Wyrok - II SAB/Sz 121/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 30 września 2025
Teza
Oddalono skargę. cudzoziemcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 21 lipca 2025 r. A. M. – obywatelka Ukrainy (dalej: "strona", "skaOddalono skargę. cudzoziemcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 21 lipca 2025 r. A. M. – obywatelka Ukrainy (dalej: "strona", "ska
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Joanna Świerzko-Bukowska
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Pismem z 21 lipca 2025 r. A. M. – obywatelka Ukrainy (dalej: "strona", "skarżąca"), działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyłado Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynnośći przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej: "organ", "Wojewoda") w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów procesowych, poprzez przekroczenie terminu do wydania decyzji i sprawa nadal nie została załatwiona, czym naruszono art. 61 § 3 i 3a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."). Wobec takiego przekroczenia terminów do załatwienia wniosku, skarżąca wniosła o: stwierdzenie,że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie14 dni; zasądzenie kosztów postępowania oraz zasądzenia od organu rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł.W uzasadnieniu skargi wnosząca ją podkreśliła, że złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dniem 15 stycznia 2025 r. i w świetle przepisu art. 61 § 3 i 3a k.p.a. od tej daty nastąpiło wszczęcie postępowania. Zadaniem skarżącej, nie jest przy tym istotne, że wniosek obarczony jest brakami formalnymi.W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił ciąg chronologiczny zdarzeń w sprawie z wniosku skarżącej i powołał się na art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm., zwanej dalej: "u.o.p.o.U.") podkreślając, że jej zakresem objęte są postępowania prowadzone wobec wszystkich cudzoziemców i skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym zakresie, i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w tym czasie przepisów o bezczynności i przewlekłości - to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez skarżącą zarzut i wnioski skargi. Zaakcentował, że celem ww. regulacji jest umożliwienie dostosowania proceduri funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej i nie oznacza zaprzestania przez wojewodę realizacji wniosków pobytowych, które są realizowane zgodnie z kolejnością ich wpływu. Wydłużony czas oczekiwania na odbycie wizyty w celu wykonania obowiązku osobistego stawiennictwa w siedzibie ZUW w Szczecinie przez skarżącą wynika zatem wyłącznie z możliwości organizacyjnych organu. Wojewoda wskazał, że wyznaczył skarżącej termin wizyty, której celem jest wykonanie obowiązku osobistego stawiennictwa i złożenie odcisków linii papilarnych. Podczas niej aplikująca będzie mogła także dokonać wszystkich uzupełnień wymaganych do nadania sprawie dalszego biegu i jak najszybszego jej załatwienia.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Na wstępie Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r.,poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji.Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi, w pierwszej kolejności należy wskazać, że jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. - Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483). Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów unijnych, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jest on również wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14 i cyt. tam orzecznictwo). Realizacji zasady szybkości postępowania służy, m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (...). Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.W ocenie Sądu, który podziela w tym zakresie w całości poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie każde jednakże przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (tak w aspekcie prawnym, jak i faktycznym), a także postawy stron (por. np. wyrok NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 700/15). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko,że z bezczynnością organu administracji publicznej czy przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.Stosownie do art. 149 § p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.Zgodnie z treścią art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Analiza niniejszej sprawy, w ocenie Sądu w składzie orzekającym nie potwierdza zasadności zarzutów skargi, że organ dopuścił się stanu bezczynnościw wyżej przedstawionym rozumieniu.Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożyła do organu 15 stycznia 2025 r. Termin dwóch miesięcy, o którym mowa art. 35 § 3 k.p.a., kończył się w marcu 2025 r. Jednak w tym miejscu należy rozważyć, w jakim trybie winien procedowany być wniosek skarżącej. Do tego wniosku znajdują bowiem zastosowanie przepisy ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r., poz. 769 ze zm., dalej: "u.o.c."), która zawiera własne uregulowania co do terminów rozpatrzenia sprawy. W ocenie Sądu, wniosek ten winien być procedowany na podstawie u.o.c. w brzmieniu ustalonym obowiązującą od 29 stycznia 2022 r. ustawą z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91). Zgodnie z dodanym do u.o.c. przepisem art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 2, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin biegnie od dnia, w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.Sąd podziela stanowisko Wojewody, iż w przedmiotowej sprawie nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy, gdyż wniosek zawiera braki formalne. Powyższa okoliczność spowodowała, że organowi nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy. Wypełnienie przez wnioskodawcę obowiązku