Postanowienie - V SAB/Wa 32/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 30 września 2025
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Rzecznika Prawa Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosków skarżącej postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A. S. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona"), w piśmie z 26 stycznia 2025 r. wniosła do Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "RPP", "Rzecznik" lub "organ") skargę na [...] K. w związku z rezygnacją przezOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Rzecznika Prawa Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosków skarżącej postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A. S. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona"), w piśmie z 26 stycznia 2025 r. wniosła do Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "RPP", "Rzecznik" lub "organ") skargę na [...] K. w związku z rezygnacją przez
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
prokurator
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
30 września 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Tomasz Zawiślak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
A. S. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona"), w piśmie z 26 stycznia 2025 r. wniosła do Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "RPP", "Rzecznik" lub "organ") skargę na [...] K. w związku z rezygnacją przez placówkę z objęcia jej opieką medyczną.W pismach z 23 marca 2025 r. (pismo ogólne ePUAP i załącznik) Strona wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność m.in. Rzecznika Praw Pacjenta oraz wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia praw pacjenta przez świadczeniodawcę [...] oraz m.in. Rzecznika Praw Pacjenta. Jako podstawę prawną swojej skargi wskazała art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".Skarżąca podała, że od dnia 16 września 2024 r. została objęta opieką POZ przez placówkę [...] ([...] sp. z o.o.), lecz sprawowana przez tę placówkę opieka medyczna nie spełniała jej oczekiwań. W dniu 30 października 2024 r. [...] poinformowała ją drogą mailową, że odstępuje od objęcia jej opieką w ramach POZ. Strona zgłosiła tę sytuację m.in. do Rzecznika Praw Pacjenta, lecz żadna z instytucji nie podjęła działań, nie zapewniono jej ochrony konstytucyjnych praw, nie podjęto działań kontrolnych wobec placówki. Strona żąda stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez świadczeniodawcę [...], stwierdzenia bezczynności i rażącego naruszenia prawa przez organy publiczne, m.in. RPP, oraz zobowiązania Rzecznika do wszczęcia postępowania wyjaśniającego i zawiadomienia prokuratury.W odpowiedzi na skargę RPP wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie wskazując, że przed WSA w Warszawie procedowana była skarga Strony na bezczynność organu, a postanowieniem z 19 marca 2025 r. sygn. akt V SAB/Wa 21/25 Sąd odrzucił skargę. Organ wskazał, że w piśmie z 16 stycznia 2024 r. Skarżąca przedstawiła uwagi dotyczące funkcjonowania [...] w K., pod opieką którego znajdowała się w ramach opieki hospicyjnej domowej. Rzecznik wstąpił do podmiotu leczniczego o stanowisko i zbadał sprawę wskutek czego pismem z 1 lipca 2024 r. udzielił Skarżącej odpowiedzi informując o braku uprawdopodabniających przesłanek do dalszego procedowania sprawy i wskazując podstawy niepodejmowania dalszego procedowania. Z kolei pismem z 7 lutego 2025 r. RPP odpowiedział na skargę strony z 26 stycznia 2025 r. informując, że podjęte w sprawie działania były adekwatne do treści zgłoszenia i wyjaśniły okoliczności zdarzeń, które były przedmiotem skargi. Pismem z 26 stycznia 2025 r. Strona zgłosiła do Rzecznika Praw Pacjenta także skargę na "[...] K. - odstąpienie od leczenia przez CAŁĄ placówkę POZ". Organ wystąpił do ww. podmiotu leczniczego z prośbą o odniesienie się do treści zarzutów i udzielenie wyjaśnień dotyczących przedmiotu skargi (treść wezwania Skarżąca otrzymała do wiadomości), lecz na dzień sporządzania niniejszego pisma, nie odnotowano wpływu odpowiedzi podmiotu leczniczego. Dalej organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział żadnego środka odwoławczego od powyższych czynności RPP określonych w art. 51 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ponaglenie bowiem wnosi się w toku postępowania administracyjnego, a odnośnie zgłoszenia naruszenia prawa pacjenta przez Skarżącą, postępowanie wyjaśniające nie było prowadzone. Skoro nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające w stosunku do praw pacjenta, to brak jest podstaw do uznania, że Skarżącej przysługuje skarga na bezczynność w niniejszej sprawie.W pismach z 21 maja 2025 r. (pismo ogólne ePUAP + załącznik) stanowiących replikę na odpowiedź organu na skargę, Skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się w ogóle do meritum skargi dotyczącej [...], mimo że zna sprawę, prowadził w niej czynności i wie o braku odpowiedzi świadczeniodawcy. Wbrew swoim twierdzeniom Rzecznik uruchomił działania faktyczne i formalne w sprawie, co wynika z pisma z 2 kwietnia 2025 r. skierowanego do Prezesa [...], w którym zwrócił się z prośbą o udzielenie wyjaśnień co do przyczyn odmowy leczenia i zastosowanych procedur. Pierwotne zgłoszenie Strony wpłynęło do Biura Rzecznika już 26 stycznia 2025 r., a zatem upłynęło ponad dwa miesiące, zanim RPP podjął jakiekolwiek działanie merytoryczne. Co więcej, pismem z dnia 24 kwietnia 2025 r., Rzecznik wystosował oficjalny monit w tej samej sprawie, wzywając Prezesa [...] do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na wcześniejsze wystąpienie. Na dzień 21 maja 2025 r., Skarżąca nie otrzymał od Rzecznika żadnej odpowiedzi ani informacji o zakończeniu sprawy dotyczącej jej skargi na [...]. Strona wniosła o oddalenie w całości wniosku RPP o odrzucenie skargi, przeprowadzenie pełnej kontroli legalności działań RPP zgodnie z art. 3 §2 pkt 8 p.p.s.a., stwierdzenie bezczynności RPP w sprawie zgłoszenia z dnia 26 stycznia 2025 r., zobowiązanie organu do zakończenia postępowania i poinformowania jej o sposobie rozpoznania sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.W pismach z 19 lipca 2025 r. (pismo ogólne ePUAP i załącznik) Strona wniosła o uwzględnienie uzupełnienia skargi na bezczynność RPP, który wszczął cztery postępowania wyjaśniające w sprawach, które zgłaszała ([...] – zgłoszenie 29.05.2024 → postępowanie dopiero 06.06.2025; [...] – zgłoszenie 16.01.2024 → postępowanie 06.06.2025; [...] – zgłoszenie 26.01.2025 → postępowanie 26.05.2025; [...] – zgłoszenie 26.01.2025 → postępowanie 29.05.2025). Wszystkie sprawy dotyczyły odstąpienia od leczenia, nieudzielenia pomocy w stanie zagrożenia życia i porzucenia osoby z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zdaniem Skarżącej pismo RPP z 26 czerwca 2025 r. stanowi przyznanie się przez organ do naruszenia danych osobowych w jej sprawie, poza tym doszło do wszczęcie postępowania wyjaśniającego wewnętrznego (RzPP-ODO.0144.18.2025) oraz wszczęcia postępowania w sprawie ww. podmiotów leczniczych (RzPP-DPW-WPI.431.504.2025 wobec [...] Sp. z o.o.; RzPP-DPW-WPI.431.505.2025 wobec [...] Sp. z o.o.; RzPP-DPW-WPI.431.61.2024 wobec [...]; RzPP-DPW-WPI.431.1196.2025 wobec [...]). Twierdzenie pełnomocnika RPP, jakoby "w sprawie nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające", jest zatem nieprawdziwe i wprowadza Sąd w błąd, co powinno zostać odnotowane jako istotna sprzeczność w materiale procesowym. Strona uważa, że naruszenia jej praw pacjenta miały charakter systemowy i zostały zgłoszone do RPP odpowiednio: [...] – 29 maja 2024 r., [...] – 16 stycznia 2024 r., [...] – 26 stycznia 2025 r., [...] – 26 stycznia 2025 r., lecz organ nie wszczął żadnego postępowania wyjaśniającego aż do: [...] – 26 maja 2025 r., [...] – 29 maja 2025 r., [...] – 6 czerwca 2025 r., [...] – również dopiero 6 czerwca 2025 r. W przypadku [...] i [...] upłynęło odpowiednio ponad 12 miesięcy i ponad 16 miesięcy od zgłoszenia do wszczęcia postępowania. Co więcej postępowania zostały wszczęte dopiero po skardze do Sądu, co w ocenie Skarżącej samo w sobie potwierdza zasadność skargi na bezczynność.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że z treści skargi i pism ją uzupełniających oraz akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że skarga dotyczy zgłoszenia Skarżącej z 26 stycznia 2025 r. dotyczącego rezygnacji ze świadczenia na jej rzecz opieki medycznej przez placówkę medyczną [...], prowadzoną przez [...] sp. z o.o. w . Zawarte w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia organu w kwestii czynności podjętych wobec [...] w K. nie dotyczącą niniejszej sprawy, podobnie jak postępowanie sądowoadministracyjne o sygn. akt V SAB/Wa 21/25. Wedle postanowienia Sądu z 19 marca 2025 r. sygn. akt V SAB/Wa 21/25 sprawa dotyczyła skargi Strony na [...] w K.Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi natomiast, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie wniesienie skargi powinno zostać poprzedzone złożeniem ponaglenia.Jednakże jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pism Skarżącej oraz wyjaśnień organu, ponaglenie w niniejszej sprawie nie zostało wniesione do RPP przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.Wymaga wskazania, iż ponaglenie jest sformalizowanym pismem postępowania kierowanym do organu administracji publicznej w konkretnej sprawie. Musi ono wyraźnie wskazywać sprawę, której dotyczy - nie stanowi ponaglenia pismo zawierające zastrzeżenia (skargę) co do działań organu. Kierując ponaglenie do RPP Skarżąca powinna więc wyraźnie wskazać, którego z jej zgłoszeń dotyczy (z jakiej daty, w sprawie którego podmiotu leczniczego). Sądowi jest bowiem wiadome z urzędu, że Skarżąca złożyła do RPP szereg pism zawierających skargi na działania podmiotów leczniczych, z których usług korzystała, tj. [...] w K., [...] w K., [...] Sp. z o.o. oraz [...].RPP słusznie również zwracał uwagę, że nie każde działanie czy bezczynność tego organu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania decyzji lub postanowienia to organ może poprzestać na czynnościach wyznaczonych mu np. w art. 51 ustawy o prawach pacjenta. Wniesienie ponaglenia nie oznacza zatem, że skarga na bezczynność będzie z automatu dopuszczalna. Jeżeli chodzi o skargi na bezczynność to w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. ustawodawca wyraźnie doprecyzował, że ma to być bezczynność postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (czyli gdy organ zobowiązany jest do wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź do podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej), albo ma to być bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (innych niż decyzje i postanowienia; tutaj nie ma aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – dopisek Sądu) dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność musi więc dotyczyć konkretnego postępowania, które się toczy albo powinno się toczyć, lecz nie jest prowadzone, gdyż organ nie wszczął postępowania bądź nie podjął innego przewidzianego przez prawo działania. Dotyczy to sytuacji, gdy organ winien podjąć wyznaczone przez ustawodawcę działanie z urzędu lub na wniosek strony. Skarga ma bezczynność może dotyczyć tylko jednego postępowania zatem tylko jednej, konkretnej sprawy. Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z 12 lipca 2019 r. III SAB/Łd 15/19).W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi ma miejsce w sytuacji, gdy została wniesiona bez wyczerpaniu środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność jest to brak poprzedzenia jej stosownym ponagleniem.Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.W kwestii skierowanego do Sądu wniosku Skarżącej o "Stwierdzenie rażącego naruszenia praw pacjenta przez świadczeniodawcę [...] ([...] Sp. z o.o.)" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż działanie takie nie należy do zakresu kompetencji Sądu.Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).Z treści ww. przepisów jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny nie jest uprawiony do samodzielnego stwierdzenia, że doszło bądź nie doszło do naruszenia praw pacjenta. Kompetencja ta należy do właściwości innego pomiotu publicznego, tj. Rzecznika Praw Pacjenta na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2024 r. poz. 581). Sąd administracyjny uprawiony jest do kontroli m.in. określonych aktów wydanych przez Rzecznika wskutek otrzymanego zgłoszenia o możliwym naruszeniu prawa pacjenta oraz podjęciu przewidzianych ustawowo działań. Na podstawie art. 7 Konstytucji RP w Polsce obowiązuje zasada praworządności (inaczej zasada legalizmu), która stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. To oznacza, że żaden organ władzy publicznej (w tym sądy i organy administracji publicznej) nie może podejmować działań, do których nie ma ustawowego umocowania. Skarżąca nie może więc domagać się, aby to sąd administracyjny badał i stwierdzał, czy w jej sprawie doszło do naruszenia praw pacjenta, gdyż zakres tych działań nie mieści się w określonej przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. w Polsce obowiązuje zasada praworządności (inaczej zasada legalizmu), która stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. To oznacza, że żaden organ władzy publicznej (w tym sądy i organy administracji publicznej) nie może podejmować działań, do których nie ma ustawowego umocowania. Skarżąca nie może więc domagać się, aby to sąd administracyjny badał i stwierdzał, czy w jej sprawie doszło do naruszenia praw pacjenta, gdyż zakres tych działań nie mieści się w określonej przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych.