Wyrok - I OSK 1744/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Status bezrobotnego. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1610/24 w sprawie ze skargi [...] na czynność Dyrektora Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 5 sieOddalono skargę kasacyjną. Status bezrobotnego. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1610/24 w sprawie ze skargi [...] na czynność Dyrektora Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 5 sie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
24 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Agnieszka Miernik
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1610/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] na czynność Dyrektora Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy wykonania czynności rejestracji jako osoby bezrobotnej.Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.Zaskarżoną do Sądu czynnością Dyrektor Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie odmówił [...] zarejestrowania go jako osoby bezrobotnej.Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą czynność wniósł [...] dochodząc jej uchylenia, stwierdzenie jej bezskuteczności, uznania uprawnienia skarżącego do zarejestrowania jako osoby bezrobotnej i nakazania organowi podjęcie stosownych czynności zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej.Dyrektor Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko o zasadności odmowy rejestracji skarżącego jako bezrobotnego.Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, zaskarżona czynność Dyrektora Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie jest zgodna z prawem. Osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotna, ma obowiązek okazać dowód osobisty, a w przypadku jego braku inny dokument tożsamości. Skarżący odmówił przedstawienia pracownikowi urzędu pracy do wglądu dowodu osobistego. Skarżący okazał w czasie czynności rejestracji Kartę Krakowską. Karta Krakowska nie jest jednak dokumentem tożsamości. Karta Krakowska jest elementem polityki promocyjnej i społecznej Miasta Krakowa. Skoro każdego rejestrującego się jako bezrobotnego dotyczy ten sam wymóg przedstawienia dowodu osobistego lub innego dowodu tożsamości, to brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący został potraktowany przez pracowników Grodzkiego Urzędu Pracy z naruszeniem zasad równości.Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się w nieuwzględnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny całości materiału dowodowego, a konkretnie protokołu spisanego przez pracownika Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w dniu 5 sierpnia 2024 roku, w którym zaprotokołowano oświadczenie funkcjonariusza Policji potwierdzające tożsamość [...].W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazuje, że uzasadnienie Sądu nie spełnia wymogów przewidzianych przez prawo. Uchybienia te utrudniają kontrolę instancyjną i bezpośrednio godzą w art. 141 § 4 p.p.s.a., a także prawo do sądu zagwarantowane chociażby w art. 45 Konstytucji.Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zrzeczono się rozprawy oraz wniesiono o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu które nie zostały pokryte w całości ani w części. Pismem z dnia 3 marca 2026 r. skarżący działając osobiście złożył stanowisko uzupełniające do skargi kasacyjnej.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.Analizując zarzut kasacyjny w powyżej określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym - w sytuacji nie przedstawienia dowodu tożsamości - Dyrektor Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie (dalej też urząd pracy) winien był zarejestrować skarżącego jako osobę bezrobotną.Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2020 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących (Dz. U. z 2020 r., poz. 667, dalej: "rozporządzenie") rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy nie dokonuje się w przypadku nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1-3.Zgodnie z § 5 pkt 1 cytowanego rozporządzenia - osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trybie określonym w § 2 ust. 1 albo ust. 2 pkt 1 przedkłada do wglądu pracownikowi dokonującemu rejestracji dowód osobisty, a w przypadku jego braku – inny dokument potwierdzający tożsamość.Podstawę prawną do wydania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozporządzenia stanowił z kolei art. 33 ust. 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 214, dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia"), zgodnie z którym minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, tryb rejestracji i sposób prowadzenia rejestru bezrobotnych i poszukujących pracy, zakresy informacji niezbędnych do rejestracji oraz informacji gromadzonych o osobach zarejestrowanych, a także dokumenty niezbędne do ustalenia statusu i uprawnień rejestrowanych osób oraz treść oświadczenia o prawdziwości danych składanego przez bezrobotnego lub poszukującego pracy pod rygorem odpowiedzialności karnej, mając na względzie pozyskanie wszystkich koniecznych informacji mających wpływ na uprawnienia rejestrowanych osób.Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie ustalił, że skarżący nie przedłożył dokumentów koniecznych do zarejestrowania się w charakterze osoby bezrobotnej, tj. nie przedstawił w urzędzie pracy żadnego dowodu tożsamości uznawanego za taki w świetle obowiązujących przepisów. Celem potwierdzenia swojej tożsamości skarżący przedstawił "Kartę Krakowską" i dokument "[...] ". Skarżący odmówił jednak przedstawienia pracownikowi do wglądu dowodu osobistego. Podczas czynności rejestracji Skarżący wezwał na miejsce funkcjonariuszy Policji, którzy potwierdzili jego tożsamość, jednakże w aktach sprawy nie ma żadnej notatki, czy protokołu potwierdzającego tę czynność. W aktach sprawy sądowej znajduje się jedynie protokół z dna 5 sierpnia 2024 r. dołączony do skargi złożonej do Sądu I instancji. Jest to protokół spisany przez pracownika Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie, w którym zaprotokołowano oświadczenie funkcjonariusza Policji potwierdzające tożsamość [...]. Z niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy wynika, że skarżący takiego dokumentu nie okazał dążąc do rejestracji jako bezrobotnego.Cytując ww. protokół z dnia 5 sierpnia 2024 r.: "W/w składa do protokołu oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań z art. 233 Kodeksu karnego, o następującej treści: "Świadomy/a odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań z art. 233 Kodeksu karnego, w/w oświadcza, że: nazywa się [...], na dowód okazał Krakowską Kartę nr ID [...] oraz dokument [...] nr 84353. Dodatkowo w/w poprosił Policję o interwencję, podczas której funkcjonariusz oświadczył; "zostaliśmy wezwani celem potwierdzenia tożsamości tego Pana i w związku z tym potwierdzamy i na tym kończy się nasza rola".Z powyższej notatki do protokołu nie wynika w jaki sposób funkcjonariusz dokonał potwierdzenia tożsamości, w oparciu o jaki dokument, nie ma też wskazanego numeru dowodu osobistego czy paszportu, czyli dokumentu potwierdzającego tożsamość. Zaś Karta Krakowska nie jest dokumentem tożsamości w rozumieniu § 5 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ stanowi jedynie dokument potwierdzający uprawnienie danej osoby do łączonych z Kartą zniżek.Z powołanych wcześniej przepisów wynika, że dokumentami potwierdzającymi tożsamość obywatela polskiego są dowód osobisty oraz paszport. Nie stanowią takich dokumentów ani Karta krakowska, ani tym bardziej dokument fikcyjnego [...]. Tym samym nie sposób się zgodzić z powołanym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd I instancji przeanalizował wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i notatki i na ich podstawie doszedł do prawidłowego przekonania, że organ prawidłowo orzekł odmawiając czynności rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał także, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżący nie dysponował dowodem osobistym, brak jest również w sprawie jakichkolwiek okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do dowodu osobistego.W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez spowodowanie uchybień, które utrudniają kontrolę instancyjną i godzą w prawo do sądu zagwarantowane chociażby w art. 45 Konstytucji. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. WSA w Krakowie wskazał w motywach orzeczenia, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia i wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, sformułowane w nim tezy nie są dokonane swobodnie, tylko w oparciu o ustalony i wykazany w dokumentacji stan faktyczny oraz prawny, który sąd także rzetelnie wyjaśnił. Okoliczność, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną przez WSA oceną, nie mogła być skuteczną podstawą do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę zostało sporządzone w sposób, który ujawnia, dlaczego Sąd I instancji uznał kontrolowaną czynność za prawidłową i zgodną z prawem wraz z wyjaśnieniem powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w skardze. Jakkolwiek skarżący kasacyjnie uznaje, że Sąd miał nie poddać gruntownej analizie wszystkich aspektów sprawy, w których, jego zdaniem, występują wątpliwości, tym niemniej to twierdzenie skarżącego kasacyjnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie oddaje rzeczywistego stanu rzeczy, motywy zaskarżonego wyroku odnoszą się bowiem do kluczowych kwestii prawnych rzutujących na kierunek rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazać należy, że przywołany w skardze kasacyjnej jako pośredni zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP zawiera dwa paragrafy, jednak wskutek braku dokładności skargi kasacyjnej polegającym na nie wskazaniu którego przepisu naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje przez Sąd I instancji - NSA nie odniesie się szczegółowo do tego, pośredniego, zarzutu, z którym również się nie zgadza. Sprawa była bowiem rozpatrzona sprawiedliwie i jawnie, bez nieuzasadnionej zwłoki, przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.Reasumując, przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że zarzut skargi kasacyjnej jest nieuprawniony.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut kasacyjny za nieusprawiedliwiony i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu bowiem według art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej rozpoznaje właściwy wojewódzki sąd administracyjny.. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej rozpoznaje właściwy wojewódzki sąd administracyjny.