Wyrok - II SA/Wa 1012/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz D. G. kwotę 200 (sUchylono zaskarżoną decyzję. Dostęp do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz D. G. kwotę 200 (s
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Andrzej Góraj
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. D. G. (dalej jako: skarżący) złożył do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej postępowań prowadzonych przez Rzecznika Praw Pacjenta wobec Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. [...] w [...] w zakresie:1) ogólnej liczby wszystkich postępowań wyjaśniających, toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024 r., wobec Szpitala, w których organ stwierdził naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej i zobowiązał Szpital do udostępnienia dokumentacji medycznej,2) ogólnej liczby wszystkich spraw, w których pacjenci lub ich pełnomocnicy informowali organ, że Szpital nie wypełnił zaleceń organu polegających na udostępnieniu dokumentacji medycznej, które to zobowiązania zostały nałożone na Szpital po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024 r.,3) ogólnej liczby wszystkich spraw, w których organ nie podjął czynności celem wyegzekwowania wydanych zaleceń, w odpowiedzi na informacje przekazane organowi prze pacjentów lub ich pełnomocników wskazujące, iż Szpital nie wypełnił zaleceń organu polegających na udostępnieniu dokumentacji medycznej, które to zobowiązania zostały nałożone na Szpital po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024r.,4) ogólnej liczby wszystkich spraw, w których organ prowadził korespondencję ze Szpitalem i/lub innymi organami (bez wszczynania odrębnego postępowania wyjaśniającego oraz bez bezpośredniego wystąpienia do właściwego organu nadrzędnego Szpitala z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa w rozumieniu § 5 art. 53 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w odpowiedzi na informacje przekazane organowi przez pacjentów lub ich pełnomocników wskazujące, iż Szpital nie wypełnił zaleceń RPP polegających na udostępnieniu dokumentacji medycznej, które to zobowiązania zostały nałożone na Szpital po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024 r.,5) ogólnej liczby wszystkich spraw, w których organ wszczął odrębne postępowanie wyjaśniające, w odpowiedzi na informacje przekazane organowi przez pacjentów lub ich pełnomocników wskazujące, iż Szpital nie wypełnił zaleceń organu, polegających na udostępnieniu dokumentacji medycznej, które to zobowiązania zostały nałożone na Szpital po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024 r.6) ogólnej liczby wszystkich spraw, w których organ wystąpił do właściwego organu nadrzędnego Szpitala z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa w rozumieniu § 5 art. 53 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w odpowiedzi na informacje przekazane RPP przez pacjentów lub ich pełnomocników wskazujące, iż Szpital nie wypełnił zaleceń organu, polegających na udostępnieniu dokumentacji medycznej, które to zobowiązania zostały nałożone na Szpital po przeprowadzeniu postępowań wyjaśniających toczących się co najmniej przez jeden dzień w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] grudnia 2024 r.W odpowiedzi na wniosek Rzecznik Praw Pacjenta pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. poinformował skarżącego, że zakres i treść żądanej informacji należy uznać za informację przetworzoną, a udostepnienie jej może nastąpić jedynie po wykazaniu przez skarżącego że uzyskanie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W związku z powyższym organ wezwał skarżącego do uzasadnienia, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem odmówienia jej udostępnienia.Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. poinformował Rzecznika Praw Pacjenta, że utrzymuje on stanowisko, że informacja, o którą się zwracał jest informacją prostą podlegającą bezwarunkowemu udostepnieniu. Ponadto skarżący wskazał, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2025 r. dotyczy wyłącznie jednej placówki ochrony zdrowia oraz spraw, w których zapadły rozstrzygnięcia wskazujące na naruszenia jednej, konkretnej kategorii praw pacjenta przez tą placówkę, zatem w ocenie skarżącego, opracowanie informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem nie stwarza tak naprawdę konieczności podjęcia ponadstandardowego wysiłku, zaangażowania ponadprzeciętnie dużo pracowników lub poświęcenia dużego nakładu czasu. Podkreślił również, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2025 r. pozwoli nie tylko ocenić działania organu, ale przyczyni się również do szczegółowego wyjaśnienia wszelkich nieprawidłowości, do jakich dochodziło w Szpitalu, a które mają jedno ze swoich źródeł w postawie organu, który nie reagował stanowczo na wieloletnie lekceważenie przez Szpital wydanych zaleceń. Ponadto wyjaśnił, że na podstawie uzyskanych informacji skarżący planuje podjąć procesy, które przywrócą zaufanie obywateli do organów państwowych stojących na straży praw pacjenta, jak również będą mocnym sygnałem dla innych placówek medycznych, że jedynym sposobem na uniknięcie roszczeń skrzywdzonych pacjentów jest przestrzeganie prawa i wysoka jakość świadczonych usług medycznych, a nie obstrukcja na etapie toczących się postępowań i po ich zakończeniu.Rzecznik Praw Pacjenta po rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że przygotowanie wnioskowanych informacji, na podstawie wskazanych przez skarżącego kryteriów wymagałoby przeprowadzenia szeregu pracochłonnych działań (szczegółowej analizy akt postępowań), zatem uznał, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej.W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta w niniejszej sprawie nie można uznać, by uzyskanie wskazanej we wniosku informacji przetworzonej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wydając decyzję odmowną wziął pod uwagę, że w orzecznictwie sądów wskazuje się, iż na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego ma wpływ realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, a nie wyłącznie indywidualne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia takiej możliwości. Celem uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest zaspokojenie indywidualnych potrzeb handlowych, zawodowych czy innych. Uwzględniając kontekst prawny związany z dostępem do informacji publicznej, a także wskazane okoliczności i przytoczone argumenty, Rzecznik Praw Pacjenta postanowił odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia[...