Postanowienie - II OZ 1871/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 3 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanieSprostowano omyłkę. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. i P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 526/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D. i P. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2025 r. nr WOP.7721.236.202Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanieSprostowano omyłkę. Budowlane prawo, rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. i P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 526/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D. i P. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2025 r. nr WOP.7721.236.202
Data orzeczenia
3 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Leszek Kiermaszek
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanieSprostowano omyłkę
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku K. D. i P. D. (dalej: "skarżący"), postanowieniem z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 526/25, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") z dnia 13 maja 2025 r. nr WOP.7721.236.2021.MK, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 19 listopada 2021 r. nakazującą rozbiórkę zadaszenia – wiaty o konstrukcji drewnianej, trwale związanej z gruntem, niepołączonej konstrukcyjnie z domkiem holenderskim, pełniącej funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 9,50m x 3,00m, posadowionej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...].W uzasadnieniu Sąd przywołał przepisy P.p.s.a. określające skutki wniesienia skargi dla wykonalności decyzji oraz przesłanki orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji, a także odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego zastosowania ochrony tymczasowej. Odnosząc się do okoliczności tej sprawy stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie wykazali, aby wykonanie nakazu rozbiórki spowodowało znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Nie podali bowiem konkretnej wysokości kosztów wykonania rozbiórki oraz swojej sytuacji majątkowej. Sąd miał też na uwadze, że wiata, objęta decyzją rozbiórkową, służy skarżącym do rekreacji i nie stanowi ich centrum życiowego, a jej ewentualna likwidacja nie będzie wiązała się z utratą miejsca zamieszkania.Zażalenie na postanowienie z dnia 9 maja 2025 r. złożyli skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, domagając się jego uchylenia w całości i zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucili naruszenie art. 61 § 2 pkt 1 i art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienia faktu, iż brak wstrzymania zaskarżonego aktu może spowodować nie tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, ale także trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu zażalenia skarżący rozwinęli argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionego zarzutu.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trafnie wskazał przy tym Sąd pierwszej instancji, że zagadnienie zgodności z prawem zaskarżonego aktu na tym etapie postępowania nie może być przedmiotem zainteresowania sądu rozpoznającego wniosek, gdyż ocena legalności zaskarżonego aktu i skutków tego naruszenia następuje w wyroku kończącym postępowanie w pierwszej instancji. Prawidłowo też stwierdził ten Sąd, że składany do sądu administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać odpowiednie uzasadnienie (odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte odpowiednimi dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej). Tym niemniej należy podkreślić, że nie sam fakt uzasadnienia lub jego brak we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przesądza o możliwości lub odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Znaczenie ma przede wszystkim rodzaj decyzji oraz analiza okoliczności rozpoznawanej sprawy. Powinnością sądu przy ocenie wniosku jest bowiem uwzględnienie szeregu zagadnień związanych z realizacją decyzji.Zgodzić należy się ze skarżącymi, że Sąd pierwszej instancji nie rozważył należycie, iż brak wstrzymania wykonania decyzji PWINB wywoła po ich stronie konsekwencje, które zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowią podstawę orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Celem omawianej instytucji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z: 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11; 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie rozbiórki jeszcze przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd, co do zasady, wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem, to zaś wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów budowy obiektu. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.Powyższej oceny nie zmienia charakter obiektu objętego decyzją rozbiórkową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeśli wiata nie stanowi centrum życiowego (miejsca zamieszkania) skarżących, to nadal służy im do zaspokajaniu innych potrzeb życiowych.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Jednocześnie, stosownie do art. 156 § 1 i 3 w związku z art. 166 P.p.s.a., z urzędu sprostowano oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia. W rubrum powołanego na wstępie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego błędnie oznaczony został numer zaskarżonej decyzji, zamiast właściwego numeru WOP.7721.236.2021.MK, wpisano błędny WOP.7721.236.20214.MK.., z urzędu sprostowano oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego postanowienia. W rubrum powołanego na wstępie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego błędnie oznaczony został numer zaskarżonej decyzji, zamiast właściwego numeru WOP.7721.236.2021.MK, wpisano błędny WOP.7721.236.20214.MK.