Wyrok - II SAB/Wa 522/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 30 września 2025
Teza
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Edukacji Narodowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku P. N. z dniaStwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Edukacji Narodowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku P. N. z dnia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Izabela Głowacka-Klimas
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
UZASADNIENIE
Pismem z 12 maja 2024 r. P.N.; zwany dalej "skarżącym" skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] kwietnia 2025 r. w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania:1. czy w roku 2025 do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpłynęły jakiekolwiek wnioski o zawarcie porozumienia, o którym mowa w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach,2. w jaki sposób ww. wnioski zostały rozpatrzone (np. decyzja, odpowiedź pisemna, brak odpowiedzi, inna forma reakcji),i przesłanie (pkt 3 wniosku) skanów lub kopii przedmiotowych wniosków oraz odpowiedzi udzielonych przez Ministerstwo (w przypadku danych osobowych proszę o ich anonimizację, jeśli to konieczne).Zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego.W związku z tym wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i miała ona charakter rażącego naruszenia prawa, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.Skarżący wskazał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu u.d.i.p. Podkreślił, że pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ nie ustosunkował się do wniosku, a zatem skarga jest zasadna.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że projekt odpowiedzi został przygotowany 9 maja 2025 r., jednak nie została ona w tym dniu przekazana skarżącemu z uwagi na konieczność weryfikacji danych otrzymanych od właściwej komórki merytorycznej. Po wyjaśnieniu zgłoszonych wątpliwości przygotowano odpowiedź obejmującą wszystkie pytania zawarte w punktach 1-3, która została wysłana 20 maja 2025 r.W odniesieniu do żądania przekazania kopii wniosków o zawarcie porozumienia, o którym mowa w § 6 ww. rozporządzenia, w ocenie Ministra dokumenty te nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie zostały wytworzone przez urząd ani na jego zlecenie i mają charakter dokumentów prywatnych wnioskodawców.Zgodnie bowiem z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wr 318/15 z zakresu informacji publicznej należy wyłączyć dokumenty pochodzące od osoby prywatnej i do niej adresowane. Jak wskazał Sąd, wniosek osoby fizycznej ma charakter dokumentu prywatnego. W konsekwencji wszelkie dokumenty prywatne kierowane przez podmioty niepubliczne do organów administracji publicznej - niezależnie od tego, jakiego rodzaju postępowanie inicjują lub jakiej czynności oczekują - nie stanowią informacji publicznej. Sam fakt wpływu dokumentu prywatnego do organu i jego wykorzystania w toku realizacji zadań publicznych nie przesądza o nadaniu mu cech dokumentu urzędowego w rozumieniu u.d.i.p, nawet jeżeli przyjmuje on formę oficjalnego wzoru.Wobec rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2025 r. przez Ministra stan bezczynności ustał.W ocenie organu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, która oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Tak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga zasługuje na uwzględnienie.W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną.W sprawie niniejszej spełniony został zakres przedmiotowy ustawy, bowiem informacje żądane we wniosku z [...] kwietnia 2025 r. dotyczą zasad funkcjonowania organu władzy publicznej, tj. o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw oraz stanie poprzyjmowanych spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e u.d.i.p).Zastrzec jednak należy, iż pkt 3 wniosku w części dotyczącej udostępnienia skanów lub kopii wniosków, które w roku 2025 wpłynęły do Ministerstwa Edukacji Narodowej o zawarcie porozumienia, o którym mowa w § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, nie jest informacją publiczną. Wniosek o wszczęcie postępowania nie stanowi bowiem dokumentu urzędowego. W związku z tym nie podlega udostępnianiu w formie kopii czy skanów, gdyż u.d.i.p. zastrzega dostępność nośnika informacji wraz z danymi nań zawartymi jedynie dla dokumentów urzędowych (udostępnieniu podlega treść i postać dokumentów urzędowych – art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a). Nie można wprawdzie wykluczyć, że wniosek podmiotu prywatnego może zawierać informację publiczną. Jednakże wówczas podlegać będzie udostępnieniu wyłącznie treść tej informacji bez możliwości zapoznania się z samym dokumentem źródłowym. W związku z powyższym Sąd podziela w tej kwestii stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę i orzeczenie tam przywołane.Nie budzi także wątpliwości, że Minister Edukacji Narodowej jest podmiotem zobowiązanym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).Należy podkreślić, że przepisy u.d.i.p., nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.Bezsporne jest, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie, który w realiach niniejszej sprawy upływał 7 maja 2025 r. Jak wynika z akt sprawy, organ w piśmie z 20 maja 2025 r. przesłał żądaną informację.W świetle powyższych okoliczności, skoro udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a nadto już po wniesieniu skargi, Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego.Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi fcechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12).W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem nieuwzględnienie wniosku skarżącego nie wynikało ze złej woli organu, a przekroczenie terminu realizacji wniosku stosunkowo niewielkie.Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).W przedmiocie należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., które obejmują: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).., które obejmują: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).