania pojazdu w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS).W ocenie Organu zachowaniu Skarżącego należy przypisać znamię nienależytej staranności w przygotowaniu przejazdu, albowiem poruszał się po płatnych odcinkach dróg krajowych nie przypisując do niego urządzenia pokładowego, czego skutkiem było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.W odniesieniu do wyjaśnień Skarżącego dotyczących pisma przekazanego przez Szefa KAS Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz komunikatów zamieszczonych na stronach internetowych Organ podał, że przepisy dotyczące nakładania kar za naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej reguluje ustawa o drogach publicznych a przesłanki zwalniające z obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zostały wyraźnie wymienione w tej ustawie, przy czym nie należy do nich informacja przekazywana w piśmie Szefa KAS do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz komunikaty zamieszczone na stronach internetowych. Istotnym jest przy tym, że przy ustalaniu prawidłowej treści przepisu prawa zawsze rozstrzyga treść opublikowana w Dzienniku Ustaw, nie zaś informacje udzielone przez inny podmiot czy organ. Organ skonkludował, że stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł.GITD zaakcentował, że naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] po płatnym odcinku drogi krajowej miało miejsce w dniu [...] października 2021 r., jednak utworzenie relacji z urządzeniem pokładowym o numerze biznesowym [...]do pojazdu o ww. numerze rejestracyjnym, które jest warunkiem do wniesienia opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL nastąpiło w dniu [...] listopada 2021 r. o godzinie 20:46 tj. po odnotowanym naruszeniu. W związku z czym należna opłata elektroniczna za kontrolowany przejazd nie została pobrana z uwagi na brak przypisania do niego urządzenia pokładowego uniemożliwiło to naliczenie oraz pobranie należnej opłaty. W ocenie Organu przyczyną nieuiszczenia opłaty na pewno nie było błędne działanie sytemu e-TOLL, ponieważ urządzenie pokładowe do kontrolowanego zostało przypisane dopiero w dniu [...] listopada 2021 r. o godzinie 20:46 czyli już po odnotowanym naruszeniu tj. [...] października 2021 r.GITD podkreślił, że przeanalizował przesłanki zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. i w jego ocenie przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie.Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] marca 2025 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.:1) art. 13n ust. 1 u.d.p., polegające na jego niezastosowaniu i w konsekwencji wydaniu decyzji o nałożeniu na Skarżącego administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że Skarżący nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, np. wskutek awarii systemu e-TOLL,2) art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 k ust. 1 pkt 2 oraz art. 131 u.d.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu, że doszło do naruszenia obowiązku wprowadzenia do rejestru danych uiszczających opłatę elektroniczną zgodnych ze stanem faktycznym, co doprowadziło do siedmiu postępowań, a w konsekwencji do nałożenia na Skarżącego niewspółmiernej kary za powstałe naruszenie;II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.:1) art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 81 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegające na zaniechaniu ustaleń w przedmiocie braku wpływu skarżącego na rzekomo dokonane naruszenia, a także wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których Skarżący nie mógł przewidzieć,2) art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,3) art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,5) art. 187f § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy waga naruszenia była znikoma,6) art. 189e k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy naruszenie powstało przy zachowaniu należytej staranności i przezorności i przewoźnik nie był w stanie przewidzieć np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać,7) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie dwóch różnych decyzji przez ten sam Organ, tj. Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie i Głównego Inspektora Transportu Drogowego w B., w takim samym stanie faktycznym oraz prawnym,8) art. 105 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy wskazane w przepisie przesłanki wskazują, że niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe.Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie od Organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi Skarżący zaakcentował, że dnia [...] października 2021 r. dokonał aktywacji urządzeń UTA ONE, w celu poboru opłat elektronicznych za drogi publiczne, zaś w momencie instalacji system e-TOLL był "nowością" dla przewoźników i w związku z tym przekazał obowiązki związane z obsługą urządzenia oraz uiszczaniem opłat drogowych firmie zewnętrznej, aby nie popełniać błędów, które będą powodować naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, nie miał świadomości, że opłaty nie są naliczane, a co za tym idzie przedmiotowe naruszenia nie powstały z jego winy umyślnej. Skarżący zauważył, że możliwe jest, że urządzenie nie wysyłało danych prawidłowo z powodu ewentualnych awarii systemu e-TOLL, które w tamtym czasie występowały często.Skarżący podniósł, że w tym samym czasie otrzymał dwadzieścia jeden wydanych przez Organ decyzji negatywnych, w których suma wszystkich kar wynosi 31500 zł a także jedną decyzję umarzającą, wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w B. P. (nr decyzji: [...]). Skarżący podkreślił, że w każdej ze spraw występuje taki sam stan faktyczny, zatem takie działanie, zdaniem Skarżącego narusza art. 8 § 2 k.p.a.GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.Ponadto Organ wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").Skarżący zawiadomiony o wniosku GITD o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej w ramach kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Organ wydając zaskarżoną decyzję z [...] marca 2025 r., nr [...]dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcia nie dochował wskazanych wyżej reguł postępowania administracyjnego, czego konsekwencją było nałożenie na Skarżącego kary w wysokości 1500 złotych na podstawie art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych pomimo niewykazania spełnienia wszystkich ustawowych elementów składających się na typ deliktu administracyjnego wymienionego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.W myśl art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 ustawy o drogach publicznych).Opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej, a opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego, zwanego dalej "Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS" (art. 13hb ust. 1 ba i ust.1bb ustawy o drogach publicznych).W art. 13i ustawy o drogach publicznych określono wymagania technologiczne systemów elektronicznego poboru opłat, uiszczanie opłat z wykorzystaniem usługi EETS, urządzenia w pojazdach stosowane do poboru opłaty elektronicznej za pomocą Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.Zgodnie z art.13i ust. 4a powołanej ustawy kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3 i 3a lub w art. 16l ust. 1, jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3, lub o liczbie osi pojazdu – w przypadku, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1.Stosownie do treści art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 złotych – w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1); 1500 złotych – w pozostałych przypadkach (pkt 2).W myśl art. 13l ust. 1 ustawy o drogach publicznych do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego.Organ ustalił, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany w systemie e-TOLL w dniu [...] października 2021 r. oraz ponownie w dniu [...] listopada 2021 r. jednak utworzenie relacji z urządzeniem pokładowym o numerze biznesowym [...], do pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], które jest warunkiem do wniesienia opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL nastąpiło w dniu [...] listopada 2021 r. o godzinie 20:46 tj. po odnotowanym naruszeniu. W związku z powyższym, zdaniem Organu w chwili przejazdu tj. [...] października 2021 r. o godzinie 08:56 pojazdem samochodowym o numerze rejestracyjnym [...] po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Z. (granica państwowa) – węzeł M. bez przypisanego urządzenia nie nastąpiło pobranie należnej opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Skarżący w dniu powstania naruszenia poruszał się po drogach płatnych z urządzeniem do poboru opłaty elektronicznej, które nie zostało powiązane z pojazdem.Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom Organu, stan faktyczny niniejszej sprawy, wskazuje na poważne wątpliwości co do prawidłowości działania systemu e-Toll, w pierwszych dniach jego wdrożenia.Organ przyjął, że z aktywnym kontem użytkownika nie powiązano urządzenia służącego do uiszczania opłat elektronicznych.Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, że ustalono w kontrolowanej sprawie, jaka była konkretna przyczyna braku poboru opłat z konta Skarżącego podczas zarejestrowanego przejazdu.Organ zupełnie pominął przy tym fakt, że na problemy z funkcjonowaniem systemu w początkach jego funkcjonowania, zwracała uwagę sama Krajowa Administracja Skarbowa, która ogłosiła, że służby kontrolne nie będą karały mandatami za niewłaściwą rejestrację przejazdów z użyciem e-TOLL. Informowano, że w początkowym okresie funkcjonowania nowej metody poboru opłat kierowcy i przedsiębiorcy transportowi mają być jedynie pouczani. Miało to potrwać do końca października.Podkreślić należy, że zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.W niniejszej sprawie Organ skoncentrował się wyłącznie na fakcie niepowiązania urządzenia pokładowego z pojazdem, którym wykonywany był przejazd, abstrahując całkowicie od okoliczności towarzyszących temu zdarzeniu oraz składnym wyjaśnieniom dotyczącym rejestracji pojazdu w dniu [...] października 2021 r. W szczególności, ze jak wynika z akt administracyjnych sprawy. Zdaniem Sądu, o ile jest rzeczą oczywistą, że – co do zasady – okoliczność taka obciąża stronę, to w sytuacji, gdyby zachodziła jakakolwiek z przyczyn określonych w Dziale IVa k.p.a. o karach pieniężnych, należało ją wziąć pod uwagę. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy nie da się wykluczyć istnienia takich okoliczności faktycznych, które mogłyby znosić odpowiedzialność Skarżącego za zaistniałe naruszenie, a które zostały przez Organ pominięte, bądź arbitralnie wykluczone.W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki z dnia: 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15; 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15; 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14).W tym kontekście należy podkreślić, że przyjęcie, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, nie daje jednak prawa do automatyzmu w działaniu Organu i nie zwalnia go z obowiązku prawidłowego tj. zgodnego z zasadą prawdy obiektywnej ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonania jego kompleksowej oceny. Stosowanie przepisów o nałożeniu kary pieniężnej nie może prowadzić do rezultatu, który byłby niezgodny z prawem. Odrzucenie a priori możliwości zwolnienia podmiotu od odpowiedzialności administracyjnej byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego – zasadą bezpieczeństwa prawnego i zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa, znajdującymi swój wyraz również w art. 8 § 1 k.p.a. (por. m.in.: wyrok NSA z 15 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1191/10; wyrok NSA z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09; wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 860/09; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2004 r., sygn. akt SK 21/03, OTK-A nr 6 z 2004 r., poz. 56; także: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Go 373/20; wyrok WSA w Łodzi z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 603/20).Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, podstawy faktyczne nałożenia kary winny być zbadane w taki sposób, aby uniknąć jakichkolwiek wątpliwości, czy nałożenie kary było rzeczywiście konsekwencją naruszenia obowiązujących norm prawa przez stronę, czy też np. wadliwego działania systemu, bądź niewłaściwego zastosowania norm prawa przez Organ, ewentualnie – jak w tym wypadku zarzuca Skarżący – podmioty trzecie, uczestniczące w procesie pobierania opłat elektronicznych, czyli KAS. W razie dostrzeżenia błędów, których Skarżący nie był w stanie przewidzieć, konsekwencją czego mogło być nieuiszczenie opłaty bądź w inny sposób wadliwe wywiązanie się z tego obowiązku, należy rozważyć, czy nie mamy do czynienia z działaniem siły wyższej, a więc okolicznością od Skarżącego niezależną, wyłączającą możliwość nałożenia kary pieniężnej pomimo zajścia przesłanek obiektywnych do jej nałożenia.Jak bowiem stanowi art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu.W niniejszej sprawie podstawę nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej stanowił art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym, za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 złotych.Wynikającą z przywołanego przepisu prawną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, jest przejazd określonym pojazdem samochodowym drogą krajową lub jej odcinkiem bez uiszczenia wymaganej opłaty. Wykonywanie przejazdu w tak określonych warunkach, a więc z naruszeniem obowiązku uiszczenia za ten przejazd wymaganej opłaty, niewątpliwie stanowi czyn podlegający karze administracyjnej.Jednak w warunkach rozpoznawanej sprawy ustosunkowania się wymagała podnoszona przez Skarżącego kwestia związana z nieprawidłowościami w działaniu systemu E-Toll w początkowej fazie po jego wprowadzeniu jako systemu wyłącznie obowiązującego (co nastąpiło [...] października 2021 r.) oraz podjęcia przez Skarżącego wszelkich działań, aby nie dopuścić do powstania naruszenia. W tym celu Skarżący podjął współpracę z profesjonalnym podmiotem – operatorem kart flotowych UTA. W piśmie z dnia [...] marca [...] stycznia 2023 r. operator zapewnił Skarżącego o istnieniu przeszkód w dokończeniu rejestracji, niezależnych od niego i od Skarżącego. Skarżący zaś w złożonych do Organu pismach powołuje się na swoją nieświadomość co do przeszkód w rejestracji pojazdu, wskazując jednocześnie na okoliczności, które jego zdaniem winny wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności zgromadzonych danych, a zdaniem Sądu – wymagają wyjaśnienia przez Organ celem wykluczenia, lub potwierdzenia, że za zaistniałą sytuację ponosi odpowiedzialność inny podmiot, aniżeli Skarżący. Do okoliczności tych należy: "dodanie pojazdu" i "usunięcie pojazdu" tego samego dnia i o tej samej godzinie; "aktywacja" i "dezaktywacja" tego samego dnia i o tej samej godzinie.Przez uiszczenie opłaty elektronicznej należy rozumieć spełnienie kilku współzależnych warunków: użytkownik musi posiadać środki na koncie i posiadać aktywne konto użytkownika, wprowadzić prawidłowe dane o rodzaju pojazdu i dokonać przejazdu. Naturalną i oczekiwaną konsekwencją realizacji wszystkich wskazanych wymagań jest pobranie opłaty przez operatora. W okolicznościach sprawy, z faktu niepobrania przez operatora wymaganej opłaty, nie można domniemywać, że Skarżący nie dopełnił obowiązków przewidzianych przez ustawę. Dlatego, zdaniem Sądu, wątpliwości te powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść Skarżącego. Wątpliwości co do charakteru przyczyn technicznych powodujących, że urządzenie nie zgłosiło aktywności oraz konieczności poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem, zdaniem Sądu, stanowią okoliczność, która według reguł procesowych winna być tłumaczona na korzyść Skarżącego (art. 7a k.p.a.).Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że Skarżący już w postępowaniu administracyjnym wskazywał, że jego urządzenia do poboru opłaty elektronicznej są obsługiwane przez operatora kart flotowych UTA, z którą ma podpisaną umowę o świadczenie usług w zakresie poboru opłat a urządzenia do wszystkich pojazdów zostały zgłoszone do dnia [...] października 2021 r. Kolejną okolicznością faktyczną, którą pominął Organ, był wynikający z akt sprawy fakt dysponowania przez Skarżącego kontem w trybie zabezpieczenia, z odroczoną płatnością (postpay). Z pozyskanych przez Organ wydruków z systemu e-TOLL CRM Service, wynika bowiem, że w stosunku do pojazdu Skarżącego o nr rejestracyjnym [...] od dnia [...]października 2021 r. aktywny był "Typ rozliczenia": "postpay" ze wskazaniem "aktywny" oraz ponownie taki typ rozliczenia wskazano od dnia [...] listopada 2021 r. Okoliczności te mogą, w ocenie Sądu, świadczyć o dokonaniu wszelkich możliwych aktów staranności w celu uniknięcia naruszenia oraz o braku możliwości przypisania Skarżącemu intencji uniknięcia – znikomych przecież w stosunku do grożącej kary – opłat. Winno to skłonić Organ do bardziej wnikliwego ustalenia przyczyn braku połączenia urządzenia z systemem E-toll.Tak więc należy stwierdzić, że Organ nie wyjaśnił w tym zakresie istotnej dla rozpoznawanej sprawy kwestii, dotyczącej podnoszonego przez Skarżącego braku możliwości przeciwdziałania zaistniałemu naruszeniu, wynikającego z wadliwego działania systemu E-toll oraz z faktu powierzenia obowiązywania w chwili naruszenia obowiązku powiązania urządzenia pokładowego w celu uiszczania opłaty elektronicznej firmą U., na mocy której podmiot ten miał realizować wobec Skarżącego obowiązki dostawcy kart flotowych, o których mowa w art. 13iba ustawy o drogach publicznych.Należy ponownie podkreślić, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący konsekwentnie podkreślał okoliczność, że celem właściwego wywiązania się z obowiązków związanych z wprowadzeniem nowego systemu uiszczania opłat elektronicznych zawarł z dostawcą kart flotowych U. umowę o świadczenie usług w zakresie poboru opłat.Zdaniem Sądu, Organ w zaskarżonej decyzji przedwcześnie uznał, że materiał dowodowy jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy a zachowaniu Skarżącego należy przypisać znamię nienależytej staranności w przygotowaniu przejazdu.Wskazać przy tym należy, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są zobligowane do rozstrzygania sprawy z poszanowaniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) jak i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W myśl zasady praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ odpowiedzialny jest za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności. W myśl zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. rzeczą organu jest podjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a ustalając istotne dla sprawy okoliczności, organ powinien brać pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zasady te powinny być respektowane przez organ przy rozpoznaniu sprawy.Zdaniem Sądu Organ dokonał ustaleń i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem powyższych norm proceduralnych w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania, a to wobec niewyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności jaką jest istnienie przesłanek to odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, przewidzianych w art. 189f lub – co w ocenie Sądu jest bardziej adekwatne na gruncie rozpoznawanej sprawy, do argumentacji przedstawianej przez Skarżącego – ustalenia, czy do naruszenia prawa nie doszło na skutek wadliwego działania systemu a więc wskutek działania siły wyższej, wówczas Skarżący nie podlegałaby ukaraniu (art. 189e k.p.a.).Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zdaniem Sądu, ustalenie, że system mógł w relewantnym okresie działać wadliwie, wyłącza odpowiedzialność Skarżącego z tytułu ewentualnych zaniedbań w aktywacji urządzenia pokładowego w systemie E-Toll.Ponownie rozpoznając sprawę Organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku oraz dokona niezbędnych ustaleń w wyżej wskazanym zakresie, a następnie wyda decyzję administracyjną adekwatną do poczynionych ustaleń, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, jeżeli przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uzupełnionym w sposób wskazany przez Sąd, nie uda się wykluczyć nieprawidłowości działania systemu, a więc okoliczności za które Skarżący odpowiedzialności nie może ponosić, organ będzie obowiązany zastosować konstrukcję z art. 189e k.p.a., zgodnie z którym, jak wyżej wskazano, w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, Skarżący nie podlega ukaraniu. W innym przypadku należy zbadać zakres odpowiedzialności Skarżącego w kontekście przesłanek określonych w art. 189d oraz 189f k.p.a.W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 złotych, stanowiącą równowartość wpisu sądowego od skargi.Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 Pp.s.a..