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:1) art 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych(Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,2) art 61 ust 1 i 2 w zw. z art. 61 ust 3 w zw. z art 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie,' polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych,3) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona,4) art. 6 i 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: K.p.a.) w kontekście nadużycia koncepcji informacji przetworzonej,5) art 11 KPA w odniesieniu do nieprawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia6) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.W pierwszym rzędzie należało wyjaśnić, iż co do zasady adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej a żądane dane miały taki charakter. Powyższe nie było z resztą kwestionowane na żadnym etapie postępowania.Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Ocenę ową należało oczywiście zacząć od kluczowej dla sprawy materii tj. kwestii tego, czy żądana informacja ma charakter przetworzony. Skoro zaś pytany organ przyjął, że o przetworzonym charakterze żądanej informacji przesądza przede wszystkim znaczna pracochłonność przy wykonywaniu pracy związanej z jej udostępnieniem, to od zbadania tej przesłanki należało rozpocząć ocenę skarżonego aktu.Co się tyczy materii pracochłonności przy udzielaniu informacji to decyzja w której organ powołuje się na taką okoliczność powinna szczegółowo wskazywać na pełne ustalenia stanu faktycznego, z których musi wynikać, jakie dokładnie czynności i obejmujące jaki zakres działań, oraz w odniesieniu do ilu dokumentów, konieczne są do podjęcia, aby udostępnić żądaną informację publiczną. Jeśli w ocenie organu dla wyszukania danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi konieczne będzie np. przejrzenie określonej liczby dokumentów czy akt spraw, należy wskazać, ile takich dokumentów czy akt spraw wymaga przejrzenia. Twierdzenie, że żądana we wniosku informacja publiczna stanowi informację przetworzoną wymaga dokonania przez organ pełnej oceny, która to ocena nie może być dowolna. Ewentualne ustalenie organu, że wykonanie zadania w postaci udostępnienia żądanych danych zakłóci jego funkcjonowanie, wymagać będzie wyczerpującego uzasadnienia z wykazaniem m.in. tego, jaka (choćby w przybliżeniu) liczba pracowników zostałaby przez organ skierowana do wykonania tego zadania i przez jaki czas.W ocenie tut. Sądu realia faktyczne niniejszej sprawy świadczą o tym , że organ nie podołał obowiązkowi wykazania powyższych okoliczności.Przede wszystkim adresat wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie nie udowodnił (ani nawet nie uprawdopodobnił) by udzielenie żądanej informacji musiało się wiązać z pracami na tyle czasochłonnymi, by destabilizowały pracę organu. Nie podał bowiem (nawet w przybliżeniu) tego, w jakiej dokumentacji biurowej znajdują się dane niezbędne dla udzielenia żądanej informacji (czy jest to dokumentacja papierowa czy też sporne dane są zdigitalizowane i zgrupowane w systemie komputerowym o określonych cechach). Jest to zaś o tyle istotne w realiach niniejszej sprawy, że niektóre systemy informatyczne posiadają tego rodzaju funkcjonalność, która umożliwia łatwe wyodrębnienie konkretnych danych przy zastosowaniu odpowiednich filtrów (np. dotyczących nadawcy, odbiorcy czy przedmiotu).W skarżonej decyzji organ nie sprecyzował także tego, jaka ilość pracowników i przez jak długi czas musiałaby pracować nad realizacją spornego wniosku, jak też nie sprecyzowano tego, czy odpowiedz na wniosek przygotowywaliby pracownicy zatrudnieni w komórce zajmującej się m.in. udostępnianiem informacji publicznej (jeśli oczywiście taka komórka organizacyjna istnieje w strukturze pytanego podmiotu), czy też byliby to pracownicy zatrudnieni w innych działach i zajmujący się innymi obowiązkami służbowymi.Bez przybliżenia przywołanych okoliczności niemożliwym było dokonanie rzetelnej oceny omawianej materii czasochłonności. To zaś autor decyzji musi wykazać, lub choćby uprawdopodobnić postawioną przez siebie tezę. Tylko wtedy Sąd administracyjny będzie posiadał konkretny materiał nadający się do oceny. Tego jednakże zabrakło w skarżonej decyzji. Jej uzasadnienie w omawianej części ma charakter wielce ogólnikowy i nie zawierający szczegółowego nawiązania do materii niniejszej sprawy.Rekapitulując, uzasadnienie skarżonej decyzji jawiło się jako niespełniające minimalnych wymogów opisanych w art.107 K.p.a. Z uwagi na powyżej stwierdzone braki, które uniemożliwiały Sądowi weryfikację twierdzenia o przetworzonym charakterze żądanej informacji, przedwczesnym było odnoszenie się do problematyki istnienia szczególnie istotnego interesu przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej. Do czasu bowiem skutecznego udowodnienia przez organ tezy, o posiadaniu przez żądane dane tego typu charakteru, nie zachodzi faktyczna konieczność wykazywania przez wnioskodawcę, że po jego stronie istnieje szczególnie istotny interes przemawiający za udostępnieniem informacji przetworzonej.W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.)Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do szczegółowego i wnikliwego zbadania wniosku strony z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu.. Z uwagi na powyżej stwierdzone braki, które uniemożliwiały Sądowi weryfikację twierdzenia o przetworzonym charakterze żądanej informacji, przedwczesnym było odnoszenie się do problematyki istnienia szczególnie istotnego interesu przemawiającego za udostępnieniem informacji przetworzonej. Do czasu bowiem skutecznego udowodnienia przez organ tezy, o posiadaniu przez żądane dane tego typu charakteru, nie zachodzi faktyczna konieczność wykazywania przez wnioskodawcę, że po jego stronie istnieje szczególnie istotny interes przemawiający za udostępnieniem informacji przetworzonej.W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.)Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do szczegółowego i wnikliwego zbadania wniosku strony z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu.