Postanowienie - II OZ 1838/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 listopada 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 736/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze sprzeciwu K. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r.Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Warunki zabudowy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 736/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze sprzeciwu K. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 listopada 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Leszek Kiermaszek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 736/25 oddalił sprzeciw K. W. (dalej: "skarżący") od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr SKO.415/50/2025 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.W dniu 22 lipca 2025 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wyjaśnił, że z uwagi na nadmierną ilość pracy zaplanował złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ostatnim dniu terminu, jednak wobec zatrucia pokarmowego nie miał możliwości dokonać tej czynności w terminie. Dodał, że zamieszkuje sam.Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2025 r. skarżący został wezwany do wykazania okoliczności, na które powołał się we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi skarżący wskazał, że nie ma możliwości przedłożenia dokumentów (zwolnienia lekarskiego, urlopu pracowniczego), ponieważ jest przedsiębiorcą.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 736/25 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, na zasadzie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.").W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że strona wnosząca o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić okoliczność będącą obiektywną przeszkodą do zachowania terminu, co nie oznacza obowiązku dowodzenia tej okoliczności, ale jednak jest czymś więcej aniżeli tylko gołosłownym powołaniem się na trudne do zweryfikowania okoliczności, których wystąpienia w konkretnym stanie faktycznym nie próbowano nawet uprawdopodobnić. W ocenie Sądu samo ogólne wskazanie na zły stan zdrowia spowodowane zatruciem pokarmowym nie wystarcza do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest bowiem wykazanie, że choroba miała charakter nagły, uniemożliwiający jakiekolwiek działanie, oraz że strona nie mogła wyręczyć się inną osobą. O ile zatrucie pokarmowe, co do zasady, mogłoby zostać uznane za okoliczność nadzwyczajną i nagłą, na podstawie zasad doświadczenia życiowego, to dla przywrócenia terminu z tej przyczyny koniecznym byłoby jakiekolwiek uprawdopodobnienie, że przyczyna, na którą powoduje się strona, rzeczywiście wystąpiła. Uprawdopodobnienie takie mogłoby przybrać dowolnie wybraną przez stronę formę taką jak: zwolnienie lekarskie, wniosek o urlop bądź wiadomość do kontrahenta czy znajomego świadcząca o niemożności wykonywania zadań w konkretnym dniu - skoro bowiem niemożliwe było terminowe wniesienie wniosku, to niemożliwe musiało być również prowadzenie rutynowej działalności, a nawet recepta czy rachunek dokumentujący zakup produktów powszechnie kojarzonych z domowymi sposobami leczenia niestrawności, w okresie zbieżnym z datą niedyspozycji.W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób żadnej z okoliczności na którą się powołał. Nawet twierdzenie o prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej nie wynika z akt sprawy. Argumentacja wniosku jest zatem niewystarczająca do jego uwzględnienia, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi bez własnej winy. Jako przedsiębiorca działający we własnym imieniu skarżący powinien wykazywać się szczególną starannością przy dochowywaniu terminów procesowych. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z koniecznością przewidywania sytuacji losowych i podejmowania stosownych działań organizacyjnych, w celu zabezpieczenia się na ich wypadek, w tym również zabezpieczenie sobie incydentalnej pomocy osób trzecich. Skarżący nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek starania w tym kierunku.Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 czerwca 2025 r., podczas gdy z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że zostały uprawdopodobnione okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia tego wniosku.Zdaniem autora zażalenia Sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez dowolne uznanie, że nie uprawdopodobnił okoliczności, które były podstawą uchybienia terminowi do wniesienia wniosku. Wskazał, że przy zatruciu pokarmowym nie da się wykazać choćby pośrednio, że rzeczywiście taka dolegliwość się przytrafiła ani poprzez zwolnienie lekarskie, wniosek o urlop czy receptę lub rachunek dokumentujący zakup produktów powszechnie kojarzonych z domowymi sposobami leczenia, ponieważ skarżący:1) prowadzi działalność gospodarczą i nie potrzebuje składać wniosków o zgodę na urlop; nie ma wspólników, ani żadnych bliskich współpracowników;2) mieszka i żyje sam i nie mógł skorzystać z pomocy innego domownika; wyjaśnił, że jego rodzina mieszka na północy Polski;3) leczył się domowymi sposobami; ponadto recepta lub rachunek z apteki nie są satysfakcjonującym dowodem na istnienie rozstroju zdrowia, skoro nie trzeba udawać się do lekarza, żeby wyleczyć zatrucie pokarmowe. Podniósł, że jego stan zdrowia nie pozwalał nawet na wyjście z domu i komunikowaniu otoczeniu przy pomocy środków porozumiewania się na odległość o swojej dolegliwości.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne, nagłe i niespodziewane oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby niestaranności lub lekkiego niedbalstwa.W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 27 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 317/23, dostępny w CBOSA). W przypadku tej ostatniej okoliczności podkreślenia wymaga i co jest przyjmowane jednolicie w orzecznictwie, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia bowiem wymaga, że okoliczności związane z wystąpieniem choroby były nie do przezwyciężenia, pomimo zachowania staranności, w tym także, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej.W tym kontekście zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji z art. 87 § 2 P.p.s.a. W trakcie biegu uchybionego terminu nie mógł znajdować się w takiej kondycji zdrowotnej, która była tego rodzaju, że uniemożliwiała mu złożenie w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku w sprawie. Okoliczność powołana przez skarżącego - choroba trwająca jeden dzień (21 lipca 2025 r.) nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił, że w terminie właściwym do złożenie wniosku pozbawiony był realnej możliwości działania zmierzającego do jej dokonania, a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu.Również w zażaleniu skarżący nie przedstawił nowych okoliczności świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez niego terminowo czynności procesowej.Należy mieć na uwadze, że skarżący był świadomy prowadzonej sprawy sądowej, otrzymał odpis sentencji wyroku wraz z prawidłowym pouczeniem, że uzasadnienie wyroku oddalającego sprzeciw jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Tak więc przy zachowaniu należytej staranności i znając konsekwencje mógł złożyć wniosek w terminie. Dostrzec również należy, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani szczególnej formy. Nie było przeszkód, aby do wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku napisanego przez inną osobę dodać adnotację, że z uwagi na zły stan zdrowia skarżący nie może podpisać się pod wnioskiem. Autor zażalenie nie twierdzi, że nie istniała możliwość skontaktowania się z sądem telefonicznie lub drogą elektroniczną z podaniem informacji o nagłej i niespodziewanej przyczynie uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w tradycyjnej formie.Podsumowując, istniały podstawy do przyjęcia, że skarżący nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy, co było warunkiem koniecznym przywrócenia tego terminu. Stąd też zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe, a zarzut naruszenia art. 86 § 1 P.p.s.a. za nieskuteczny.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.