Wyrok - II SA/Lu 696/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Nieruchomości, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2025 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] październiUchylono zaskarżoną decyzję. Nieruchomości, Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2025 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] październi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
nieustalone
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Przewodniczący
Jerzy Parchomiuk
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] października 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania P. S. G. sp. z o.o. (dalej jako: Spółka), Wojewoda (dalej jako: Wojewoda) uchylił decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej jako: Prezydent) z 30 czerwca 2025 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie z nieruchomości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:Spółka zwróciła się do Prezydenta z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położona w L., przy ul. [...], stanowiącej własność I. B.i A. B., poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na działce sieci gazowej.Jednocześnie Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (z rygorem natychmiastowej wykonalności), na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2024 r., poz. 1145, ze zm.; dalej jako: u.g.n.).Decyzją z [...] czerwca 2025 r., Prezydent odmówił ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości, zaś decyzją z 30 czerwca 2025 r. umorzył w całości postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie z nieruchomości.W uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania organ wyjaśnił, że decyzja wydawana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny wobec decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wydanie decyzji odmowej w przedmiocie ograniczenia skutkuje automatycznie koniecznością umorzenia postępowania w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości.Spółka wniosła odwołanie od obydwu decyzji Prezydenta, w jednym piśmie procesowym, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniui zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, ze zm.; dalej jako: u.p.z.p.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.). Zarzuty koncentrowały się na błędnym uznaniu, że dla wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości konieczną przesłanką jest wyznaczenie dokładnego przebiegu inwestycji (gazociągu) w części graficznej lub tekstowej planu miejscowego. W konsekwencji zdaniem Spółki organ wadliwie zinterpretował postanowienia obowiązującego dla terenu objętego wnioskiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] października 2025 r., Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.Uzasadniając rozstrzygnięcie, Wojewoda podzielił pogląd organu I instancji, że decyzja wydawana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny wobec decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. skutkuje tym, że traci ona podstawę bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Ponieważ decyzja Prezydenta z[...] czerwca 2025 r. o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości została uchylona decyzją Wojewody z [...] października 2025 r., powinna zostać również uchylona decyzja Prezydenta z 390 czerwca 2025 r. o umorzeniu postępowania w sprawie niezwłocznego zajęcia nieruchomości, gdyż nie może ona funkcjonować w obrocie prawnym w oderwaniu od decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.Sprzeciw od decyzji Wojewody do sądu administracyjnego wniósł A. B. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, podnosząc zarzuty naruszenia art. 138 § 2 i § 2a k.p.a. oraz art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n., poprzez błędne uchylenie decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, będące następstwem błędnej wykładni art. 124 ust. 1 u.g.n., dokonanej przez Wojewodę i przyjęcia, że do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest konieczne konkretne wskazanie tej nieruchomości w planie miejscowym, jako nieruchomości, po której przebiegać ma sieć gazowa.W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:Sprzeciw podlegał uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia, aczkolwiek z przyczyn zupełnie innych niż podniesione w sprzeciwie. Zarzuty sprzeciwu są niezasadne. Zgodnie jednak z art. 134 § 1 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ma dokonać kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, nawet jeśli zarzuty skargi (sprzeciwu) są całkowicie niezasadne.Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie zaś do treści art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto, zgodnie z § 2a przywołanego artykułu, jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.Dla uporządkowania wywodu należy przypomnieć, że w świetle art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n., który stanowił podstawę rozstrzygania przez organy w rozpoznawanej sprawie, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalnościW istocie w pełni prawidłowe jest stanowisko organów obydwu instancji, że decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.) jest subsydiarna w stosunku do decyzji o ograniczeniu sposoby korzystania z nieruchomości (ust. 1). Brzmienie przywołanych przepisów, ale również logika jednoznacznie wskazują, że decyzja zezwalająca na zajęcie nie może funkcjonować w obrocie prawnym bez decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W efekcie byt prawny decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości w pełni zależy od bytu prawnego decyzji o ograniczeniu. Jeżeli decyzja o ograniczeniu zostaje wyeliminowana w obrotu prawnego, konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego również decyzji zezwalającej na zajęcie.Jakkolwiek zatem organy mają rację co do powyższej zależności to i tak konieczne jest uchylenie zaskarżonej sprzeciwem decyzji Wojewody z17 października 2025 r., właśnie ze względu na tą zależność. Z uwagi na tożsamość podmiotową spraw, stronom znany jest fakt, że wyrokiem z 17 grudnia 2025 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 695/25 WSA w Lublinie uchylił decyzję Wojewody z16 października 2025 r., w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (działki nr 302). Skoro tak, w obrocie prawnym nie mogła pozostać decyzja Wojewody wydana w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.Zarzuty sprzeciwu i argumentacja zawarta w jego uzasadnieniu są całkowicie niezasadne, w istocie w ogóle nie odnoszą się do decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.), ale do decyzji w przedmiocie ograniczenia sposoby korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.), będącej przedmiotem kontroli sądu w sprawie II SA/Lu 695/25. Niezasadność tych zarzutów została wykazana w uzasadnieniu wyroku wydanego we wspomnianej sprawie, stąd całkowicie niecelowe jest ich ponowne przywoływanie. Całkowicie chybiony jest też argument, jako przebieg sieci gazowej po nieruchomości skarżącego mógł zostać ustalony wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym (w sprawie o ustanowienie stosownej służebności). Pogląd pełnomocnika skarżącego całkowicie abstrahuje od treści art. 124 u.g.n.W tej sytuacji, z uwagi na specyficzne powiązanie decyzji będącej przedmiotem kontroli sądu w obydwu sprawach, konieczne było uchylenie decyzji Wojewody z 17 października 2025 r. wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a.Zwrot kosztów objął uiszczony przez skarżącego wpis od sprzeciwu w kwocie 100 zł. Zwrotem kosztów nie objęto w rozpoznawanej sprawie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ponieważ skarżący nie wykazał poniesienia tego kosztu. Do skargi dołączono wprawdzie dowód uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, ale opłata ta dotyczy dokumentu pełnomocnictwa z 29 października 2025 r., udzielonego łącznie do wspomnianych dwóch spraw, zawisłych przed tutejszym sądem – dwóch sprzeciwów od dwóch decyzji Wojewody. Uiszczona opłata skarbowa została już przez sąd uwzględniona w orzeczeniu o zwrocie kosztów postępowania w sprawie o sygn. II SA/Lu 695/25, zatem nie można ponownie jej uwzględnić jako kosztu postępowania w sprawie o sygn. II SA/Lu 696/25).Na podstawie art. 206 p.p.s.a. sąd odstąpił od zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów w części obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika zawodowego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z10 lutego 2014 r., I FPS 3/13).Jak wynika z wyżej przedstawionych rozważań, zarzuty sprzeciwu są całkowicie niezasadne, argumentacja uzasadnienia całkowicie abstrahuje od treści art. 124 ust. 1a u.g.n., stanowiącego podstawę zaskarżonej sprzeciwem decyzji. W takiej sytuacji zasądzanie kosztów obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika byłoby całkowicie nieusprawiedliwione wobec braku jakiegokolwiek wkładu w prawidłowe rozstrzygnięcie sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie.., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z10 lutego 2014 r., I FPS 3/13).Jak wynika z wyżej przedstawionych rozważań, zarzuty sprzeciwu są całkowicie niezasadne, argumentacja uzasadnienia całkowicie abstrahuje od treści art. 124 ust. 1a u.g.n., stanowiącego podstawę zaskarżonej sprzeciwem decyzji. W takiej sytuacji zasądzanie kosztów obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika byłoby całkowicie nieusprawiedliwione wobec braku jakiegokolwiek wkładu w prawidłowe rozstrzygnięcie sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie.