Wyrok - III SA/Gl 1062/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - z dnia 30 września 2025
Teza
Oddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 października 2024 r. nr 3881/RT/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa ŚląskiegoOddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 października 2024 r. nr 3881/RT/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Kwota główna
56 446,38 zł · kwota żądania
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
uczestnik postępowania
uczestnik
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Przewodniczący
Beata Machcińska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2024 r., nr 3881/RT/2024, Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: Zarząd Województwa, organ odwoławczy, IZ RPO WSL ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej: organ I instancji) z dnia 19 lipca 2024 r., nr [...], zobowiązującą S. Sp. z o.o. z/s w S. (dalej: skarżąca Spółka, beneficjent) do zwrotu dofinansowania kwocie 56 446,38 zł wraz z należnymi odsetkami.Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 566), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 12 pkt 2, 60 pkt 6, art. 67 ust 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530, dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit c. ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa)Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.Skarżąca Spółka 5 grudnia 2019 r. zawarła umowę z Województwem Śląskim - Śląskim Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej: ŚCP) o nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa III "Konkurencyjność MŚP", Działanie 3.2. "Innowacje w MŚP", finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na realizację projektu pn. "[...]" (dalej: umowa o dofinansowanie, projekt). Głównym celem projektu miał być wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa dzięki zasadniczej zmianie procesu produkcji detali z materiałów twardych.Planowana całkowita wartość projektu zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 umowy wynosiła 280 194 zł, w tym planowane całkowite wydatki kwalifikowalne projektu - 227 800 zł, a łączna kwota udzielonego dofinansowania miała nie przekroczyć 102 510 zł.We wniosku o dofinansowanie beneficjent wskazał wskaźniki, produktyi rezultatu, które miał osiągnąć w związku z realizacją inwestycji. Jednym z nich był wskaźnik "Wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" (dalej: wskaźnik wzrostu zatrudnienia), który Spółka określiła jako 1 EPC, wskazując w pkt F.2 wniosku, że w wyniku realizacji projektu zostanie utworzone 1 nowe miejsce pracy. Nowy pracownik zostanie zatrudniony na umowę o pracę, na pełny etat. Osoba ta będzie odpowiedzialna za obsługę wdrożonej innowacyjnej technologii do projektowania i zarządzania procesem obróbki 5-osiowej metali twardych (45-60 HRC). Jednocześnie w umowie o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z postanowieniami w niej zawartymi, w tym zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (§ 4 ust. 4 umowy).Na podstawie wniosku o płatność końcową beneficjent uzyskał dofinansowanie w kwocie 100 260 zł, które zostało wypłacone 26 maja 2021 r.Pismem z 8 września 2022 r. skarżąca Spółka została wezwana do wypełnienia sprawozdania z trwałości projektu oraz przedłożenia dokumentacji zdjęcioweji zeskanowania dokumentów, wskazanych w ww. piśmie.W odpowiedzi z 22 września 2022 r. beneficjent przesłał sprawozdanie,w którym potwierdził, że zobowiązania wynikające z wniosku i umowy o dofinansowanie, w tym zrealizowane wartości wskaźników zostały utrzymane do zakończenia realizacji projektu. W części C sprawozdania z trwałości projektu oświadczył, że "w ramach osiągniętej wartości wskaźnika dotyczącego miejsc pracy nie ujęto pracownika przeniesionego na nowoutworzone w wyniku realizacji projektu miejsce pracy, przy jednoczesnym zlikwidowaniu miejsca pracy i/lub nie ujęto pracownika, któremu zmieniono zakres obowiązków bez jednoczesnego zwiększenia wymiaru czasu pracy". Jednocześnie beneficjent