Wyrok - I OSK 1165/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 936/23 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2023Oddalono skargę kasacyjną. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 936/23 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2023
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Kwota główna
3017,67 zł · odszkodowanie
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
planowanie przestrzenne
odszkodowanie
spadek
Role w sprawie
świadek
biegły
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Miernik
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 936/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 maja 2023 r. znak: WS-VI.7534.3.13.2023.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda Małopolski (dalej też Wojewoda, decyzja Wojewody z 2023 r.) utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 12 grudnia 2022 r. (dalej też Starosta, decyzja Starosty z 2022r.), orzekającej o: a) zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow.0,0098 ha, położonej w obr. 103 jedn. ewid. Podgórze, m. Kraków, powstałej z podziału działki nr [...], objętej Księgą Wieczystą nr [...], na rzecz [...] i [...] na prawach wspólności ustawowej; b) zobowiązaniu skarżących do zwrotu na rzecz Gminy Kraków kwoty 3017,67 zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości; c) odmowie zwrotu skarżącym nieruchomości część działki nr [...], oznaczonej na planie podziału nr P.1261.2022.6783 jako działka nr [...] o pow. 0,1252 ha, objętej Księgą Wieczystą nr [...] położonej w obrębie 103 jedn. ewid. Podgórze w Krakowie. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że tylko południowy fragment działki nr [...] - wydzielony przez uprawnionego geodetę w toku niniejszego postępowania jako działka nr [...] poł. w obr. 103 jedn. ewid. Podgórze m. Kraków, znajdujący się poza rowem odwadniającym teren wybudowanej, a następnie zlikwidowanej stacji transformatorowej 11//30/15 kV Prokocim, można uznać za zbędny na cel wywłaszczenia - jako obszar położony poza granicą inwestycji, wyznaczoną na planie sytuacyjnym południową krawędzią rowu odwadniającego, aktualnie ogrodzony i użytkowany jako ogród przydomowy przez właścicieli posesji zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. Zgodnie z decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków-Podgórze z dnia 3 lipca 1986 r. znak: G-8221/I/Kb/3 5/86 wywłaszczenia nieruchomości dokonano na cele realizacji stacji redukcyjnej 110/30/15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim, a nie jak podnoszą skarżący, na cel rozbudowy stacji rozrządowej (dalej też decyzja wywłaszczeniowa, decyzja wywłaszczeniowa z 1986 r.). Podstawą wydania decyzji wywłaszczeniowej były przede wszystkim właściwe przepisy (normy) ustawy 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 22, poz. 99 ze zm., dalej też ustawy 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ustawy 29 kwietnia 1985 r. ). Odnośnie działki nr [...], która stanowiła funkcjonalną całość wybudowanej, a następnie zlikwidowanej stacji transformatorowej 11//30/15 kV Prokocim, która nie mogła zostać uznana za zbędną na cel jej wywłaszczenia, wg Wojewody - Starosta Krakowski prawidłowo odmówił jej zwrotu. W odniesieniu do zarzutu skarżących dotyczącego braku włączenia do sprawy dowodu z oświadczeń zarówno skarżących oraz [...], Wojewoda stwierdził, że oświadczenia te nie mogą zostać uznane za wiarygodny dowód w sprawie, gdyż wynika z nich, że w latach 1991 do 1999 stacja nie została ukończona - co stoi w sprzeczności ze znajdującymi się w aktach sprawy zdjęciami lotniczymi wnioskowanego do zwrotu terenu oraz pismem PKP z dnia 3 listopada 2020 r., z których wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wnieśli [...] i [...].Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że celem wywłaszczenia działki ówcześnie nr [...] położonej w obrębie 103 jedn. ewid. Podgórze w Krakowie, była realizacja stacji redukcyjnej 110/30/15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN i SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim. Ustalenie to znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków- Podgórze z dnia 3 lipca 1986 r. o wywłaszczeniu i nie jest w sprawie sporne. Sąd stanął na stanowisku, że organy w rozpoznawanej sprawie były uprawnione do przyjęcia, że wywłaszczona nieruchomość wykorzystana została zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, po realizacji na niej celu wywłaszczenia, pozostaje bez wpływu na ocenę jej zbędności na cel wywłaszczenia. Zdaniem Sądu, istotnie Wojewoda uchybił obowiązkowi umożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przez niego zaskarżonej decyzji, w wyniku zaistnienia braku spójności w argumentacji stron. Oświadczenie [...] odnosiło się do kwestii, która nie miała wpływu na uznanie realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości, w związku z powyższym Sąd uznał, że brak wezwania skarżących w trybie art. 10 i art. 79a k.p.a. przed wydaniem decyzji przez Wojewodę w tym kontekście nie miał wpływu na wynik sprawy. Nie doszło również do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., przez brak zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie dotyczącej stwierdzenia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ ocena, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, jest kwestią kwalifikacji określonego stanu faktycznego, kategorią prawną określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ocena ta należy do organu orzekającego, nie zaś do biegłego.Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli [...] i [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:I. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez:1. błędną ich wykładnię i przyjęcie, że na działce objętej wnioskiem o zwrot został zrealizowany cel wywłaszczenia i przez to nie jest ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy:a) cel wywłaszczenia został dokładnie określony w decyzji wywłaszczeniowej jako realizacja stacji redukcyjnej 110/30/15 kV linii zasilających i rozdzielczych w ramach realizacji rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim. Sąd w ramach kontroli działań organów administracyjnych pomija, za organami, że celem wywłaszczenia była rozbudowa stacji rozrządowej Kraków Prokocim, dla obsługi której miała być zrealizowana stacja redukcyjna;b) błędne rozumienie zakresu celu wywłaszczenia doprowadziło w konsekwencji do uznania, że cel wywłaszczenia został zrealizowany;c) zebrany w sprawie materiał dowodowy uznany przez sąd za wystarczający nie potwierdza, że inwestycja celu wywłaszczenia została zrealizowana, a przede wszystkim zakończona, zarówno stacja redukcyjna 110/30/15Kv linii zasilających i rozdzielczych, ale i cel główny wywłaszczenia - stacja rozrządowa Kraków Prokocim;2. przyjęcie przez sąd, że nieruchomość nie staje się zbędna na cel wywłaszczenia, mimo że cel wywłaszczenia nie jest zakończony, wyposażony i oddany do użytkowania;3. uznanie, że powstanie elementów konstrukcyjnych budynku stacji redukcyjnej linii zasilających i rozdzielczych dla realizacji rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim (ściany, dach) bez rozstrzygnięcia czy obie te realizacje, główna i podporządkowana zostały zakończone (zgodnie z przepisami prawa budowlanego) jest wystarczające dla stwierdzenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany szczególnie w sytuacji, w której stacja rozrządowa Kraków Prokocim nie została zrealizowana.II. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:1. art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w sposób pełny, wyczerpujący, jak również polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia i oceny przez sąd I instancji materiału dowodowego, dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej (niezgodnie z ww. przepisami k.p.a.) oceny materiału dowodowego, wadliwą ocenę ustaleń organów administracyjnych w zakresie stanu faktycznego, zaakceptowanie wadliwych ustaleń faktycznych organów obu instancji, zaaprobowanie ustaleń i oceny stanu faktycznego przez organy administracyjne pomimo braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, dokumentów księgowych, dokumentów z procesu inwestycyjnego, które winny dowodzić realizację celu wywłaszczenia, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy ze względu na interes społeczny i słuszny interes Skarżących, pominięcie zawnioskowanych dowodów, a wobec wadliwie przeprowadzonego postępowania przez organy administracyjne obu instancji w konsekwencji wadliwe uznanie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany;2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 84 k.p.a., poprzez dokonanie przez organy I i II instancji oceny zdjęć lotniczych i ortofotomap samodzielnie, zaakceptowanie tego przez sąd, podczas gdy do prawidłowej oceny takich zdjęć wymagane są wiadomości specjalne i w konsekwencji niezbędne jest powołanie do ich oceny biegłego z dziedziny fotogrametrii;3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez:a) zaniechanie rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego jak i materiału, który powinien był być pozyskany (dokumenty potwierdzające zakończenie realizacji celu wywłaszczenia wytworzone na podstawie i zgodnie z przepisami prawa budowlanego) - brak w zasobach organów administracyjnych i [...] S.A. takich dokumentów powinien być oceniony jako brak realizacji celu wywłaszczenia;b) oparcie rozstrzygnięcia o jedyny pozyskany dokument w postaci wydruku z systemu komputerowego karty inwentarzowej sporządzony 23 lata po domniemanej realizacji celu wywłaszczenia, wątpliwym dowodowe;c) pominięcie przez organy i zaaprobowanie tego faktu przez sąd okoliczności, że na skutek szerokiej kwerendy przeprowadzonej przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie celem znalezienia dowodów na realizację celu wywłaszczenia, wszystkie odpowiedzi instytucji, organów i innych jednostek, do których skierowano pytania były negatywne - nie posiadano dowodów na fakt realizacji celu wywłaszczenia. Organy oraz Sąd oparły swoje decyzje i orzeczenie na jedynym, wyżej opisanym, wątpliwy dowodowo, wydruku z systemu komputerowego, przekazanym przez [...] S.A.;d) niedostrzeżenie przez WSA w Krakowie, że zarówno organ I jak i II instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a., ograniczając postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie;4. art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a, poprzez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych skutkujące oddaleniem przez sąd skargi i zaakceptowanie wadliwych decyzji administracyjnych, pomimo naruszenia przez organy prawa materialnego i błędnego uznania, że zrealizowano cel wywłaszczenia na zawnioskowanej do zwrotu działce oraz mimo to, że organy naruszyły przepisy postępowania poprzez błędną, powierzchowną, dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i przez to brak wyjaśnienia i udowodnienia okoliczności sprawy, a także poprzez pominięcie istotnych dla sprawy zawnioskowanych do przeprowadzenia dowodów, co mogło przełożyć się na inny wynik postępowania;5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na braku w uzasadnieniu sądu przedstawienia w pełni wyników oceny materiału dowodowego. Dokonując oceny materiału dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organy oraz sąd dokonujący kontroli działania organów, powinien uwzględnić treść wszystkich dowodów, wskazując w uzasadnieniu fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparły, przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej oraz podać przyczyny, dla której sąd uznał, że w związku ze sprzecznością z wątpliwym dowodowo wydrukiem z systemu komputerowego zeznania świadka są nieprzydatne dla postępowania oraz nie zasługują na rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sądu. Sąd winien także podać powody, dla których uznał za wystarczający dowód w sprawie, wytworzony w 2013 roku wydruk karty z księgi inwentarzowej, który nie ma wymaganych adnotacji co do podstawy założenia księgi inwentarzowej i dokumentów będących podstawą źródłową dokonanych wpisów w karcie, jak również podstawy, sposobu likwidacji środka trwałego jakim powinna być stacja redukcyjna co ma, zdaniem organów i sądu potwierdzać realizację celu wywłaszczenia. W uzasadnieniu sądu brak jest także rozstrzygnięć co do wszystkich zarzutów skargi jak np. dotyczących braku powołania biegłego, pominięcia okoliczności faktycznej braku innych dokumentów potwierdzających realizację celu wywłaszczenia, pominięcia zarzutu wątpliwej dowodowo wartości wydruku z systemu komputerowego karty inwentarzowej wygenerowanej 23 lata po domniemanej realizacji inwestycji, w miesiąc później zlikwidowanej w systemie komputerowym bez powołania dokumentów źródłowych wpisów w tym systemie komputerowym i pominięcie zarzutu braku poszukiwania dokumentów z zakresu prawa podatkowego (odpisy amortyzacyjne, aktualizacja wartości początkowej środa trwałego, ewidencja środków trwałych - oryginał pochodzący z 1990 r.), dokumentów z zakresu prawa budowlanego (np. protokoły odbiorów, przyjęcia do ewidencji środków trwałych, decyzja o likwidacji, protokół z likwidacji), prawa pracy (zatrudnienie obsługi stacji), co stanowi naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. Sąd nie uzasadnił także okoliczności, że odczytane bez profesjonalnej opinii biegłego fotogrametry zdjęcia lotnicze, ortofotomapy oraz wątpliwy dowodowe wydruku z systemu komputerowego były dla organów podstawowymi i wystarczającymi dowodami, mającymi uzasadniać rozstrzygnięcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd nie uzasadnił także, dlaczego nie rozstrzygnął zarzutu Skarżących dotyczącego ścisłego ustalenia celu wywłaszczenia, którym była realizacja stacji redukcyjnej 110/30/15 kV linii zasilających i rozdzielających, ale w ramach realizacji rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim.Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego, oraz zrzeczono się rozprawy.Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Małopolski dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a., sądowa ustawa procesowa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (środka odwoławczego), bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania przez sąd (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie wszystkich skarg kasacyjnych istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym.Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.Zaznaczyć należy, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22).W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny).Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20).Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie w pełni odpowiada omówionym wyżej wymogom p.p.s.a.Środek odwoławczy nie wskazuje w wielu zarzutach w myśl wymogów p.p.s.a., które konkretnie z jednostek redakcyjnych określnego aktu normatywnego uznaje za naruszone i nie uzasadnia dostatecznie jaki to ma wpływ na wynik sprawy. W ramach prawa materialnego w zarzucie nr 1 wskazuje się, w związku z konkretnie przywoływanymi odpowiednimi przepisami prawa, na naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej też u.g.n.), obejmującego dwa punkty (pkt) o różnej treści normatywnej. Nadmienić też należy, że art. 136 ust. 3 u.g.n. zawiera też trzy odrębne zdania o różnej treści jurydycznej. Z kolei w obrębie naruszenia przepisów postępowania, w związku z konkretnie przywoływanymi odpowiednimi przepisami prawa, wskazano na naruszenie: art. 84 k.p.a. obejmującego dwa paragrafy (§) o różnej treści normatywnej (zarzut nr 2); art. 77 k.p.a. obejmującego cztery paragrafy (§) o różnej treści normatywnej (zarzut nr 3); wielokrotnie art. 7 k.p.a. obejmującego kilka zasad postępowania administracyjnego, nie wskazując która z tych zasad została naruszona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).Powyższe liczne niedociągnięcia w określonych częściach środka zaskarżania uniemożliwiają należyte ustalenie (uformowanie) wzorca kontroli Sądowi kasacyjnemu. Tak zbudowane zarzuty kasacyjne nie wypełniają w pełni wymogów sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.).W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1669/21). Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (zob. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6–7, poz. 96, s. 112–115; wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego i należytym uzasadnieniem. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odpowiednio odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21. Por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076).Nie wskazano też, co należy zupełnie marginalnie odnotować, wszystkich wymaganych publikatorów (organów urzędowych) aktów normatywnych, tj. roku wydania, numeru i pozycji Dziennika Ustaw, w jakich zawarte są normy (przepisy) prawa uznane przez skargę kasacyjną jako naruszone przez wyrok Sądu I instancji (zob. odpowiednio: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6–7, poz. 96, s. 112–115; wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011r., II OSK 2520/10). Ma to niebagatelne znaczenie również w okolicznościach sprawy, gdzie zarzuty kasacyjne dotyczą norm (przepisów) prawa ulokowanych w aktach normatywnych, które były niejednokrotnie zmieniane czy oficjalnie (urzędowo) ujednolicane. Przygotowując środek odwoławczy odstąpiono od wypełnienia tych elementarnych powinności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2021, s. 860).Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co wskazywano wyżej, nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych.Podstawowym zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest to, czy prawidłowo Sąd I instancji uznał, że organy właściwie (prawidłowo) oceniły zgromadzony materiał dowodowy, a także sporna pozostaje ocena czy przywołane przez organy okoliczności faktyczne oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, pozwalają na stwierdzenie, że został zrealizowany cel na jaki nieruchomość została wywłaszczona decyzją z 1986 r.W realiach rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy należy wskazać, że skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Sąd odwoławczy podziela argumentację oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą wskazywanej wyżej kwestii spornej.W myśl utrwalonego zapatrywania w orzecznictwie sądów administracyjnych, kluczowym zagadnieniem w sprawach o zwrot nieruchomości jest cel wywłaszczenia. Zgodnie bowiem z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (zob. wyrok NSA z dnia 13 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 880/22).Sposób zrekonstruowania celu wywłaszczenia według utrwalonej praktyki sądowoadministracyjnej wyznacza zatem sposób rozumienia przesłanki "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia określonej w art. 137 u.g.n., a konkretnie jak należy rozumieć sposób realizacji celu wywłaszczenia. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (ewentualnie umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować. Skład orzekający w niemniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko, zgodnie z którym ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów), w oparciu o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (zob. m. in. wyroki NSA z dnia: 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14; 13 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 880/22 i wskazywane tam orzecznictwo).W okolicznościach sprawy, gdzie decyzja wywłaszczeniowa została wydana w 1986 r., a postępowanie zwrotowe zostało wszczęte po ponad 30 latach w wyniku wniosku z dnia 3 lutego 2020 r., godzi się przypomnieć, że rozstrzygając sprawy w zakresie zwrotu należy mieć na względzie, że w przeszłości cel wywłaszczenia nierzadko był ujęty w sposób ogólny co znajdowało oparcie w uprzednich unormowaniach prawnych. Nie sposób więc stawiać takich samych wymagań odnośnie do precyzji (określoności) celu wywłaszczenia w odniesieniu do aktów przejęcia mienia z tamtego okresu jak w odniesieniu do tych, które były dokonywane pod rządami obowiązującej obecnie Konstytucji RP. Jak słusznie podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 1966/14, fakt ten winien być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej. Upływ ponad 30 lat od daty przejęcia przedmiotowej nieruchomości skutkuje tym, że materiał dowodowy, który został zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu, może być w znacznej części niekompletny. Na przestrzeni tego okresu następowały bowiem zmiany ustrojowe i organizacyjne w organach administracji publicznej, w tym także zmieniały się podmioty odpowiedzialne za przechowywanie akt, obowiązywały regulacje prawne ustalające różne okresy przechowywania akt czy określonych kategorii akt (dokumentów). Wobec tego rozstrzyganie w tego rodzaju sprawach stawia organ w sytuacji orzekania na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania kopii archiwalnej oryginalnych akt postępowania dotyczącego realizacji inwestycji (zob. wyroki NSA z dnia: 13 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 880/22; 13 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 349/23).W warunkach realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej, gdzie decyzja wywłaszczeniowa została wydana w 1986 r. ten upływ czasu powoduje, że zgromadzenie przez organ pełnej dokumentacji z czasu wywłaszczenia jest niejednokrotnie niemożliwe. Stąd też Sąd kontrolując, czy organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a w konsekwencji czy prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych w sprawie, nie może nie dostrzegać tych swoistych (specyficznych) skutków wynikających z upływu kilkudziesięciu lat (zob. m. in. wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt I OSK 2703/23 i wskazywane tam orzecznictwo).Ponadto, trzeba zauważyć, że w sytuacji gdy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczy – jak w niniejszej sprawie – wywłaszczenia dokonanego kilkadziesiąt lat temu a zatem w okresie, gdy obowiązywały, wzmiankowane wyżej, zupełnie inne niż obecnie standardy stanowienia i wykonywania prawa, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia, wskazywanego we właściwej umowie czy decyzji wywłaszczeniowej, powinny być – oceniane – proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowej czy zawieranej umowy, a nie z daty dokonywania jej kontroli czy analizy. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej (umowie), a nawet mógł wynikać jedynie z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności.W pierwszej kolejności odnieść się należy do niezasadnego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przywoływanymi przepisami prawa. Wyjaśnić trzeba, że uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją przywołanej powyżej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13, z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13, z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13 oraz z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 474/21 i I OSK 604/21).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano zarzuty sformułowane w skardze, stanowisko organu oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu I instancji wynika dlaczego, w ocenie składu orzekającego, rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Sąd odwoławczy w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, że wojewódzki sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016r., sygn. akt II GSK 702/15). Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem takie stanowisko Sądu nie mogło być skutecznie zwalczane przez podniesienie zarzutu naruszenia powyższego przepisu.W opozycji do stanowiska środka zaskarżania wskazującego wielokrotnie na naruszenie przez Sąd wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z przywoływanymi przepisami prawa konkretnie wskazywanymi w skardze kasacyjnej, należy zauważyć, że utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, co w pełni podziela rozpoznający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i nast. k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jest to widoczne zwłaszcza wtedy gdy dotychczasowe twierdzenia organu – jak ma to w szczególności miejsce w realiach sprawy – mają wystarczające oparcie w już zebranym materiale dowodnym znajdującym się w aktach sprawy. W praktyce wynikająca z art. 77 § 1 k.p.a. regulacja określana jest mianem zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy. Z całą pewnością organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który był wystarczający (kompletny) dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w okolicznościach sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17; 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 114/21).Nie został również naruszony art. 151 p.p.s.a, w związku z przywoływanymi przepisami p.p.s.a. konkretnie wskazywanymi w skardze kasacyjnej. Jak wynika bowiem z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Sądu odwoławczego, art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy, określa wyłącznie w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. W judykaturze wielokrotnie sygnalizowano, że przepis art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi wzorca, według którego kontrola sądu ma być wykonana, a niezadowolenie strony z wyniku tej kontroli nie oznacza, że sąd naruszył przepis p.p.s.a. (zob. wyroki NSA z dnia: 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20, 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1178/16, 14 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1621/18, 9 czerwca 2022, sygn. akt II GSK 319/19).Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że właściwie ustalono w postępowaniu administracyjnym, co następnie zaakceptował Sąd wojewódzki, że celem wywłaszczenia działki ówcześnie nr 16/1 położonej w obrębie 103 jedn. ewid. Podgórze w Krakowie, była realizacja stacji redukcyjnej 110/30/15 kV linii zasilających i rozdzielczych WN i SN w ramach rozbudowy stacji rozrządowej Kraków Prokocim. Powyższe potwierdza treści decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Kraków-Podgórze z dnia 3 lipca 1986 r. o wywłaszczeniu i nie jest w sprawie sporne.Wbrew zapatrywaniu środka odwoławczego w przedmiocie ustalenia przesłanki zbędności spornej nieruchomości dla realizacji wskazanego wyżej celu wywłaszczenia, Sąd odwoławczy stwierdza, że zaskarżony wyrok prawidłowo przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy, dokonana przez organy analiza dokumentów dotyczących faktycznego przeznaczenia spornej działki oraz wnioski z niej wyciągnięte zasługują na aprobatę.Niewątpliwie bowiem zarówno treść decyzji administracyjnych Starosty i Wojewody potwierdzają, że organy wzięły pod uwagę plan sytuacyjny, będący załącznikiem do decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków-Podgórze z dnia 8 grudnia 1983 r., zatwierdzającej plan realizacyjny stacji transformatorowej 110/30/15 kV i linii zasilających 110 kV przy ul. [...] w Krakowie. Plan ten istotnie wykazał, że przeważająca część działki nr [...] znajdowała się w granicach terenu objętego tą inwestycją, zaś niewielka, południowa część działki nr [...], znajdowała się poza granicą inwestycji, wyznaczoną rowem odwadniającym. W obszarze zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości powstać miały: budynek rozdzielni 15 kV, fragment trasy kabla 15 kV, fragment drogi wewnętrznej, a także fragment sieci kanalizacji deszczowej ze studzienkami i fragment rowu odwadniającego, okalającego teren stacji. Znajduje to potwierdzenie w znajdującym się w aktach dokumencie datowanym na sierpień 1982 r., pn. Założenia Techniczno-Ekonomiczne stacji 110/30/15 kV Prokocim GPZ, Ogólny plan zagospodarowania stacji i linii zasilających 110 kV, co podkreśla Sąd I instancji.Następnie trzeba się zgodzić z kwestionowanym wyrokiem – w opozycji do skargi kasacyjnej, że powyższe założenia i projekty prawidłowo organy zestawiły z zebranymi dowodami z zasobów Głównego Geodety Kraju w postaci zdjęć lotniczych z 4 maja 1982 r., 30 kwietnia 1987r., 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r. i 10 maja 1998 r. oraz wydruków ortofotomap z lat: 2004, 2011, 2013, 2017, 2018, 2019 i 2021. Takie zestawienie uprawniało również w ocenie Sądu kasacyjnego Starostę i Wojewodę do wyciągnięcia kilku zasadniczych dla rozstrzygnięcia wniosków, a mianowicie: przed wywłaszczeniem (1982 r.) działka nr 16/1 położona była na terenach rolnych i użytkowana była rolniczo, gdyż na zdjęciu widoczny jest pas pola uprawnego, po drugie, zdjęcia z 1993 r., 1996 r. i 1998 r. świadczą o tym, że na omawianym terenie doszło do wybudowania urządzeń stacji transformatorowej, tj. m.in.: budynku nastawni, budynku rozdzielni 15kV, rozdzielni napowietrznych z transformatorami, i rowu odwadniającego wokół stacji (k. 141 I tom akt admin.). Z materiału dowodowego w postaci wydruków ortofotomap z kolei wynika, że z pewnością od 2004 r. teren działki 16/1 zaczął porastać trawą i drzewami, aż do niemal całkowitego przesłonięcia budowli koroną drzew (ostatnie zdjęcie z 2021 r.). Z dokumentu w postaci pisma [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie z dnia 3 listopada 2020 r. (k. 163 I tom akt admin.) wynika dodatkowo, że stacja - wybudowana w 1990 r. - została ostatecznie zlikwidowana w 2013 r. Informacja ta pozostaje zatem spójna ze stanem spornej działki udokumentowanym zdjęciami znajdującymi się w aktach. Jednocześnie godzi się przypomnieć, że późniejsze zagospodarowanie tej nieruchomości po realizacji celu wywłaszczenia, tak jak to wynika z akt sprawy, nie podważa realizacji celu wywłaszczenia wynikającego z decyzji z 1986 r., co jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 670/16).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok zasadnie ustalił, że organy w rozpoznawanej sprawie były uprawnione do przyjęcia, że wywłaszczona nieruchomość wykorzystana została zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Wnioskowanie takie znajduje oparcie w prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych poczynionych na podstawie dopuszczonych jako dowód w sprawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.Tym samym, zrealizowana niniejszym przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna pozwala stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia przepisów prawa wskazywanych przez stronę skarżącą kasacyjnie, w tym w części umieszczonych w ramach zarzutów kasacyjnych skonstruowanych wbrew wymogom p.p.s.a. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dotyczącej rzetelnie zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli w następstwie wniesienia skargi na decyzję Ministra z 2023 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 sygn. akt I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).Reasumując, przeprowadzona przez Sąd kasacyjny sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, a odmienne zapatrywanie strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie pozostaje w realiach sprawy chybione.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona, co – na mocy art. 184 p.p.s.a. – prowadziło do jej oddalenia.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a..