sygn. II SA/Bd 722/24 30 września 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Wyrok - II SA/Bd 722/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 30 września 2025

Teza
Oddalono skargę. Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy budynku oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2024r. nOddalono skargę. Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy budynku oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2024r. n
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna budownictwo mieszkaniowe
Role w sprawie
prokurator apelujący / skarżący
Data orzeczenia 30 września 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący Joanna Janiszewska - Ziołek
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy budynku oddala skargę.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2024r. nr [...], K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: WINB lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z [...] maja 2024r., wstrzymujące budowę budynku gospodarczego konstrukcji murowej połączonego z wiatą konstrukcji drewnianej na nieruchomości położonej przy ul. W. w B. na działce ew. nr [...], obręb [...], stanowiącej w dacie orzekania własność Gminy B. reprezentowanej przez A. sp. z o.o. w B. (zarządcę nieruchomości).Powyższe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") przeprowadził [...] listopada 2023r. kontrolę obiektu budowlanego (budynku z wiatą stanowiącego jeden obiekt) znajdującego się na działce nr [...] przy ul. W. w B. Ustalono w trakcie kontroli, że obiekt jest realizowany od sierpnia 2023r., jego inwestorem jest A. G., który nie dysponuje stosownym pozwoleniem na budowę. Ustalono także, że zarządca nieruchomości nie posiada dokumentów potwierdzających legalność budowy ww. obiektu oraz że nie wyraził A. G. zgody na prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę budynku. Ustalono, że realizowany obiekt o konstrukcji murowej posiada wymiary: 5,25 na 3,56 m i jest połączony konstrukcyjnie z wiatą drewnianą o wymiarach: 8m na 3,40 m oraz dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną.Wyniki kontroli skutkowały wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. postanowienia z [...] maja 2024r. nr [...] o wstrzymaniu budowy ww. obiektu budowlanego. Jednocześnie organ poinformował strony o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Wyjaśnił też, iż powyższe będzie wiązało się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej po spełnieniu ustawowych wymagań, niezbędnych do uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Wskazano też, że wysokość opłaty legalizacyjnej, zgodnie z art. 59f w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "p.b"), z tytułu budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę wyniesie 25.000,00 zł. Organ przedstawił też sposób wyliczenia powyższej kwoty jako iloczyn: stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnika wielkości obiektu budowlanego.Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 3 pkt 1 i 6 p.b, podkreślając, że wykonanie kontrolowanego obiektu podlega reglamentacji przepisami p.b.W postępowaniu przed organem I instancji A. G. przyznano przymiot strony – jako inwestorowi wykonanych robót oraz członkowi Wspólnoty Mieszkaniowej (współwłaścicielowi działki nr [...] zlokalizowanej w obszarze oddziaływania inwestycji objętej przedmiotem postępowania).Z akt sprawy wynika nadto, że działka [...] (stanowiąca podwórze dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...] ) została wydzierżawiona przez Gminę B. Wspólnocie Mieszkaniowej W. od [...] maja 2020r. Zgodnie z umową dokonanie przez Wspólnotę Mieszkaniową zmian, które naruszałyby stan lub przeznaczenie nieruchomości gruntowej wymaga zgody właściciela nieruchomości. Wcześniej (umową z [...] lutego 1984r.) część działki [...] (tj. [...] m2) została wydzierżawiona A. G. z przeznaczeniem pod garaż blaszany. Umowa ta została wypowiedziana przez Gminę [...] października 2023r.Do akt sprawy dołączono także tekst uchwały nr [...] podjętej przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. w dniu [...] maja 2022r., mocą której wyrażono A. G. (jako członkowi Wspólnoty) zgodę na wykonanie prac remontowo- modernizacyjnych polegających na: remoncie dachu, piwnicy, wszystkich instalacji na nieruchomości przy ul. W., udzielając upoważniania do dysponowania na cele remontowo-budowlane na działce nr [...] stanowiącej własność wspólnoty oraz na działce nr [...] będącej przedmiotem umowy dzierżawy zawartej z Gminą.Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł A. G., a w wyniku jego rozpoznania wydane zostało postanowienie opisane na wstępie.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy p.b. mające w sprawie zastosowanie zwalniają z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (niemniej wymagają dokonania zgłoszenia) w przypadku budowy wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m 2 (art. 29 ust. 1 pkt 14 a p.b.). Organ przytoczył nadto definicję budynku gospodarczego ujętą w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., poz. 1225 ze zm., dalej "rozporządzenie") i podniósł, że powierzchnia zabudowy budynku (składającego się z części gospodarczej oraz wiaty) wynosi [...] m2 i w tej sytuacji inwestorowi nie przysługiwało zwolnienie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 14 a p.b. – co z kolei uprawniało organ nadzoru budowlanego do wdrożenia trybu legalizacyjnego w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.Odnosząc się do zarzutów zażalenia WINB wyjaśnił, że bez znaczenia pozostaje powoływanie się przez A. G. na umowę dzierżawy zawartej z Gminą (reprezentowaną przez A.) albowiem samej istoty tej umowy nie wynikało prawo do zabudowy dzierżawionego gruntu. Organ odwoławczy odrzucił też jako bezzasadną argumentację strony twierdzącej, że przedmiotowa budowa powinna być zakwalifikowana jako altana w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Organ wyjaśnił, że samowolna inwestycja nie jest położona na terenie rodzinnego ogrodu działkowego.Pismem z [...] lipca 20024r. A. G. (dalej : "Skarżący") wystąpił ze skargą na powyższe postanowienie organu odwoławczego zarzucając mu naruszenie: art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b poprzez błędne zastosowanie oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b. poprzez ich niezastosowanie.W uzasadnieniu skargi wyraził on przekonanie, że budowa budynku gospodarczego (z uwagi na jego wymiary) oraz altany nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia, a nadto podtrzymał twierdzenie o celowości odniesienia się do definicji altany w rozumieniu przepisów o rodzinnych ogrodach działkowych. Podniósł nadto, że organy błędnie zakwestionowały jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albowiem w jego opinii, umowa dzierżawy nie została skutecznie wypowiedziana (wywodził, że wskazany jemu powód wypowiedzenia umowy nie znajduje oparcia w jej treści).W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.").Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. Zgodnie z powyższym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.Z powyższego wynika, iż zaskarżone postanowienie jako wydawane na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. otwiera drogę do legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w tym przepisie (inne przypadki samowoli budowlanej i możliwość ich legalizacji regulowane są przepisami art. 49f-49i oraz art. 50-51 p.b.). Jednakże legalizacja jak i ustalanie opłaty legalizacyjnej następuje w odrębnym postępowaniu, między innymi w oparciu o przełożony projekt techniczny a ustalona w ten sposób kwota opłaty podlega zaskarżeniu w postępowaniu zażaleniowym.W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do właściciela nieruchomości, na której posadowiony został obiekt budowlany objęty postępowaniem - to jest do Gminy B.W tych okolicznościach przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonej decyzji należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy w takiej sytuacji A. G. dysponował legitymacją skargową przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Tak więc legitymację skargową określono przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego (legitymacja materialna) oraz wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu są uprawnione do wniesienia skargi (legitymacja formalna). Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że interes prawny wnoszącego skargę w rozumieniu ww. przepisu opiera się nie tylko na przepisach prawa materialnego, ale także na przepisach prawa procesowego, a nawet ustrojowego. Przyjęcie tak szerokiego kręgu podmiotów mających legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzasadnione jest nie tylko wykładnią językową art. 50 § 1 p.p.s.a., ale także wykładnią systemową, która pozwala zwrócić uwagę na istotę postępowania przed sądami administracyjnymi. Postępowanie to bowiem, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, nie kształtuje sytuacji prawnej określonego podmiotu, ale kontroluje działalność administracji publicznej poprzez kontrolę legalności wydawanych w tym postępowaniu aktów.Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że A. G. miał interes prawny w świetle art. 50 p.p.s.a. do złożenia skargi. Jego legitymacja skargowa wynika z bezspornej okoliczności i ustalenia, że to właśnie Skarżący jest inwestorem samowolnie wykonanych robót budowlanych, a zgodnie z art. 52 ust. 1 p.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, nakłada się co do zasady na inwestora.Sąd przystąpił zatem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu i wobec brzmienia ww. przepisu w pierwszej kolejności rozważył prawidłowość określenia adresata nakazu wstrzymania budowy.W myśl art. 52 ust. 1 p.b. nakaz wstrzymania budowy powinien być skierowany do inwestora – sprawcy samowoli budowlanej, jeżeli jednak roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W realiach badanej sprawy nie ulega wątpliwości, iż Skarżący nie jest właścicielami działki nr [...], przy czym częścią tej nieruchomości władał jako dzierżawca w dacie rozpoczęcia robot budowlanych (sierpień 2023r.). W dacie zaś orzekania przez organy nadzoru budowlanego Skarżący nie posiadał już żadnych praw do nieruchomości (z uwagi na wypowiedzenie umowy dzierżawy) a zatem wykonanie przezeń postanowienia jako inwestora byłoby niemożliwe. W takim przypadku zgodnie z przywołanym wyżej przepisem, postanowienie wydawane w trybie art. 48 p.b. organ I instancji prawidłowo skierował do właściciela nieruchomości jako uprawnionego do wykonania postanowienia. Inwestor nie może już bowiem zainicjować postępowania legalizacyjnego.Odnosząc się w tym miejscu do umowy dzierżawy, na którą powołuje się Skarżący to należy zwrócić uwagę, że z informacji przekazanej przez a. sp. z o.o. w B. (zarządcy gminnej działki nr [...]) dnia [...] października 2023r. rozwiązano w trybie natychmiastowym umowę dzierżawy zawartą [...] lutego 1984r. Wypowiedzenie umowy, wbrew twierdzeniom strony, należy ocenić jako w pełni skuteczne w stosunku do Skarżącego. Nie jest bowiem sporne, że oświadczenie woli właściciela nieruchomości o rozwiązaniu umowy dotarło do Skarżącego jako jego adresata i to ze wskazaniem przyczyny rozwiązania stosunku umownego. Ewentualne kwestionowanie zaś skutku tej czynności prawnej wymagałoby wystąpienia do sądu powszechnego ze stosownym powództwem (art. 189 k.p.c.) – co w sprawie nie miało miejsca.Ponadto, jak wynika z informacji zarządcy nieruchomości, umowa dzierżawy zawarta ze Skarżącym dotyczyła części nieruchomości z możliwością przeznaczenia jej pod blaszany garaż. Skarżący nie wykazał aby dopuszczała ona możliwość dysponowania przez dzierżawcę gruntem na inne cele budowlane. Umowa dzierżawy, jako tytuł prawny do nieruchomości, powinna w sposób możliwie precyzyjny uprawniać inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być dorozumiana, powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny, a ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego konkretnie inwestora, określonego obiektu budowlanego. W realiach rozpoznawanej sprawy Skarżący nie wykazał aby dysponował zgodą właściciela nieruchomości (lub zarządcy) na wybudowanie obiektów budowlanych objętych nakazem wstrzymania robót.W ocenie Sądu brak jest też podstaw do zakwestionowania, jak czyni to Skarżący, dokonanej przez organy kwalifikacji obiektu budowlanego jako stanowiącego całość konstrukcyjną budynku gospodarczego wraz z wiatą, poddanego rygorowi uzyskania pozwolenia na budowę.W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia po prostu z obiektem budowlanym o jakim stanowi art. 3 pkt 1 p.b. Przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Uznanie obiektu za obiekt budowlany uzależnione zostało od wzniesienia go z użyciem wyrobów budowlanych. Ustawodawca pojęcie wyrobu budowlanego zdefiniował w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2020 r. poz. 215 z późn. zm.) poprzez odesłanie w art. 2 pkt 1 wprost do definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 305/2011. Zgodnie z tym przepisem "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych - patrz komentarz do Prawa budowlanego, Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Opublikowano: LEX/el. 2024. Przedmiotowy obiekt jest wznoszony z cegieł (obiekt o konstrukcji murowej) oraz z drewna (wiata), które są niewątpliwie materiałami budowlanymi.W myśl zaś art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę, a w myśl art. 3 pkt 7 p.b. roboty budowlane to budowa obiektu budowlanego ww. znaczeniu. Oceniając przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, będący drewnianą wiatą wraz z przyległym do niego budynkiem gospodarczym w jednej bryle (pokryty dachem), jako jeden obiekt budowlany właściwie w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że przedmiotowa inwestycja nie mieści się w katalogu robót budowlanych, o jakich stanowi stanowi art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b czy art. 29 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b.Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. (w brzmieniu obowiązującym na datę rozpoczęcia robot – sierpień 2023r.) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących:a) parterowych budynków gospodarczych,b) garaży,c) wiat- o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., budowa wolnostojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.Skoro, jak już wskazano, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi całość konstrukcyjną (składającą się z konstrukcji murowej i drewnianej) to z uwagi na ogólną powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2 nie został on zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie ma znaczenia, jak zdaje się to sugerować Skarżący, że poszczególne elementy obiektu (o konstrukcji murowej wraz zdrewniana wiatą – budynek gospodarczy wraz z wiatą) mają różną powierzchnię i powstały z różnych materiałów. Istotny jest efekt końcowy w postaci wznoszenia obiektu zamkniętego w jednej bryle pokrytej dachem. Próba rozbicia jednej inwestycji na poszczególne, rzekomo odrębne elementy, z których część mogłaby podlegać zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi niedopuszczalną próbę obejścia prawa, mającą na celu uniknięcie reżimu pozwolenia na budowę.Podobnie należy ocenić przedmiotowy obiekt budowlany w kontekście art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. Zgodnie z tą normą nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek gospodarczy oraz drewniana wiata przylegająca do ściany obiektu o konstrukcji murowej – stanowiące jedną bryłę pokrytą dachem - nie może być uznany za wiatę o jakiej stanowi ww. norma.Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W aktualnym orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wiata jest samodzielną budowlą, posiadająca dach, nie obudowana ze wszystkich stron ścianami lub nawet w ogóle ścian pozbawiona (wiata wolnostojąca), której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem (np. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II OSK 794/10 i 16 lutego 2016 r. sygn. II OSK 1481/14 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że wiata jest traktowana w przepisach jako autonomiczny obiekt budowlany (np. w art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b.), przez co nie może stanowić nierozerwalnej części istotnego elementu konstrukcji innego obiektu budowlanego - w tym przypadku murowanego obiektu gospodarczego.Jeśli chodzi o zarzut, iż obiekt budowlany mieści się w definicji altany w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia) to nie znajduje on także oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący nie dostrzega odmiennego stanu prawnego nieruchomości obejmującej działkę [...], która nie jest ogrodem działkowym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021r., poz 1073), przez który należy rozumieć wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. Ustawodawca różnicuje warunki realizacji altany działkowej i obiektów gospodarczych w rodzinnych ogrodach działkowych (art. 29 ust. 2 pkt 4) i wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat na działce, którą inwestor dysponuje na cele budowlane (art. 29 ust. 1 pkt 2). Tym samym skoro sporny w niniejszej sprawie obiekt nie został wybudowany na działce stanowiącej rodzinny ogród działkowy (co jest bezsporne w sprawie) - to brak jest podstaw do zakwalifikowania go do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b.W konsekwencji, skoro realizacja całości obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, którego właściciel nieruchomości (ani jej zarządca i inwestor – sprawca samowoli) nie uzyskał, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły postępowanie w oparciu o art. 48 p.b., a zarzuty naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b., art. 48 p.b. są bezzasadne.Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi..) – co w sprawie nie miało miejsca.Ponadto, jak wynika z informacji zarządcy nieruchomości, umowa dzierżawy zawarta ze Skarżącym dotyczyła części nieruchomości z możliwością przeznaczenia jej pod blaszany garaż. Skarżący nie wykazał aby dopuszczała ona możliwość dysponowania przez dzierżawcę gruntem na inne cele budowlane. Umowa dzierżawy, jako tytuł prawny do nieruchomości, powinna w sposób możliwie precyzyjny uprawniać inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być dorozumiana, powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny, a ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego konkretnie inwestora, określonego obiektu budowlanego. W realiach rozpoznawanej sprawy Skarżący nie wykazał aby dysponował zgodą właściciela nieruchomości (lub zarządcy) na wybudowanie obiektów budowlanych objętych nakazem wstrzymania robót.W ocenie Sądu brak jest też podstaw do zakwestionowania, jak czyni to Skarżący, dokonanej przez organy kwalifikacji obiektu budowlanego jako stanowiącego całość konstrukcyjną budynku gospodarczego wraz z wiatą, poddanego rygorowi uzyskania pozwolenia na budowę.W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia po prostu z obiektem budowlanym o jakim stanowi art. 3 pkt 1 p.b. Przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Uznanie obiektu za obiekt budowlany uzależnione zostało od wzniesienia go z użyciem wyrobów budowlanych. Ustawodawca pojęcie wyrobu budowlanego zdefiniował w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2020 r. poz. 215 z późn. zm.) poprzez odesłanie w art. 2 pkt 1 wprost do definicji zamieszczonej w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 305/2011. Zgodnie z tym