sygn. I SA/Wa 791/25 29 września 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Wyrok - I SA/Wa 791/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 29 września 2025

Teza
Oddalono skargę. Zasiłki celowe i okresowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Anna Falkiewicz- Kluj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 marca 2025 r. nr KOC/1237/Op/25 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] SamorządoOddalono skargę. Zasiłki celowe i okresowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Anna Falkiewicz- Kluj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 marca 2025 r. nr KOC/1237/Op/25 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] Samorządo
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 29 września 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący Anna Falkiewicz-Kluj
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Anna Falkiewicz- Kluj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 marca 2025 r. nr KOC/1237/Op/25 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło wznowienia postepowania.W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Prezydent [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] i odmówił przyznania A. B. zasiłku celowegow wysokości [...] zł w czerwcu 2017 r. na zakup biletu miejskiego dla córki.Na skutek odwołania A. B. - decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2820/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na ww. decyzję Kolegium.W dniu [...] sierpnia 2024 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] wpłynął wniosek A. B. o wznowienie postępowania w sześćdziesięciu sprawach, zakończonych decyzjami Prezydenta [...], których numery zostały wymienione we wniosku. Wśród wymienionych decyzji była też decyzja ww. Prezydenta [...] z [...] czerwca 2021 r. Organ ustalił, że postępowanie w sprawie zostało zakończone decyzją drugiej instancji, zatem - zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 [wznowienie postępowania] jest organ, który wydal w sprawie decyzję w ostatniej instancji - przekazał wniosek do Kolegium.Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. nr KOC/6281/Op/24 Kolegium odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na przekroczenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., tj. dowiedzenia się przez stronę o kwestionowanej decyzji. Jednocześnie Kolegium wskazało, że wniosek o wznowienie w zakresie pozostałych przesłanek opisanych we wniosku zostanie rozpoznany odrębnym rozstrzygnięciem.Postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r. nr KOC/7044/Op/24 Kolegium odmówiło wznowienia postępowania w zakresie przesłanek wznowieniowychz art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. z uwagi na przekroczenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., tj. od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.Wniosek pozostał zatem do rozpatrzenia w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.We wniosku wskazano, iż:"Organ za podstawę wznowienia swoich postępowań uznał posiadanie przez rodzinę zasobu w postaci miejsca zamieszkania w lokalu przy ul. [...], w którym nie odbywały się wywiady środowiskowe, a gdzie rodzina zamieszkiwała od 2015 roku. Liczne wyjaśnienia w tej sprawie składała wnioskująca, jednak organ nie przyjął ich za wystarczające i uchylił decyzje przyznające świadczenia. W sierpniu 2024 roku do organu wpłynęło oświadczenie M. U. potwierdzające wyjaśnienia wnioskującej, o tym iż ani ona, ani dziecko w latach 2015 i później nie mieszkaływ lokalu przy ul. [...] w czasie wydawania przez organ decyzji w latach 2015- 2022. Powyższe stanowi istotne dla sprawy nowe okoliczności i jest nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał decyzje."Kolegium rozpatrując wniosek wskazało, że postępowanie wznowieniowe należy do tzw. trybów nadzwyczajnych, które wprowadzają wyjątek od wynikającejz art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Dlatego przepisy art. 145 i nast. k.p.a. nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, lecz ścisły lub nawet zawężający (por. np. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09. wyrok WSA w Poznaniu z 10 października 2019 r. sygn.akt IV SA/Po 467/19; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 148-158).Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia,w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (wyrok WSA w Warszawiez 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2733/07).Wnioskodawczyni powołuje się na ujawnienie nowej okoliczności dotyczącej miejsca jej zamieszkania od 2015 roku. Tak określona okoliczność według wnioskodawczyni miałaby zostać wykazana nowym dowodem, tj. oświadczeniem M. U. z dnia 25 sierpnia 2024 roku. Oświadczenie to, co wynika z daty sporządzenia (25 sierpnia 2024 r.), nie istniało w chwili wydania kwestionowanej decyzji pochodzącej z 2021 roku. Niemniej jednak, z treści wniosku wynika jasno,że wnioskodawczyni powołuje się na ujawnienie tzw. nowej okoliczności dotyczącej jej miejsca zamieszkania. "Okolicznością, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania" w rozumieniu art. 148 § I k.p.a. jest w tym przypadku - zgodniez treścią wniosku - określenie lokalu, w którym