Wyrok - I SA/Sz 120/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowaOddalono skargę. środki unijne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowa
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Alicja Polańska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Zarząd Województwa (zwany dalej: "Zarządem") zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. (zwanego dalej: "Organem I instancji") z [...] czerwca 2024 r. nr [...] orzekającą zwrotod T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (zwanej dalej: "Beneficjentką") kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkamiw wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków, tj. od [...] lipca 2023 r. do dnia zapłaty, otrzymanej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w S.w dniu [...] września 2020 r. na realizację projektu pn. "[...]".Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:W dniu [...] września 2020 r. Beneficjentka zawarła z Województwem Z. - Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej (zwanym dalej "IP") umowę nr [...] o dofinansowanie projektu (zwaną dalej "umową") w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 pn. "[...]". Przedmiotem umowy było przyznanie Beneficjentce dofinansowania na realizację projektu w kwocie nieprzekraczającej [...] zł. Projektodawczyni zobowiązana była do wniesienia wkładu własnego w wysokości[...] zł, który stanowił minimum [...] % wydatków kwalifikowanych projektu. Łączna wysokość wydatków kwalifikowanych projektu, zgodnie z umową, wynosiła [...] zł.W dniu [...] lipca 2022 r. podpisano aneks nr [...]do umowy, który zmienił wartość dofinansowania. Łączna wysokość wydatków kwalifikowanych projektu wyniosła [...] zł i obejmowała: dofinansowaniew kwocie [...]zł oraz wkład własny w kwocie [...]zł, co stanowiło minimum [...] % wydatków kwalifikowanych projektu.Umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawai obowiązki Beneficjentki z tym związane. Do podstawowych obowiązków Beneficjentki należała realizacja projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie projektupn. "[...]" stanowiącego załącznik nr [...] do umowy.W związku z realizacją projektu Beneficjentce przysługiwały koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonychw ramach projektu wydatków bezpośrednich.W dniu [...] listopada 2023 r. Beneficjentka przekazała do WUP w S. końcowy wniosek o płatność nr [...], obejmujący okresod [...] września 2023 r. do [...] października 2023 r. Z uwagi na błędy stwierdzone w trakcie jego weryfikacji, wymagał on poprawy i nie mógł być zatwierdzony w istniejącej formie przez IP. W dniu [...] stycznia 2024 r. wpłynął poprawiony końcowy wnioseko płatność na kwotę [...]zł, który został zatwierdzony [...] lutego 2024 r. z kwotą dofinansowania [...] zł oraz wkładem własnym w wysokości [...] zł (w tym środki publiczne: [...] zł oraz środki prywatne: [...] zł). W związku z korektą dokonaną przez opiekuna projektu zmianie uległ nr wersji wniosku o płatnośćna [...] W wyniku weryfikacji wniosku IP stwierdziła,że Beneficjentka nie zwróciła środków niewykorzystanych w ramach projektuw wysokości [...] zł i wydatków niekwalifikowalnych w wysokości [...] złw związku z przekroczeniem limitu kosztów pośrednich. Tym samym, na dzień akceptacji końcowego wniosku o płatność nr [...] do zwrotu pozostawała kwota w wysokości [...] zł.W związku z brakiem zwrotu środków, IP pismem z dnia [...] lutego 2024 r. wezwała Beneficjentkę do zwrotu środków niewykorzystanych w projekcie oraz wydatków niekwalifikowalnych stwierdzonych w ramach końcowego wniosku o płatność wrazz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania transzydo dnia dokonania zwrotu. Termin zwrotu środków upływał w dniu [...] marca 2024 r.W dniu [...] marca 2024 r. na rachunek bankowy WUP w S. Beneficjentka zwróciła wydatki niekwalifikowalne w wysokości [...] zł. Środki te zostały zaliczonew całości na należność główną. Tym samym, do zwrotu przez Projektodawczynię pozostawała kwota w wysokości [...] zł.Z uwagi na to, iż wezwanie do zapłaty okazało się nieskuteczne, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. wszczął postępowanie administracyjnew przedmiocie zwrotu ww. środków, o czym strona została poinformowana pismemz [...] marca 2024 r. (data doręczenia: [...] kwietnia 2024 r.). Beneficjentka została również poinformowana o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodówi materiałów.Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Dyrektor [...] czerwca2024 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] orzekającą zwrot od Beneficjentki kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Beneficjentka korzystając ze swojego uprawnienia, pismem z [...] czerwca 2024 r. wniosła odwołanie od decyzji.Zarząd przeprowadził postępowanie wyjaśniające, obejmujące ocenę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że poprzez naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków europejskich, przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 566 ze zm. – zwanej dalej: u.f.p.), należy rozumieć przede wszystkim procedury wskazane w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranejna podstawie art. 206 u.f.p. Zgodnie bowiem z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związanez realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art.5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.Organ opisał także ustalenia dokonane w toku prowadzonego postępowania odwoławczego. Zaznaczył, że realizacja projektu została zaplanowana przez Beneficjentkę na okres od [...] września 2020 r. do [...] października 2023 r. Głównym celem realizowanego projektu, zgodnie ze stanowiącym załącznik nr [...] do umowy wnioskiemo dofinansowanie, było nabycie praktycznych umiejętności oraz kwalifikacji zawodowych zwiększających szansę na zatrudnienie na lokalnym rynku przez [...] uczniów szkół branżowych I stopnia uczących się w zawodzie kucharz oraz pracownik pomocniczy obsługi hotelowej oraz uczniów Technikum [...] z terenu województwa zachodniopomorskiego. Cel realizowany byłwe współpracy ze szkołami i ich organami prowadzącymi oraz z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w tym przedsiębiorcami regionu. Organ w formie tabeli przedstawił budżet projektu.W dalszej kolejności Zarząd wskazał, że umowa o dofinansowanie nakładałana Beneficjentkę obowiązek składania wniosków o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, w terminie do 15 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego,z zastrzeżeniem, że końcowy wniosek o płatność, przy jednoczesnym zwrocie niewykorzystanych transz dofinansowania na rachunek IP, składany jest w terminiedo 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się odpowiednio zapisy § 13 niniejszej umowy (§ 10 ust. 2). Obowiązek rozliczenia całości otrzymanego dofinansowaniaw końcowym wniosku o płatność nakładały na Beneficjentkę postanowienia § 11 umowy, zgodnie z którym, w przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości rozliczone przez Beneficjentkę, która zwraca tę część dofinansowaniaw terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu.W przypadku niedokonania zwrotu w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu, stosuje się przepis § 13 (§ 11 ust. 9). Zgodniez § 13 umowy Beneficjentka zobowiązana była do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p.).Następnie Organ przytoczył opisane na wstępie procedowanie końcowego wniosku o płatność nr [...], obejmującego okresod [...] września 2023 r. do [...] października 2023 r. Organ odwoławczy zauważył,że w okresie realizacji projektu Beneficjentka złożyła [...] wniosków o płatność, w ramach których zatwierdzone zostały wydatki w ramach dofinansowania oraz wkładu własnego. Jak ustaliła IP, końcowe rozliczenie projektu wskazywało, że Beneficjentka nie dokonała zwrotu środków w terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia okresu realizacji projektu.W ocenie Zarządu Instytucja Pośrednicząca w niniejszej sprawie zasadnie uznała, że strona dopuściła się naruszeń umowy o dofinansowanie, które spowodowały szkodę w budżecie ogólnym UE. Naruszenie przez stronę umowy o dofinansowanie w zakresie terminowego zwrotu niewykorzystanych w ramach projektu środków (§ 11 ust. 9) stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu udzielonego dofinansowania,a zatem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.Według Zarządu nie ulegało wątpliwości, że skoro dofinansowanie projektu nastąpiło na podstawie umowy, to strona miała obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad w niej określonych, w tym rozliczyć całość otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność, a środki nierozliczone zwrócićw terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu. Beneficjentka aplikując o środki i przystępując do umowy o dofinansowanie projektu, wzięła na siebie nie tylko przysługujące jej prawa, ale również i obowiązki wynikające z tejże umowy.Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu I instancji, że postanowienia§ 11 ust. 9 umowy o dofinansowanie projektu nakładały na Beneficjentkę obowiązek rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność.W przypadku, gdy z rozliczenia wynikało, że dofinansowanie nie zostało w całości rozliczone, Beneficjentka powinna zwrócić tę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W związku z tym,że realizacja projektu zakończyła się [...] października 2023 r., środki powinnybyć zwrócone jako środki niewykorzystane w ramach projektu do [...] listopada2023 r. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, należało zastosować przepisy § 13 umowy. Naruszenie przez stronę umowy o dofinansowanie w zakresie terminowego zwrotu niewykorzystanych w ramach projektu środków (§11 ust. 9) stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu udzielonego dofinansowania, a zatem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.Zarząd potwierdził, że IP w ramach przedmiotowego projektu wypłaciła Beneficjentce kwotę dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł, która została rozliczona [...] wnioskami o płatność. W ramach tych wniosków o płatność(nie uwzględniając wydatków uznanych przez IP za niekwalifikowalne z uwagina przekroczenie limitu kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) IP zatwierdziła środki dofinansowania w wysokości [...] zł. Zaświadczyła również o zwrocie przez Beneficjentkę o wartości [...] zł, który wpłynął na rachunek WUP w S.[...] marca 2024 r.Mając na uwadze wysokość otrzymanych, zwróconych i zatwierdzonychwe wnioskach o płatność środków w ramach dofinansowania do zwrotu, na zakończenie realizacji projektu (w terminie 30 dni kalendarzowych od jego zakończenia) pozostawała kwota w wysokości [...] zł, tj.: [...] zł (środki przekazane) - [...] zł (środki rozliczone, uwzględniające wydatki niekwalifikowalne z uwagi na przekroczenie limitu kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) - [...] zł (środki zwrócone przez Beneficjentkę) = [...] zł.Zarząd wskazał, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, określających obowiązek rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność, wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.i powoduje obowiązek zwrotu przez stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.W przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że dofinansowanie nie zostało w całości rozliczone, Beneficjentka powinna zwrócić tę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. Powyższe stanowiło wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która w rozumieniuart. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 i 11 u.f.p. uzasadniała wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. W ocenie Organu odwoławczego, ustalony przez Organ I Instancji stan faktyczny był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. OrganI instancji wydał decyzję w oparciu o dokumenty w postaci: wniosku o dofinansowanie, umowy o dofinansowanie, końcowego wniosku o płatność, które były wystarczającedo stwierdzenia okoliczności skutkujących koniecznością zwrotu dofinansowania. Dowody z ww. dokumentów w powiązaniu z analizą przepisów prawa powszechnie obowiązującego, przywołanych w uzasadnieniu decyzji, były wystarczające do wydania decyzji w sprawie.Mając na uwadze powyższe, Zarząd stwierdził, że wbrew argumentacji przedstawionej w odwołaniu, decyzja Organu I instancji została wydana w granicach obowiązującego prawa. Na podstawie okoliczności ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego trafnie uznano, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie stanowiło podstawę do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania uzyskanego przez Beneficjentkę.Ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i analiza zgromadzonego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, jednoznacznie wskazywały, że Beneficjentka wykorzystała środki przeznaczone na realizację projektu pn. "[...]" z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Dlatego też zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu ujętymiw § 11 ust. 9 oraz § 13 Beneficjentka zobowiązana została do zwrotu części dofinansowania w wysokości [...] zł. Wskazane wyżej naruszenie stanowi nieprawidłowość określoną w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiegoi Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójnościi Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.), gdyż jak ustalono spowodowało ono rzeczywistą szkodę w budżecie UE. Wobec powyższego Zarząd utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się także do zarzutów podniesionych przez Beneficjentkę w odwołaniu. W ocenie Zarządu były one nieuzasadnione i nie zasługiwały na uwzględnienie.W skardze Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa;2) art. 2 pkt 36 w zw. art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na:a) utrzymaniu w mocy przez Organ II instancji decyzji, na mocy której zobowiązano Skarżącą do zwrotu środków w wyniku rzekomego zaistnienia nieprawidłowości przy wykorzystaniu przez Skarżącą środków europejskich z naruszeniem procedur wskazanych w art. 184 u.f.p. oraz rzekomego wystąpienia potencjalnej szkodyw budżecie Unii Europejskiej, podczas gdy projekt został zrealizowany zgodniez procedurami oraz obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa, a także obowiązującą Skarżącą umową o dofinansowanie, a przy tym z dochowaniem należytej starannościw zakresie stosowania procedur i wypełniania obowiązków przez Skarżącą, które nie miały ani nie mogły mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii Europejskiej poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem, w związku z czym nie wystąpiła ani nie mogła wystąpić po stronie budżetu Unii Europejskiej ani szkoda rzeczywista, ani szkoda potencjalna;b) zatwierdzaniu bez kwestionowania projektu - na poszczególnych etapach realizacji projektu - kolejnych płatności, w tym płatności końcowej, dając Skarżącej uzasadnione podstawy by sądzić, że spełniła wszystkie wymagania dla uzyskania przedmiotowego dofinansowania;3) art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że działanie Skarżącej wyczerpało znamiona przypadku wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur określonych w art. 184 u.f.p.;4) art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia nr 1303/2013 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące ustaleniem, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły nieprawidłowości oraz pominięcie dokonania oceny charakteru i wagi ewentualnej nieprawidłowości oraz straty finansowej w budżecie Unii Europejskiejna skutek ich wystąpienia, zatem brak jest straty finansowej zarówno rzeczywistej, jaki potencjalnej w budżecie Unii Europejskiej;5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie uzasadnienia zaskarżonej decyzji na lakonicznych stwierdzeniach Organu II instancji, że doszłodo naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., przy czym Organ II instancji nie tyle niedostatecznie, co w ogóle nie wyjaśnia, na jakich dowodach znajdujących się w aktach postępowania opiera swoje twierdzenia, w tym jakie dowody przesądzają,że Skarżąca nie wykorzystała środków finansowych w kwocie [...]zł, brak też wywodu logicznego, który pozwoliłby prześledzić tok wnioskowania Organu II instancji.Podnosząc tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła o:1) uchylenie decyzji Zarządu w całości oraz poprzedzającej ją decyzji w całościi umorzenie postępowania w sprawie;2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W uzasadnieniu skargi Strona obszernie odniosła się do podniesionych zarzutów.W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowaw § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w razie naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).W świetle art. 3 § 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję administracyjną z [...] czerwca 2024 r. Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, który orzekł zwrot od skarżącej Spółki (Beneficjentki) część środków otrzymanychw ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej [...] września 2020 r. na realizację projektu pn. "[...]" w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawyz 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818ze zm.; zwanej dalej: ustawą wdrożeniową), ustawy o finansach publicznych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE. L. z 2013 r. Nr 347, poz. 320 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem Nr 1303/2013).Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji,o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.Przepis art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi zaś, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wypada wskazać,że chodzi o środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).Z brzmienia art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika zatem, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków,o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (lub - jak w niniejszej sprawie - Instytucją Pośredniczącą) projektem.W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekającyw niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że interpretując termin "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2023 r. sygn. akt I GSK 1283/22, to orzeczenie - jaki następne - dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2 u.f.p. to także procedury określonew umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyrok NSAz 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I GSK 173/19). Dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego, czy prawa materialnego. Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. Z kolei w umowacho dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazujeart. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. I choć wytyczne posiadają odmienny charakter prawnyod ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP, to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów (por. wyrok WSA w Poznaniuz 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 72/24).Dodatkowo należy uwzględnić, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Umowa taka określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane i stanowi istotną podstawę realizacji projektu.Wskazać także trzeba, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznaniego za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Nr 1303/2013 rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekti zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki:- po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie),- po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 917/13).Z powyższych regulacji wynika, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013. Ocena nieprawidłowości, jakich dopuściła się Beneficjentka jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego stanowiącym przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. Zatem rozstrzygnięcie sporu między stronami wymaga przesądzenia, czy wskazywane przez Organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości"w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji korekt finansowych.Szczegółowe zasady dofinansowania projektu (czyli przedsięwzięcia realizowanego w ramach programu operacyjnego - art. 5 pkt 9 ustawy wdrożeniowej),a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, regulowane są w formie umowy zawieranej między beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania,a instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Jak stanowi art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej umowao dofinansowanie projektu stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.Zdaniem Sądu zasadnie uznał Organ II instancji, że z materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu,co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości. Organ poczynił szczegółowe ustalenia, na podstawie których stwierdził, że Skarżąca naruszyła obowiązujące ją w ramach RPO WZ procedury, poprzez brak rozliczenia przez Skarżącą całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność (do rozliczenia pozostała kwota [...]zł). Spółka pomimo braku rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania, nie zwróciła niewykorzystanej kwoty dotacji w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia realizacji projektu. W konsekwencji Skarżąca dopuściła się naruszenia umowy o dofinansowanie powodującego powstanie szkodyw budżecie ogólnym UE.Przy czym należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zostało oparte na lakonicznych stwierdzeniach Organu II instancji w zakresie naruszenia przez Skarżącą procedur, a wręcz przeciwnie Organ odwoławczy podzielając stanowisko Organu I instancji, szczegółowo opisałna czym polegały wspomniane naruszenia. Mianowicie podał, że z rozliczenia wynikało, iż dofinansowanie nie zostało w całości rozliczone, Beneficjentka powinna zwrócićtę część dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W związku z tym, że realizacja projektu zakończyła się [...] października 2023 r., środki powinny być zwrócone jako środki niewykorzystane w ramach projektudo [...] listopada 2023 r. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, należało zastosować przepisy § 13 umowy. Naruszenie przez stronę umowy o dofinansowaniew zakresie terminowego zwrotu niewykorzystanych w ramach projektu środków (§ 11 ust. 9) stanowiło naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu udzielonego dofinansowania, a zatem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.Dalej Organ II instancji wyjaśnił, że IP w ramach projektu wypłaciła Beneficjentce kwotę dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł, która została rozliczona15 wnioskami o płatność. W ramach tych wniosków o płatność (nie uwzględniając wydatków uznanych przez IP za niekwalifikowalne z uwagi na przekroczenie limitu kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) IP zatwierdziła środki dofinansowaniaw wysokości [...] zł. Zaświadczyła również o zwrocie przez Beneficjentkękwoty [...]zł, która wpłynęła na rachunek WUP w S. [...] marca2024 r. Następnie Organ mając na względzie wysokość otrzymanych, zwróconychi zatwierdzonych we wnioskach o płatność środków, przedstawił w jaki sposób wyliczył kwotę do zwrotu na zakończenie realizacji projektu, tj. w wysokości [...] zł. Ponadto, Organ odwoławczy wskazał na jakich dowodach organy oparły swoje rozstrzygnięcie, wymieniając konkretne dokumenty, tj. wniosek o dofinansowanie, umowę o dofinansowanie, końcowy wniosek o płatność. Sąd podziela stanowisko Organu odwoławczego, że dowody z ww. dokumentów w powiązaniu z obowiązującymi przepisami prawa, przywołanymi w uzasadnieniu decyzji, były wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu z materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu,co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości wraz z odsetkamiw wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wobec powyższegona uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia przez Organ art. 107 § 3 k.p.a.Przechodząc do kolejnych zarzutów podniesionych w skardze, wskazać należy, że zarzuty Skarżącej dotyczące rzekomego wystąpienia w jej przypadku potencjalnej szkody w budżecie UE Sąd uznał za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu zasadnie uznał Organ II instancji, że z materiału dowodowego wynika, iż doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu, co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości. Organ poczynił szczegółowe ustalenia, na podstawie których stwierdził, że skarżąca naruszyła obowiązujące ją w ramach RPO WZ procedury, poprzez brak rozliczenia przez skarżącą całości otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność (do rozliczenia pozostała kwota [...]zł). Spółka pomimo braku rozliczenia całości otrzymanego dofinansowania, nie zwróciła niewykorzystanej kwoty dotacji w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia realizacji projektu.W konsekwencji Skarżąca dopuściła się naruszenia umowy o dofinansowanie powodującego powstanie szkody w budżecie ogólnym UE.Organ II instancji szczegółowo wskazał zastrzeżenia odnośnie do dopuszczenia się przez Skarżącą naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, które regulowały zagadnienia związane z terminem zwrotu środków niewykorzystanych w ramach projektu, w konsekwencji czego naruszyła procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Wprawdzie art. 207 ust. 1 u.f.p. nie odwołuje się w sposób wyraźny do terminu "nieprawidłowości", jednakże należy go interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Nr 1303/2013. Przepis ten definiuje nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Z definicji tej wynika, że pod pojęciem szkody rozumie się zarówno szkodę rzeczywistą, stanowiącą obiektywnie rzecz biorąc uszczerbekw budżecie Unii Europejskiej, o charakterze wymiernym, ale także szkodę potencjalną (wyrok WSA w Szczecinie z 27 października 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 347/21).W konsekwencji Organ potwierdził wystąpienie po stronie Skarżącej nieprawidłowości indywidualnej, o której mowa w art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia, jaka oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływna budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.Wskazać należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.W ocenie Sądu zasadnie Organy uznały, że Skarżąca dopuściła się naruszenia§ 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, w związku z czym uznały, że zastosowanie znajduje § 13 tej umowy. Organ odwoławczy słusznie uznał dokonane przez organ I instancji ustalenia za prawidłowe, stwierdzając, że w przypadku, gdy środki przeznaczonena realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskichsą wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Słusznie Organ zauważył,że zobowiązania wynikające z obowiązku zwrotu dofinansowania stanowią zobowiązania powstałe z mocy prawa, które Skarżąca winna była uiścić z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiążę powstanie takiego zobowiązania.Rekapitulując, wskazać należy, że z akt rozpoznawanej sprawy (jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wynika, iż Skarżąca nie dokonała zwrotu niewykorzystanej kwoty dotacji, a więc wykorzystała środki przeznaczone na realizację przedsięwzięcia finansowanego z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. poprzez niedochowanie postanowień umowy o dofinansowanie. Powyższe skutkowało koniecznością zastosowania art. 184 ust. 1 u.f.p. W sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 u.f.p.Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Stosowniedo powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,z przytoczeniem przepisów prawa. Materiał dowodowy został bowiem zdaniem Sądu zebrany i oceniony prawidłowo, a ponadto dokonano jego szczegółowej analizyw uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście obowiązujących przepisów prawa.Co do kwestii oceny istnienia potencjalnej szkody w budżecie UE, ponownie należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Nr 1303/2013 dla uznania zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu tego przepisu wystarczy już hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Nie trzeba wykazywać, że szkoda tego rodzaju zaistniała realnie. W związku z naruszeniem przez stronę umowyo dofinansowanie i tym samym wystąpieniem nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia nastąpiło potencjalne uszczuplenie budżetu ogólnego Unii Europejskiej, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej Skarżącądo zwrotu otrzymanego dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p.W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.., Sąd orzekł jak w sentencji.