Postanowienie - I OZ 769/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 573/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 marca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/132/2025/2919 w przedmiocie zasiłku celowego postaOddalono zażalenie. Pomoc społeczna, Zasiłki celowe i okresowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 573/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 marca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/132/2025/2919 w przedmiocie zasiłku celowego posta
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Iwona Bogucka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 7 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 573/25 odmówił J.T. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 1 października 2025 r., wydanego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 20 marca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/132/2025/2919.W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że pomimo wezwania skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący wskazał bowiem wyłącznie, że jako osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności korzysta z pomocy osób trzecich przy załatwianiu spraw urzędowych, a w terminie do zgłoszenia wniosku nie mógł się do nikogo zwrócić z uwagi na swój stan zdrowia i niepełnosprawność. W ocenie Sądu, przywołane przez skarżącego okoliczności nie wskazują na brak winy w niedokonaniu czynności w terminie, spóźnione wniesienie wniosku nie było konsekwencją zaistnienia nagłej, niezależnej od skarżącego przeszkody, której nie można było usunąć. Sąd zauważył także, że działania skarżącego nie wskazują na nieporadność i problemy z wyrażeniem swoich żądań. Pisma formułowane są jednoznacznie, a sam wniosek o przywrócenie terminu oraz pismo wskazujące na okoliczności mające być podstawą tego żądania skarżący złożył osobiście w siedzibie Sądu.W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia, podnosząc, że uchybienie terminowi jest konsekwencją bezprawnego i systemowego odmawiania mu przyznania prawa pomocy. Ponownie podkreślił, że w okresie biegu terminu do zgłoszenia wniosku nie mógł skorzystać z pomocy osób trzecich, ponadto nie został pouczony, że wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni, zaś przy sporządzaniu pism korzysta z pomocy osób trzecich, czy nieodpłatnego punktu pomocy prawnej. Skarżący zarzucił także, że stwierdzenie o osobistym złożeniu pisma w siedzibie Sądu nie wynika z żadnego dowodu w sprawie.Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo wyjaśnił, że podstawą przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której strona nie dokonała w terminie, zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi. Prawidłowo też ocenił, że skarżący nie wskazał okoliczności uprawdopodobniających brak winy.Akta sprawy potwierdzają, że skarżący został prawidłowo pouczony, że nieobecność na rozprawie nie tamuje rozpoznania skargi, a wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ogłoszenia wyroku. Odbiór zawiadomienia o terminie rozprawy wraz z pouczeniem o skutkach niestawiennictwa skarżący poświadczył własnym podpisem w dniu 19 sierpnia 2025 r. Wyrok został ogłoszony 1 października 2025 r. Skarżący wniósł o jego uzasadnienie wnioskiem z 10 października 2025 r., wnioskując jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. We wniosku w żaden sposób nie określił, jakie ograniczenia wynikają dla niego z orzeczonego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które miały wpływ na możliwość złożenia wniosku w terminie. Nie wynikają one też z akt sprawy. Z tego powodu nie znajduje potwierdzenia teza, że jakiekolwiek aktywności życiowe skarżącego wymagają pomocy osób trzecich. Z akt administracyjnych i znajdującego się w nich wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe, opuszcza miejsce zamieszkania, na jego wniosek wywiad został przeprowadzony w siedzibie ośrodka pomocy społecznej. We wniosku skarżący nie podał, że ze względu na niepełnosprawność nie może samodzielnie się poruszać. Z materiału sprawy nie wynika także, aby konieczność współdziałania osób trzecich w sporządzeniu wniosku spowodowana była ograniczeniami w możliwości pisania czy rozumienia tekstów. Skarżący w toku postępowania składał pisemne oświadczenia oraz podpisy, może zatem sporządzić własnoręcznie wniosek o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku o przywrócenie terminu nie wskazał na żadną okoliczność, która akurat w tamtym okresie takiej możliwości go pozbawiała. Dotychczasowe przebieg postępowania nie wskazuje także, aby skarżący miał dysfunkcje utrudniające mu rozumienie tekstów i formułowanie myśli.Powoływanie się na umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz występujące choroby nie są wystarczającymi okolicznościami do uznania, że w czasie biegu terminu do zgłoszenia wniosku skarżący nie był w stanie dokonać tej czynności. Z przedstawionych przez skarżącego okoliczności nie wynika, aby w czasie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiła jakakolwiek przeszkoda, która uniemożliwiła zgłoszenie wniosku, także przy pomocy osób trzecich. Żadnej takiej okoliczności skarżący nie wskazał. Samo powołanie się, że złożenie wniosku w terminie było niemożliwe nie mogło być podstawą uznania, że do uchybienia terminowi doszło bez winy skarżącego.W tym stanie rzeczy prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił żadnej okoliczności, która mogłaby usprawiedliwić złożenie wniosku po terminie, a w konsekwencji przywrócenie uchybionego terminu.Podkreślić należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności jest wyjątkowe i uzależnione od spełnienia wymogu wykazania, że uchybienie było niezawinione przez stronę. We wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności nie wskazano.W odniesieniu do argumentacji zażalenia należy zauważyć, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymaga fachowej wiedzy ani konstrukcji, jest oświadczeniem strony o woli zapoznania się z motywami, jakimi kierował się Sąd oddalając skargę.Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a..