Postanowienie - III OW 81/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Odpady, Odpady643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 §. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą [...] a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wskazać Starostę [...] jaWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Odpady, Odpady643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 §. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą [...] a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wskazać Starostę [...] ja
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Maciej Kobak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 1 października 2025 r. Starosta [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r. organ udzielił A.S. zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Następnie pismem z dnia 5 marca 2020 r. A.S. złożył wniosek o zmianę posiadanej decyzji. Organ wskazał, że określona w dotychczasowym zezwoleniu wydajność instalacji 300 kg/h i 1800 mg/rok nie uległa zmianie. Jednakże, wobec ustalenia, że złożony wniosek obejmuje przetwarzanie odpadów, w ramach którego prowadzone są dwa procesy odzysku powiązane technologicznie, a jeden z tych procesów jest określony w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm., dalej w skrócie: "rozporządzenie"), to zastosowanie ma reguła z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej w skrócie: "u.o."), według której organem właściwym rzeczowo jest marszałek.W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Łódzkiego wskazał, że moc przerobowa instalacji jest mniejsza niż 10 ton na dobę, a wskazana przez wnioskodawcę ilość odpadów przewidzianych do zbierania jest mniejsza niż 3000 Mg, zatem prowadzona działalność nie może być zaliczona do przedsięwzięć określonych w § 2 rozporządzenia, co powoduje że organem właściwym w sprawie jest starosta.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w tej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Starostą [...] a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie zmiany zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest dopuszczalny, gdyż w/w organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Takimi przepisami szczególnymi są w tej sprawie art. 168 i art. 169 u.o. Zgodnie z art. 168 u.o., zadania samorządu województwa, o których mowa m.in. w art. 41 ust. 3 pkt 1 i art. 46, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej. W świetle zaś art. 169 u.o., minister właściwy do spraw klimatu jest organem wyższego stopnia w stosunku do marszałka województwa w sprawach, o których mowa w art. 11 ust. 4 i art. 168, z wyjątkiem spraw określonych w art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 2.Ogólna właściwość do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 u.o. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych, właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 u.o.), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie.Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o., marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie: "ustawa środowiskowa"); b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25000 Mg; c) dla instalacji komunalnych; d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. Jak już wskazano, w pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o.).W tej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że inwestor uzyskał ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 20 września 2016 r., z której wynika, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast stanowisko Starosty [...] opiera się w istocie na kwestionowaniu zgodności z prawem owej ostatecznej decyzji Wójta, która pozostaje w obrocie prawnym, a także na twierdzeniach wynikających z dokumentów przeciwpożarowych, wskazujących na większe dopuszczalne możliwości przerobowe rzeczonej instalacji. Z opinii przeciwpożarowej z dnia 15 czerwca 2023 r. wynika bowiem, że łączna jednorazowa ilość wszystkich odpadów nie może przekroczyć 30 Mg. Taka też maksymalna wielkość została wskazana w uzasadnieniu wniosku z dnia 27 sierpnia 2025 r. Wnioskodawca podkreślił jednocześnie, że wydajność linii technologicznej wynosi 300 kg/h. W świetle przedstawionych okoliczności brak jest podstaw prawnych do kwestionowania tej kwalifikacji przez Starostę na etapie wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Ponadto zezwolenie musi być zgodne z wydaną decyzją środowiskową. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy. W art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej wskazano między innymi, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów musi zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli którykolwiek z organów pozostających w sporze kwestionuje rozstrzygnięcie i ustalenia decyzji środowiskowej, to jest uprawniony do wystąpienia do właściwego organu, w przewidzianym do tego trybie, o usunięcie ewentualnych uchybień. Dopóki jednak w obrocie prawnym pozostaje decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, to jest ona wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a więc także w zakresie kwalifikacji prawnej planowanego do realizacji przedsięwzięcia. W tej sprawie oznacza to, że organem właściwym do zmiany zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest Starosta [...], stosownie do treści art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.., orzekł, jak w sentencji postanowienia.