osobistego stawiennictwa determinuje dalszy tok postępowania organu, a mianowicie dopiero po jego zrealizowaniu wojewoda wystąpi do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji, o której mowa w art. 109 u.o.c. Uzyskanie informacji od ww. służb w trakcie prowadzonego postępowania stanowi czynność, która zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przerywa bieg terminów procesowych w sprawie. Przedmiotowy wniosek został złożony za pomocą operatora pocztowego, zatem obarczony jest brakiem złożenia wniosku bez osobistego stawiennictwa.Jak wynika bowiem z art. 105 ust. 1 u.o.c., "cudzoziemiec składa wnioseko udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Złożenie wniosku przez cudzoziemca nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje uznaniem, że pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Legalność pobytu wynika zatem z mocy prawa, z faktu toczącego się postępowania o legalizację pobytu w Polsce (art. 108 ust. 1 pkt 2 u.o.c.), przy czym długotrwałość procedury związanej z udzieleniem cudzoziemcowi zezwolenia nie wpływa na utratę legalności pobytu na terytorium kraju.Przepis art. 105 ust. 1 i 2 u.o.c. wskazuje termin do złożenia wniosku oraz, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nakłada na cudzoziemca obowiązek osobistego stawiennictwa w celu jego złożenia.Ponadto, art. 106 u.o.c., jako przepis szczególny, określa wymogi formalne podania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.W przypadku zaś ich niespełnienia lub wadliwego wykonania generuje konieczność dokonania uzupełnień, dla wywarcia skutku prawnego.Składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stosowniedo art. 106 ust. 2 u.o.c. wnioskodawca obowiązany jest zatem przedstawić ważny dokument podróży, dołączyć aktualne fotografie oraz dokumenty niezbędnedo potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia.Ponadto wydanie zezwolenia na pobyt czasowy podlega opłacie skarbowej, określonej w cz. III pkt 2b załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia.W sprawie jest bezsporne, że procedowany wniosek skarżącej, do organu wpłynął 15 stycznia 2025 r. i do daty skargi nie został załatwiony.W ocenie Sądu w składzie orzekającym, dla wyniku rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma norma wyrażona w art. 100c , a następnie z art. 100d u. o p.o.U., zgodnie z którą:1. W okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:1) udzielenia cudzoziemcowi:a) zezwolenia na pobyt czasowy,b) zezwolenia na pobyt stały,c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,2) zmiany:a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,3)cofnięcia cudzoziemcowi:a) zezwolenia na pobyt czasowy,b) zezwolenia na pobyt stały,c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniachw sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.W kontrolowanej sprawie, mając na uwadze datę złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę (15 stycznia 2025 r.), skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącej, wynikający z art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.U., nie pozwalał, uwzględniając dodatkowo normę art. 100c ust. 3 i 4, a także art. 100d ust. 1-4 u.p.o.U. uznać, że organ nie wydając oczekiwanej przez skarżącą decyzji do dnia wniesienia skargi do tut. Sądu, dopuścił się stanu bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.U. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie,do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.U. (por. wyroki NSA z: 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1808/24; 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1809/24; 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 821/24; 9 października 2024 r., II OSK 877/24; 24 września 2024 r., sygn. akt II OSK 1256/24; 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 226/24; 17 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 470/24; 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2194/23; wyrok NSA z 10 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2151/23; 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22; 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22;). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela. Zauważyć trzeba, że nie inaczej powyższe zagadnienie ocenia się w piśmiennictwie (por. G. Wymysłowski [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. Komentarz z wzorami dotyczącymi pobytu, dostępu do rynku pracy, świadczeń społecznych, edukacji i opieki zdrowotnej, red. P. Drembkowski, Warszawa 2022, komentarz do art. 100c, Nb 6; M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Komentarz, red. W. A. Klaus, Warszawa 2022, komentarz do art. 100c, uwaga 2).Podsumowując rozważania, status skarżącej jako obywatelki Ukrainyze względu na datę i przyczynę przybycia do Polski pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem przepisy art. 100c i art. 100d u. o p.o.U. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa,a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy.Powoływane przepisy posługują się pojęciem cudzoziemca bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej. Skoro u.p.o.U. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tego aktu prawnego – definicji legalnej pojęcia cudzoziemca, należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Wskazane rozumienie pojęcia cudzoziemca jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą ww. przepisy, znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek bezpośredniego związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną.Tym samym zarzuty skargi należało uznać za w pełni bezzasadne.Z powyższych względów skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił.Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił.Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.