zamieszkiwała wnioskodawczyni.O tym zaś, gdzie wnioskodawczyni zamieszkiwała, wnioskodawczyni wie przecież sama, a zatem nie można uznać, aby o takiej "okoliczności" dowiedziała się dopieroz przeglądu akt prowadzonego od maja 2024 roku. Już tylko z tego powodu wniosek w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy uznać za spóźniony - nie sposób bowiem przyjąć, aby wnioskodawczyni dowiedziała się o miejscu swojego własnego zamieszkania dopiero w miesiącu poprzedzającym złożenie wnioskuo wznowienie postępowania.Ponadto, wnioskodawczyni domaga się wznowienia postępowania, które było postępowaniem wznowieniowym. Jak przyznaje sama wnioskodawczyni, postępowanie wznowieniowe przeprowadzone w 2021 roku opierało się właśnie na wykryciu faktu, że wnioskodawczyni jest właścicielką innego lokalu mieszkalnegoi w postępowaniu tym badana była w szczególności kwestia zamieszkiwania wnioskodawczyni. Zatem wznowienie postępowania w odniesieniu do wznowionego postępowania skutkowałoby wydaniem drugiej decyzji administracyjnej w tej samej sprawie. Tymczasem stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważna jest decyzja wydana przez ten sam organ w sprawie rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną.Co więcej, kwestionowana przez wnioskodawczynię decyzja była przedmiotem kontroli sądowej, zakończonej ww. wyrokiem oddalającym skargę. Stosownie do art. 170 p.p.s.a. organy administracji są związane prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a przedmiotem kontroli sądowej była w szczególności ujawniona wówczas okoliczność dysponowania przez wnioskodawczynię drugim lokalem mieszkalnym. Dlatego niezależnie od przekroczenia terminu do złożenia wnioskuo wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne ponowne badanie przez organy administracji kwestii rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem sądu. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt 12/99 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalne wszczęcie w tej samej sprawie postępowania nadzwyczajnego, zmierzającego do uchylenia decyzji zaskarżonej do sądu.Odmowa wznowienia postępowania w mysi art. 149 § 3 k.p.a. następujew drodze postanowienia tylko wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych a nie merytorycznych. Z taką sytuacją mamy do czynieniaw przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni złożyła wniosek z uchybieniem terminu, domaga się wznowienia wznowionego już wcześniej postępowania i wydaniaw istocie drugiej decyzji w tej samej sprawie, a także żąda uchylenia decyzji,w stosunku do której zapadł prawomocny wyrok oddalający skargę. Każda z tych trzech okoliczności stanowi samoistną podstawę odmowy wznowienia postępowania.Skargę na postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. B. podnosząc, że o przyczynie wznowień postępowań prowadzonych przez Ośrodek dowiedziała się dopiero w trakcie wglądu do akt spraw.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawaw stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następstwie rozpoznania sformułowanego przez skarżącą żądania wznowienia, z przyczyn opisanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznąi prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawiez [...] września 2021 r. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.Sama instytucja wznowienia stanowi zaś odstępstwo od ustanowionej w art.16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, stwarzając prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji gdy wystąpią przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145 aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie to może być więc wszczęte z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 zd. pierwsze k.p.a.). Samo jednak zgłoszenie w tym przedmiocie żądania, nie prowadzido automatycznego wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe dzieli się bowiem na kilka etapów. W pierwszym etapie (wstępnym) przedmiotem analizy jest badanie dopuszczalności formalnego uruchomienia omawianej instytucji procesowej, a więc weryfikowanie czy podanie spełnia wymagania formalne, tj. czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia postępowania, pochodzi od stronyi czy zostało wniesione w terminie w art. 148 § 1 k.p.a. W sytuacji pozytywnego wyniku tej analizy dochodzi dopiero do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), co z kolei otwiera kolejny jego etap, składający się również z dwóch faz: co do przyczyn wznowienia i co do istoty sprawy (art. 149§ 2 k.p.a.). W przypadku jednak gdy organ na wstępnym etapie oceni, że wnioseko wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145a § 1, art. 145 aa § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Przy czym owo wskazanie przesłanek, w ocenie składu orzekającegow sprawie, nie może być rozumiane li tylko jako przywołanie przepisu opisującegote przesłanki, ale jako co najmniej przedstawienie także okoliczności, które mogą świadczyć, że przesłanka wznowienia postępowania opisana w danej jednostce redakcyjnej art. 145 lub art. 145a do art. 145b k.p.a., mogła zaistnieć, a więc takie opisanie podstaw wznowienia, które do tej przesłanki nawiązują. Jeżeli więc już na pierwszy rzut oka, a więc bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego, z samej treści żądania wynika, że przywoływana przesłanka w sposób oczywisty nie zaistniała, dopuszczalne jest również zakończenie postępowania w sposób opisany w art. 149 § 3 k.p.a.Tak sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Żądając bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 2021 r. skarżąca wskazywała na ujawniony przez nią w toku przeglądania akt dowód w postaci oświadczenia M. U., złożonego na piśmie w dniu 25 sierpnia 2024 r. Dowód taki jako wytworzony trzy lata po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie,w której żądała ona wznowienia postępowania, w sposób oczywisty nie mógł być tym, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc "istniejącym w dniu wydania decyzji". Nie mógł być przy tym potraktowany jako źródło informacji o "nowych okolicznościach faktycznych nieznanych organowi", w rozumieniu przywołanego przepisu. Oświadczenie to bowiem nie jest opisem fragmentu obiektywnie istniejącej rzeczywistości, jaka miała znaczenie w sprawie zakończonej w roku 2021, nieznanej organowi podejmującemu decyzję, a jedynie subiektywnym opisem jej postrzegania przez autora oświadczenia. Wiarygodność zaś tego oświadczenia, a więc także rekonstrukcja z jego wykorzystaniem stanu faktycznego sprawy, wymagałaby dopiero skonfrontowania go z innymi dowodami wówczas zgromadzonymi. Wobec czego nie tyle kwestia niezachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego na ujawnieniu nowych nieznanych organowi okoliczności jest przesądzająca dla niedopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie (jak przyjęło Kolegium), ale fakt, że przywoływane we wniosku okoliczności w sposób oczywisty nie są tymi, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.pa.Skoro zatem w niniejszej sprawie żądanie strony w rzeczywistości nie odwołuje się do dowodów lub okoliczności, o których mowa w przywołanym przepisie, uzasadniona była odmowa wznowienia postępowania z przyczyn w tym przepisie opisanych. Podejmując zatem w dniu [...] marca 2025 r. na podstawie art. 149§ 3 k.p.a. tej treści postanowienie Kolegium nie naruszyło prawa.Błędnie natomiast Kolegium upatruje przeszkody we wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją 29 września 2021 r. w jej sądowej kontroli. Sąd nie kwestionuje wprawdzie trafności przywoływanych przez organ poglądów orzecznictwa, wskazujących na niedopuszczalność uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji (w tym również poprzez wznowienie postępowania) po wniesieniu na nią skutecznie skargi do sądu administracyjnego. Umyka jednak uwadze Kolegium, że pogląd ten odnosi się do sytuacji, gdy ów tryb nadzwyczajny strona usiłuje uruchomić w warunkach gdy doszło do zaskarżenia decyzji, ale sama skarga nie została jeszcze przez sąd rozpoznana. Ma to na celu uniknięcie – jak zwracał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokuz 13 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 48/15 - kumulacji dwóch trybów rozpoznawania sprawy (administracyjnego i sądowoadministracyjnego). Nie oznacza to natomiast - jak usiłuje to przedstawić organ - że wznowienie postępowania nie może nastąpić po prawomocnym oddaleniu przez sąd skargi. W szczególności zwłaszcza nie można w takim przypadku mówić o ryzyku naruszenia wynikającegoz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) związania organu prawomocnym orzeczeniem sądu, czy ryzyku ponownego orzekania w tej samej sprawie.To jednak, że w części uzasadnienia postanowienia organ posłużył się nietrafną, bądź wręcz błędną argumentacją, czym naruszył art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., nie jest tego rodzaju uchybieniem procedury administracyjnej, którew okolicznościach niniejszej sprawy prowadziłoby do jego uchylenia. Zważywszy bowiem na to, że ujęte w nim rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, uchylenie postanowienia z tego tylko powodu stanowiłoby przejaw niewnoszącego nic do sprawy nadmiernego formalizmu sądowego. Konsekwencją takiego orzeczenia nie byłaby hipotetyczna możliwość podjęcia w efekcie ponownie przeprowadzonego postępowania odmiennego co do istoty rozstrzygnięcia, ale - wobec wiążącej organ oceny prawnej i wskazań w zakresie dalszego postępowania zawartych w wyroku - jego powtórzenie, tyle tylko że inaczej uzasadnionego.Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3w zw. z art. 120 powołanej ustawy.., nie jest tego rodzaju uchybieniem procedury administracyjnej, którew okolicznościach niniejszej sprawy prowadziłoby do jego uchylenia. Zważywszy bowiem na to, że ujęte w nim rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, uchylenie postanowienia z tego tylko powodu stanowiłoby przejaw niewnoszącego nic do sprawy nadmiernego formalizmu sądowego. Konsekwencją takiego orzeczenia nie byłaby hipotetyczna możliwość podjęcia w efekcie ponownie przeprowadzonego postępowania odmiennego co do istoty rozstrzygnięcia, ale - wobec wiążącej organ oceny prawnej i wskazań w zakresie dalszego postępowania zawartych w wyroku - jego powtórzenie, tyle tylko że inaczej uzasadnionego.Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawoo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3w zw. z art. 120 powołanej ustawy.