Wyrok - I GSK 437/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. środki unijne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 127/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w G. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dniaOddalono skargę kasacyjną. środki unijne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 127/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w G. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Bogdan Fischer
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 października 2022 r., III SA/Gl 127/22, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę A. Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z 24 listopada 2021 r. w przedmiocie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania.Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów praca procesowego, a to:I. art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowane tego przepisu i przyjęcie, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie miał obowiązku szczegółowo poinformować strony skarżącej o podstawach faktycznych rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu, nawet jeżeli strona o to wnosiła, podczas gdy taki obowiązek organu I instancji należy wywieść ze wskazanego przepisu;II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organy obu instancji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny w celu zbadania, czy rzeczywiście naruszenie procedur spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w sytuacji, gdy skarżący był w stanie osiągnąć zakładane cele w terminie przewidzianym umową;III. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organy obu instancji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny w celu zbadania i dokładnego wyjaśnienia, czy skarżący był w stanie w chwili rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu osiągnąć zakładane cele w terminie przewidzianym umową (organy obu instancji, a w ślad za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach a priori założyły, że skarżący nie jest w stanie osiągnąć tych celów bez przeprowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego i bez pogłębionego uzasadnienia tej kwestii).W uzasadnieniu podano argumenty na poparcie postawionych zarzutów.Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Śląskiego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.Jak wynika z akt, Sąd I instancji podzielił w całości argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącą spółkę obowiązku zwrotu kwoty 14 012 zł wraz z ustawowymi odsetkami, gdyż spółka wykorzystując przyznane jej środki naruszyła procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.W niniejszej skardze kasacyjnej postawiono wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego.Odnosząc się kolejno do każdego z nich należy wskazać, że:Formułując zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. skarżąca podnosi, że WSA nie dostrzegł, iż organy obu instancji naruszyły ten przepis ponieważ, aż do momentu wydania decyzji przez organ I instancji strona nie wiedziała, jaka była przyczyna rozwiązania umowy. Spółka wskazuje, że w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy nie została zawarta podstawa faktyczna wypowiedzenia. Powołano się w nim jedynie ogólnie na § 34 ust. 1 pkt 3, jednakże klauzula ta przewiduje aż trzy podstawy rozwiązania umowy. Strona zarzuca, że spółka nie miała wiedzy, która z tych trzech przesłanek ostatecznie zaważyła na rozwiązaniu umowy. Pozbawiono w ten sposób skarżącą możliwości podjęcia obrony przez skonkretyzowanymi zarzutami, zgłoszeniem nowych wniosków dowodowych, które odnosiłyby się wprost do konkretnej podstawy rozwiązania umowy.Odnosząc się do tak postawionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie może odnieść skutku pożądanego przez spółkę.W myśl art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.W przedmiotowej sprawie podstawą wezwania strony do zwrotu kwoty będącej przedmiotem decyzji nie jest rozwiązanie umowy o dofinansowanie projektu, ale wystąpienie nieprawidłowości, które w konsekwencji doprowadziły do konieczności zastosowania przez instytucję pośredniczącą procedury, o której mowa w § 15 ust. 1 tej umowy.Tym samym, jak słusznie stwierdza organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w ramach toczącego się postępowania administracyjnego badaniu nie podlega fakt rozwiązania umowy jako taki, ani też przywołana przez Stronę "konieczność wskazania" przez organ faktycznej podstawy jej rozwiązania.Należy wyjaśnić, że zaistnienie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ust 9 pkt 1 w związku z art.184 ust. 1 u.f.p., może stanowić podstawę do rozwiązania umowy, jednakże nie ma to na gruncie tej sprawy znaczenia takiego jakie nadaje mu skarżąca kasacyjne. Wynika to z faktu, że procedura zwrotu przyznanego dofinansowania na realizację projektu pn. "Praca daje moc" prowadzona była w trybie postępowania administracyjnego, w którym zastosowanie mają przepisy ustawy o finansach publicznych, kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy wdrożeniowej. Postępowanie administracyjne przed organem zostało wszczęte z uwagi na stwierdzone uchybienia, których efektem była przede wszystkim konieczność wszczęcia procedury odzyskania środków z uwagi na ich niewykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem.Zatem okoliczności związane z rozwiązaniem umowy cywilnoprawnej nie miały prawnego znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zwrotowej.Pozostałe zarzuty kasacyjne także nie zasługują na uwzględnienie.Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda realna, z którą mamy do czynienia w sytuacji, gdy budżet ogólny Unii Europejskiej poniósł uszczerbek powodowany nieprawidłowym wydatkiem, tj. doszło do realnego uszczuplenia tego budżetu. Strona postępowania pozyskując na realizację projektu środki, które zostały wypłacone z budżetu Unii w wysokości 158 000 zł w formie zaliczki, nie przeznaczyła ich na pokrycie wydatków przewidzianych w projekcie tak, aby osiągnąć zdefiniowany we wniosku o dofinansowanie cel projektu.Sąd prawidłowo uczynił akceptując stanowisko organu, że doszło do naruszenia § 3 ust. 4, § 4 ust. 1, § 10 ust. 4 umowy o dofinansowanie w związku z brakiem realizacji projektu. Stanowisko Sądu I instancji jest opisane w sposób drobiazgowy w motywach zaskarżonego wyroku stąd nie ma potrzeby powtarzania go w tym miejscu. Skarżąca kasacyjnie w istocie polemizuje z powyższym stanowiskiem przedstawiając ponownie argumenty, których WSA nie podzielił.Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie, organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie naruszył też zasady bezstronności, proporcjonalności oraz równego traktowania co słusznie zaakceptował Sąd I instancji, oceniając działanie organu, jako zgodne z prawem. Zatem zarzuty naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uznać należy za chybione.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.O kosztach postępowania w wysokości 2700 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).