oświadczył, że "żaden z pracowników ujętych w ramach ww. wskaźnika nie przebywa na urlopie bezpłatnym".Pismami z 13 października 2022 r. i 22 grudnia 2022 r. beneficjent został wezwany do dostarczenia dodatkowych dokumentów niezbędnych do weryfikacji przedłożonego sprawozdania z trwałości projektu. Brakujące dokumenty i wyjaśnienia zostały dostarczone 3 lutego 2023 r. Jednocześnie Spółka poinformowała, że nowe stanowisko pracy zostało utworzone 15 czerwca 2022 r. Początkowo pracownik został zatrudniony na okres próbny do dnia 31 lipca 2022 r., po czym otrzymał nową umowę o pracę na okres do 31 grudnia 2022 r. Ze względu na dużą absencję pracownika, Spółka zrezygnowała z podpisania z nim kolejnej umowy o pracę, a obecnie trwają poszukiwania nowego pracownika na to stanowisko (w tym zakresie dostarczono 2 umowy o pracę wraz z drukiem ZUS ZUA). Wskazała także, że "ze względu na pandemię COVID- 19 miała utrudnione możliwości w zakresie rozwoju działalności eksportowej na nowe rynki. Wynikło to m.in. z zagrożeń w zakresie podróżowania, odwołania większości wydarzeń targowych w branży, a także zachorowań wśród personelu Beneficjenta. Ze względu na te ograniczenia. Beneficjent nie dysponuje na obecną chwilę dokumentami sprzedażowymi potwierdzającymi rozwój działalności eksportowej. Dokumenty te zostaną przekazane do Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości niezwłocznie po ich pozyskaniu".Pismem z 3 marca 2023 r. Spółka ponownie została wezwana do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, w tym o dostarczenie świadectwa pracy zatrudnionego pracownika oraz o dokumentację i wyjaśnienia wskazujące w jaki sposób poszukuje nowego pracownika do obsługi wdrożonej w ramach projektu innowacyjnej technologii oraz w jaki sposób są realizowane cele projektu. Ponadto wezwano o wskazanie jakie działania zostały oraz zostaną podjęte w celu realizacji założeń dotyczących eksportu.Spółka nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, co skutkowało wszczęciem 12 kwietnia 2023 r. kontroli w zakresie trwałości projektu w wyniku, której stwierdzono, że skarżąca Spółka nie zachowała przez wymagany okres trwałości wskaźnika wzrostu zatrudnienia (brak zatrudnienia pracownika na nowoutworzonym stanowisku pracy w całym kontrolowanym okresie trwałości), a tym samym naruszone zostały postanowienia § 14 ust. 1 i 6 umowy o dofinansowanie oraz art. 71 rozporządzenia Rady (UE) nr 1303/2013 (dalej: rozporządzenie ogólne). W świetle powyższych ustaleń ŚCP, działając na podstawie § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie oraz art. 207 ust. 8 pkt 1 w związku z art. 207 ust. 1 u.f.p. wezwało skarżącą Spółkę do zwrotu środków w wysokości 56 446,38 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta.Powyższe środki wykorzystane z naruszeniem procedur nie zostały zwrócone, w związku z powyższym zawiadomieniem doręczonym 22 marca 2024 r. poinformowano Spółkę o wszczęciu postepowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków.W piśmie z 19 kwietnia 2024 r. ustanowiony przez Spółkę pełnomocnik przedstawił stanowisko w sprawie. Wskazał, że wbrew twierdzeniom ŚCP Spółka informowała o trudnościach w realizacji wskaźnika wzrostu zatrudnienia już we wniosku o płatność końcową, a zatwierdzenie tego wniosku należy poczytywać jako zgodę ŚCP na późniejsze osiągnięcie wartości docelowej wskaźnika zatrudnienia. Pełnomocnik nie zgodził się również z ilością wskazanych dni nieprawidłowości, które jego zdaniem nie powinny być liczone od dnia wypłaty dofinansowania tj. 26 maja 2021 r. Zarzucił również, że żądana przez organ kwota zwrotu jest nieproporcjonalna względem ewentualnej nieprawidłowości przyjmując, że zatrudnienie pracownika byłoby jedynym celem i efektem realizacji projektu.W dniu 30 kwietnia 2024 r. do ŚCP wpłynęło pismo Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, w którym przedstawiono stanowisko zbieżne ze stanowiskiem beneficjenta. Poruszono również kwestię związaną z wystąpieniem siły wyższej w kontekście nieutrzymania trwałości projektu oraz kwestię konstytucyjnej zasady proporcjonalności w kontekście nałożonej korekty finansowej, którą Rzecznik uznał za zbyt dotkliwą.Prowadzone postępowanie w sprawie zwrotu dofinansowania zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z 19 lipca 2024 r., nr [...] nakazującej skarżącej Spółce zwrot części wypłaconego dofinansowania w kwocie 56 446,38 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta.Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania zaskarżoną decyzją z 30 października 2024 r., nr 3881/RT/2024, Zarząd Województwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po obszernym omówieniu stanu prawnego, w tym przepisów art. 184 i 207 u.f.p., a także przepisów unijnych organ odwoławczy wyjaśnił, że naruszenie procedur określonych w art. 184 ust. 1 u.f.p. przy wykorzystaniu środków unijnych dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu. Dodał, że w niniejszej sprawie beneficjent przy realizacji projektu dopuścił się naruszeń polegających na:- nieutrzymaniu wskaźnika rezultatu Wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach, czym naruszono zasadę trwałości projektu,- niepoinformowaniu niezwłocznie ŚCP o problemach ze zrealizowaniem i utrzymaniem wskaźnika rezultatu,- niepoinformowaniu o możliwości niezachowania trwałości projektu.Tym samym naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie zawarte w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, § 14 ust. 6 oraz § 14 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 71 ust. 1 lit. a i c Rozporządzenia (UE) 1303/2013. Naruszania te są równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących przy realizacji projektu i stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, która skutkuje zgodnie z zapisami art. 207 ust. 1 pkt 2 koniecznością zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że we wniosku o dofinansowanie Spółka określiła wskaźnik rezultatu wzrostu zatrudnienia na poziomie 1 EPC (jeden pełny etat) oraz zdeklarowała, że stanowisko pracy zostanie utrzymane w okresie trwałości projektu, tj. przez 3 lata od płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Skoro zatem na etapie realizacji projektu wystąpiły problemy z osiągnięciem czy utrzymaniem zadeklarowanego wskaźnika, to obowiązkiem beneficjenta było o tym fakcie bezzwłocznie poinformować ŚCP. Beneficjent mógł również wystąpić do ŚCP z wnioskiem o zmniejszenie zadeklarowanej wartości wskaźnika, czego też nie uczynił.Zarząd Województwa podkreślił jednocześnie, że zobowiązania które nałożył na siebie beneficjent wynikają wyłącznie z jego woli i chociaż wskaźnik wzrostu zatrudnienia był wskaźnikiem obligatoryjnym, to beneficjent mógł dla niego wskazać wartość docelową "0" EPC, jak również mógł wskazać inną wartość, w tym ułamkową np. 1/2. Organ zwrócił przy tym uwagę, że gdyby beneficjent nie realizował wskaźnika zatrudnienia, jego projekt nie zakwalifikowałby się do wsparcia. Realizacja wskaźnika wzrost zatrudnienia i wskazanie wartości docelowej wskaźnika większej niż "0" EPC pozwalało natomiast, zgodnie z Kryteriami Wyboru Projektów na przyznanie większej liczby punktów w ramach ceny merytorycznej na etapie aplikowania o dofinansowanie, co miało niewątpliwie wpływ na wybór do dofinansowania i przyznanie dotacji, zatem na warunki umożliwiające wdrażanie projektu.Dalej, organ dodał, że w niniejszej sprawie chociaż wskaźnik wzrostu zatrudnienia został osiągnięty w okresie trwałości projektu, to jednak nie został on utrzymany zgodnie z zasadami wynikającymi z umowy o dofinansowanie. Nieutrzymanie natomiast któregokolwiek ze wskaźników przekłada się na nieutrzymanie celu projektu, a tym samym oznacza naruszenie § 14 ust. 2 pkt 3 umowy o dofinansowanie, które skutkuje obowiązkiem nałożenia korekty finansowej. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest również to, że skarżąca Spółka naruszyła tylko jeden ze wskaźników jakie należało osiągnąć i utrzymać, skoro przystępując do konkursu, a następnie podpisując umowę o dofinasowanie wiedziała jakie zasady ją obowiązują.Przechodząc do oceny stanowiska skarżącej Spółki w zakresie przyczyn nieutrzymania wskaźnika zatrudnienia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że poza wnioskiem o płatność końcową, gdzie jako powód niezrealizowania wartości docelowej wskaźnika podano ograniczenia społeczno-gospodarcze wprowadzone w związku z wybuchem pandemii koronawirusa, beneficjent nie zgłaszał żadnych problemów z realizacją i utrzymaniem wskaźnika wzrostu zatrudnienia. Przy czym w tym samym wniosku o płatność końcową na pytanie: Czy istnieje ryzyko nieosiągnięcia wskaźników? Beneficjent odpowiedział "NIE". Ponadto skarżąca Spółka w powyższym wniosku o płatność końcową zobowiązała się do osiągnięcia wskaźnika zatrudnienia do 31 lipca 2021 r., czego także nie uczyniła. Nie powiadomiła również ŚCP o tej sytuacji pomimo obowiązku wynikającego z umowy o dofinansowanie. Wymagany wskaźnik osiągnięto dopiero 15 czerwca 2022 r., czyli w okresie przekraczającym rok od daty płatności końcowej. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca Spółka nie przedstawiła ponadto żadnych dowodów wskazujących, że nieosiągnięcie wskaźnika było bezpośrednim skutkiem pandemii COVID-19.Zarząd Województwa, odnosząc się do argumentacji strony skarżącej oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, w zakresie wystąpienia siły wyższej zwrócił uwagę na § 18 ust. 2 umowy, który zobowiązuje beneficjenta do niezwłocznego poinformowania ŚCP o fakcie wystąpienia działania siły wyższej oraz udowodnienia tej okoliczności poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej wystąpienie zdarzeń mających cechy siły wyższej, a ponadto wskazania zakresu i wpływu, jakie zdarzenie miało na przebieg realizacji projektu. Tego w niniejszej sprawie skarżąca Spółka nie uczyniła. Jednocześnie organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu I instancji, że skarżąca Spółka nie działała w branży szczególnie narażonej na COVID-19, a od 2020 r. do 2023 r. przychody ze sprzedaży w firmie rosły. Ponadto w latach 2019-2021 firma zwiększyła zatrudnianie. Wszystkie te okoliczności, zdaniem organu nie są zdarzeniami, które zasadniczo i istotnie uniemożliwiły beneficjentowi wykonanie zobowiązań. Natomiast powołane przez stronę skarżącą problemy ze znalezieniem odpowiedniego kandydata na stanowisko, nie jest powodem wystąpienia pandemii, ale braku właściwej analizy rynku pracy i błędnych założeń na etapie programowania projektu.W dalszych motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że brak zatrudnienia na stanowisku nierozerwalnie związanym z inwestycją w ramach projektu oraz przekazanie obsługi innowacyjnego oprogramowania w ramach zwykłych obowiązków osobie zatrudnionej na innym stanowisku nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że działalność związana z projektem była prowadzona w sposób ciągły i nie była czasowo zawieszona. Projekt był utrzymywany jedynie incydentalnie, co zdaniem organu, znajduje potwierdzenie zarówno w przedłożonych w czasie kontroli fakturach (nr [...] z 17 kwietnia 2023 r., [...] i [...] - obie z 25 kwietnia 2023 r.), jak i w piśmie skarżącej Spółki z 30 sierpnia 2023 r. z którego wynika, że "obsługa zakupionego w ramach projektu oprogramowania nie wymaga od operatora ciągłej obecności przy komputerze (...). Ponadto oprogramowanie nie jest używane przez 100% czasu pracy firmy, a jedynie wtedy, gdy firma otrzyma zamówienie na realizację usługi, która wymaga zakupionego w ramach projektu oprogramowania".W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że skarżąca Spółka spełniła także przesłankę określną w § 14 ust. 2 pkt 1 umowy o dofinansowanie.Odnosząc się natomiast do kwestii daty wystąpienia nieprawidłowości Zarząd Województwa przypomniał, że we wniosku o płatność beneficjent wskazał datę31 lipca 2021 r. jako datę do której miał zostać osiągnięty wskaźnik zatrudnienia. ŚCP co prawda zgodziło się na przesunięcie terminu osiągnięcia wskaźnika, jednak zgoda ta jest skuteczna tylko pod warunkiem, że wskaźnik zostanie osiągnięty i utrzymany w dalszym okresie trwałości projektu. Skoro jednak skarżąca Spółka nie utrzymała wskaźnika zatrudnienia, to oznacza to, że naruszyła warunki trwałości projektu, którego trwałość powinna być utrzymana od 27 maja 2021 r. do 26 maja 2024 r. Zatem za datę powstania nieprawidłowości organ uznał dzień 27 maja 2021 r. W konsekwencji uznano, że trwałość projektu nie została zachowana od 27 maja 2021 r. do 14 czerwca 2022 r. i od 1 stycznia 2023 r. do 21 sierpnia 2023 r. (łącznie 617 dni), co skutkowało nałożeniem na skarżącą Spółkę korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym nie spełniono wymogów, zgodnie z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia UE 1303/2013.W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:- art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. oraz art. 2 pkt 36 w zw. z art. 71 ust. 1 oraz art. 143 ust. 2 Rozporządzenia UE nr 1303/2013 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ odwoławczy, że wystąpiła podstawa do żądania od beneficjenta zwrotu wykorzystanych środków dofinansowania unijnego na realizację projektu, a to ze względu na naruszenie przez beneficjenta obowiązku zachowania trwałości, gdy tymczasem podstawa do żądania zwrotu środków (z jakiegokolwiek tytułu) nie wystąpiła,2. z ostrożności procesowej, gdyby zarzut nr 1 nie został uznany za trafny art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. oraz w zw. z art 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/2013 oraz w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. WE z 23.12.1995 r. seria L 312, s. 340) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie prowadzące do dokonania korekty finansowej w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji żądanie zwrotu środków od beneficjenta w nadmiernej kwocie tj. w kwocie nieproporcjonalnej względem (rzekomo) stwierdzonej nieprawidłowości,3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania oraz zupełnie dowolne ustalenia, które nie pozwalały na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w tym w szczególności:- bezpodstawne uznanie, że powodem nieutrzymania trwałości projektu w zakresie jednego z dwunastu efektów realizacji projektu (jednego ze wskaźników) nie była siła wyższa,- zupełne pominięcie okoliczności, że uchybienie związane z nieutrzymaniem(w pełni) trwałości projektu w zakresie jednego z dwunastu efektów realizacji projektu (jednego ze wskaźników) nie wynikało z okoliczności, za wystąpienie których można przypisać zawinienie beneficjentowi,- dokonanie korekty finansowej (a w konsekwencji określenie wysokości środków podlegających zwrotowi) w kwocie nadmiernej tj. w kwocie nieadekwatnej (nieproporcjonalnej) względem wagi i charakteru stwierdzonej nieprawidłowości,- naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania i zasady bezstronności poprzez wydanie decyzji nakierowanej na utrzymanie w mocy decyzji organ I instancji, w tym nieuwzględnienie okoliczności sprawy świadczących na korzyść beneficjenta oraz stanowiska Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, który w piśmie z 25 kwietnia 2024 r. stwierdził, że wbrew stanowisku organów obu instancji w okresie trwałości projektu wystąpiła siła wyższa, zaś wysokość korekty finansowej nazwał "nazbyt dotkliwą".W rozwinięciu zarzutów skargi pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że definicja legalna "nieprawidłowości" zawarta w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013 składa się z trzech przesłanek, które muszą wystąpić kumulatywnie, tj: naruszenia prawa (unijnego lub krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego), działania lub zaniechania beneficjenta – jako przyczyny naruszenia oraz szkodliwego wpływu na budżet UE, choćby ewentualnego. A contrario jeżeli jedna z przesłanek nie wystąpi, to nie sposób uznać, że doszło w projekcie do nieprawidłowości. Kluczową dla niniejszej sprawy jest przesłanka działania lub zaniechania beneficjenta – jako przyczyna naruszenia prawa, do wystąpienia, której nie dojdzie wówczas, gdy beneficjent nie jest odpowiedzialny za naruszenie. Powołane przez stronę skarżącą, w piśmie z 16 kwietnia 2024 r., okoliczności nie pozwalają przypisać Spółce zawinienia za nieutrzymanie (przez pewien czas) wskaźnika zatrudnienia. Ponadto nawet jeśliby przyjąć, że niedotrzymanie jednego ze wskaźników efektów projektu wynikało z działania lub zaniechania beneficjenta, to i tak nie stanowiło ono naruszenia trwałości projektu. Organy obu instancji bezpodstawnie bowiem uznały, że nieutrzymanie wskaźnika (jako takie) wprost narusza obowiązek utrzymania trwałości projektu. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki aby doszło do naruszenia trwałości projektu musi wystąpić taka istotna zmiana, która (w pierwszej kolejności) wpływa na charakter projektu, jego cele lub warunki wdrażania.W dalszej części skargi pełnomocnik zakwestionował wysokość żądanego zwrotu, która jego zdaniem stanowi rażący przejaw naruszenia zasady proporcjonalności. Organy oby instancji w ogóle nie wzięły bowiem pod uwagę, że Spółka osiągnęła główny cel projektu, osiągnęła sześć dodatkowych efektów projektu określonych we wniosku o dofinansowanie oraz osiągnęła i utrzymała pięć wskaźników realizacji projektu.Odpowiadając na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całej rozciągłości dotychczasowe stanowisko oraz jego argumentację w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:Skarga jest niezasadna.Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz 1634, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Sąd oparł się w przedmiotowej sprawie na stanie faktycznym ustalonym przez IZ RPO WSL. Należy podkreślić, że skarżący nie kwestionuje tego stanu, a jedynie różni się w jego ocenie, czemu dał wyraz w skardze.Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: (...) 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.Z kolei, art. 184 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu Pod pojęciem innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania.Zgodnie z art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej. Umowa ta w myśl art. 206 ust. 2 u.f.p. powinna zawierać w szczególności zobowiązanie do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 2 pkt 32 rozporządzenia ogólnego tj. instrumentów prawnych określających ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności skierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programów operacyjnych oraz stosowane przez te instytucje na podstawie właściwego porozumienia, kontraktu terytorialnego albo umowy oraz przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie projektu.Powyższe oznacza, że procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p.Umowa o dofinansowanie projektu z dnia 5 grudnia 2019 r. jasno sprecyzowała obowiązki, do których skarżący się zobowiązał, aby móc korzystać z praw wynikających z ww. umowy. Skarżący zobowiązał się między innymi do: realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§ 5 ust. 6).Obowiązki beneficjenta w okresie realizacji umowy oraz w okresie osiągania rezultatów, a także trwałości projektu zostały jasno sprecyzowane w § 5 ust. 7 umowy.Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że realizacja projektu nie była zgodna z wnioskiem o dofinansowanie oraz zawartą umową.Z § 1 pkt 12 umowy wynika, że okres trwałości umowy to okres wynikający z art. 71 rozporządzenia ogólnego, a beneficjent zgodnie z § 14 ust. 1 umowy zobowiązany jest do utrzymania trwałości projektu w rozumieniu tego przepisu.Zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub FS musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy). Treść rozporządzenia w analizowanym przypadku odnosi się do okresu 3 lat tj. 617 niedochowanych dni okresu trwałości.Trwałość projektu powinna być utrzymana przez stronę skarżącą od 27 maja 2021 r. do 26 maja 2024 r. tj. przez 1096 dni (3 lata zgodnie z §14 ust. 3 umowy) Tymczasem beneficjent potwierdził zatrudnienie pracownika w okresie od 15 czerwca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz w od 22 sierpnia 2023 r. do 31 sierpnia 2024 r.Organ słusznie wskazuje, że stan pandemii obowiązywał w Polsce od 20 marca 2020 r. i trwał do 13 maja 2022 r. kiedy to został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego, który zniesiono 30 czerwca 2023 r. Skarżąca Spółka prowadziła działalność gospodarczą w tym czasie, a nawet zatrudniła dwóch pracowników.Zatem nie jest zasadny zarzut, że z powodu siły wyższej Spółka nie mogła wywiązać się z umowy w zakresie niezrealizowania wskaźnika rezultatu " Wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach". Ponadto, Spółka wbrew postanowieniom umowy nie poinformowała niezwłocznie o zagrożeniu nie utrzymania okresu trwałości. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat. Stanowisko organów zostało wyczerpująco i przekonująco uzasadnione. Organ I instancji odniósł się szeroko do stanowiska Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zaprezentowanego w piśmie z 30 kwietnia 2024 r., które organ odwoławczy podzielił. W ocenie Sądu, z przedstawioną argumentacją organów należy się zgodzić.Organ szczegółowo przedstawił podstawę i sposób wyliczenia korekty finansowej. Należy przy tym pamiętać, że dofinansowanie projektu środkami publicznymi jest uwarunkowane spełnieniem szeregu określonych wymogów, które podlegają ścisłej kontroli. Niewywiązanie się z postanowień umowy rodzi konsekwencje finansowe.Organ słusznie zauważył, że dofinansowaniem objęte było jedno zadanie (a nie jak podnosi skarżący dwanaście efektów), zatem trwałość projektu należy odnosić do całości projektu, a nie jego poszczególnych elementów. Zatrudnienie pracownika do obsługi wdrożonej innowacyjnej technologii stanowiło warunek konieczny wskazany we wniosku dla uzyskania dofinansowania. Bez założenia utworzenia miejsca pracy projekt nie zostałby zakwalifikowany do wsparcia.Naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości.Zarzut nieproporcjonalnej kwoty korekty jest więc niezasadny.Naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, stanowi jednocześnie nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego. W przypadku zaistnienia nieprawidłowości, w rozumieniu omawianego rozporządzenia ogólnego, obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia takiej nieprawidłowości. W związku z brzmieniem art. 207 ust. 1 u.f.p., zobowiązanie Beneficjenta do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur powstaje z mocy prawa, po zaistnieniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p., w tym w razie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem zobowiązanie do zwrotu, wynikające z faktu wykorzystania środków przyznanego dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, powstało wskutek samego zdarzenia wypełniającego przesłanki nieprawidłowości.W świetle zaistniałego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego, Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z RPO WSL 2014-2020 naruszył postanowienia zawarte w § 14 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 5 grudnia 2019 r. pn. [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania 3-letniego okresu trwałości projektu.Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur.Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/13 stanowiącego, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Przepis ten nakłada na państwa członkowskie obowiązek zastosowania zasady proporcjonalności zastosowanych środków do przyjętych naruszeń, ale ich określenie należy do ustawodawcy krajowego, który może zarówno wprowadzić sztywny taryfikator korekt jak i przyznać organom decydującym swobodę wyboru sankcji w określonych granicach.IZ RPO-WSL wydając decyzję zwrotową przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wydał decyzję, która w ocenie Sądu wbrew subiektywnym przekonaniom skarżącego jest prawidłowa. Sąd nie podziela zarzutu, aby doszło do naruszenia art. 6, 7, 8 §1, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekający w sprawie stwierdził, że IZ RPO-WSL podjęła wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a wydane w sprawie decyzje zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał w ocenie Sądu orzekającego na uwzględnienie.Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.