przepisem "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych - patrz komentarz do Prawa budowlanego, Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Opublikowano: LEX/el. 2024. Przedmiotowy obiekt jest wznoszony z cegieł (obiekt o konstrukcji murowej) oraz z drewna (wiata), które są niewątpliwie materiałami budowlanymi.W myśl zaś art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę, a w myśl art. 3 pkt 7 p.b. roboty budowlane to budowa obiektu budowlanego ww. znaczeniu. Oceniając przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, będący drewnianą wiatą wraz z przyległym do niego budynkiem gospodarczym w jednej bryle (pokryty dachem), jako jeden obiekt budowlany właściwie w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że przedmiotowa inwestycja nie mieści się w katalogu robót budowlanych, o jakich stanowi stanowi art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b czy art. 29 ust. 2 pkt 2 i 3 p.b.Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. (w brzmieniu obowiązującym na datę rozpoczęcia robot – sierpień 2023r.) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących:a) parterowych budynków gospodarczych,b) garaży,c) wiat- o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 pkt 3 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b., budowa wolnostojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.Skoro, jak już wskazano, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi całość konstrukcyjną (składającą się z konstrukcji murowej i drewnianej) to z uwagi na ogólną powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2 nie został on zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nie ma znaczenia, jak zdaje się to sugerować Skarżący, że poszczególne elementy obiektu (o konstrukcji murowej wraz zdrewniana wiatą – budynek gospodarczy wraz z wiatą) mają różną powierzchnię i powstały z różnych materiałów. Istotny jest efekt końcowy w postaci wznoszenia obiektu zamkniętego w jednej bryle pokrytej dachem. Próba rozbicia jednej inwestycji na poszczególne, rzekomo odrębne elementy, z których część mogłaby podlegać zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, stanowi niedopuszczalną próbę obejścia prawa, mającą na celu uniknięcie reżimu pozwolenia na budowę.Podobnie należy ocenić przedmiotowy obiekt budowlany w kontekście art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. Zgodnie z tą normą nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek gospodarczy oraz drewniana wiata przylegająca do ściany obiektu o konstrukcji murowej – stanowiące jedną bryłę pokrytą dachem - nie może być uznany za wiatę o jakiej stanowi ww. norma.Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W aktualnym orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wiata jest samodzielną budowlą, posiadająca dach, nie obudowana ze wszystkich stron ścianami lub nawet w ogóle ścian pozbawiona (wiata wolnostojąca), której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem (np. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II OSK 794/10 i 16 lutego 2016 r. sygn. II OSK 1481/14 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zauważa, że wiata jest traktowana w przepisach jako autonomiczny obiekt budowlany (np. w art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b.), przez co nie może stanowić nierozerwalnej części istotnego elementu konstrukcji innego obiektu budowlanego - w tym przypadku murowanego obiektu gospodarczego.Jeśli chodzi o zarzut, iż obiekt budowlany mieści się w definicji altany w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia) to nie znajduje on także oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący nie dostrzega odmiennego stanu prawnego nieruchomości obejmującej działkę [...], która nie jest ogrodem działkowym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021r., poz 1073), przez który należy rozumieć wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. Ustawodawca różnicuje warunki realizacji altany działkowej i obiektów gospodarczych w rodzinnych ogrodach działkowych (art. 29 ust. 2 pkt 4) i wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat na działce, którą inwestor dysponuje na cele budowlane (art. 29 ust. 1 pkt 2). Tym samym skoro sporny w niniejszej sprawie obiekt nie został wybudowany na działce stanowiącej rodzinny ogród działkowy (co jest bezsporne w sprawie) - to brak jest podstaw do zakwalifikowania go do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b.W konsekwencji, skoro realizacja całości obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, którego właściciel nieruchomości (ani jej zarządca i inwestor – sprawca samowoli) nie uzyskał, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły postępowanie w oparciu o art. 48 p.b., a zarzuty naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b., art. 48 p.b. są bezzasadne.Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.