sygn. II GSK 2184/22 24 marca 2026 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - II GSK 2184/22 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026

Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Transport, Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jakub Praski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1152/22 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Transport, Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jakub Praski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1152/22 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap skarga kasacyjna
Tryb rozprawa
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 24 marca 2026
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Dariusz Zalewski
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jakub Praski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1152/22 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lutego 2022 r. nr BP.502.279.2020.1277.BD2.36 w przedmiocie kary pieniężnej za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od R. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
IWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1152/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi R. L. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 9 lutego 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 1 października 2020 r. (pkt 1), umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2), a także orzekł o zwrocie kosztów postępowania (pkt 3).Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 1 października 2020 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 zł z tytułu braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, działając na podstawie art. 140aa ust. 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.; dalej: p.r.d.).Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję z 1 października 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1a, 3a pkt 1, art. 140ab ust. 3 pkt 1, ust. 2 p.r.d., § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022), § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 629; dalej: rozporządzenie z 2012 r.).W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu kontroli tj. 19 czerwca 2020 r., działający w imieniu strony kierowca wykonywał pojazdem członowym przejazd drogowy z ładunkiem kilku elementów [...] (ładunek podzielny). Podczas kontroli stwierdzono, że długość pojazdu członowego wynosiła 21,7 m (przekraczając dopuszczalną o 5,2 m), natomiast rzeczywista masa całkowita z ładunkiem wynosiła 70550 kg, a więc przekraczała 60 t - co determinowało obowiązek pilotowania przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie, czego strona nie dochowała.W ocenie organu uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i pilotowanie przejazdu pojazdu na warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2 p.r.d., to dwa niezależne od siebie obowiązki, których naruszenie sankcjonowane jest w oparciu o różne podstawy prawne. W przypadku naruszenia obowiązku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie stosownego zezwolenia organ stwierdzający naruszenie podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o art. 140aa ust. 1 p.r.d. i stosuje wobec podmiotu wykonującego przejazd sankcje z art. 140ab ust. 1 p.r.d., podczas gdy naruszenie w zakresie pilotowania pojazdu stwierdza się w decyzji wydanej na podstawie art. 140aa ust. 1a p.r.d. i wymierza karę w oparciu o art. 140aa ust. 3a p.r.d., przy czym w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia w pilotowaniu pojazdu, karę nakłada się bądź na podmiot wykonujący przejazd, bądź na podmiot wykonujący pilotowanie. Według organu wskazane odmienności co do podstaw prawnych wydania decyzji, różnych sankcji, a także różnych podmiotów, które tym sankcjom mogą podlegać, uzasadnia pogląd, że naruszenie obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego oraz obowiązku pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w odrębnych przepisach, kreuje różne sprawy administracyjne, a to w konsekwencji wymaga wszczęcia i prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych. W sytuacji zaistnienia naruszenia obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego oraz obowiązku zapewnienia właściwej liczby pojazdów pilotujących, jakkolwiek odpowiedzialność ponosić będzie ten sam podmiot (podmiot wykonujący przejazd), to jednak nie wystąpi tożsamość przedmiotowa sprawy, albowiem nadal będziemy mieli do czynienia z dwoma odmiennymi podstawami prawnymi rozstrzygnięcia i odrębnymi obowiązkami podmiotu wykonującego przejazd.IISkarżąca wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do WSA w Warszawie.Sąd pierwszej instancji wskazanym na wstępie wyrokiem, uchylił decyzje organów obydwu instancji z przyczyn ustalonych z urzędu oraz umorzył postępowanie administracyjne.Za bezsporne uznał Sąd, że skarżąca wykonywała przewóz drogowy ładunków podzielnych, tj. 6 elementów [...]. Skoro ładunek był podzielny, to istniała możliwość takiego zorganizowania przejazdu, aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej. Jednocześnie w toku kontroli przeprowadzono prawidłową procedurę ważenia zespołu pojazdów należących do skarżącej, zgodnie z instrukcją wag, którymi pomiarów tych dokonywano.Następnie Sąd powołał art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 140aa ust.1, art.140ab ust. 2 p.r.d. i wskazał, że skarżąca nie posiadała zezwolenia na ruch pojazdu nienormatywnego, bowiem nie mogłaby uzyskać takiego zezwolenia, gdyż przewożony ładunek był podzielny. Sąd opowiedział się za poglądem, że nie mogą mieć zastosowania do skarżącej sankcje przewidziane w przypadku przewozu ładunku niepodzielnego, czyli naruszenia zasad ruchu pojazdu nienormatywnego dozwolonego w oparciu o zezwolenie, o którym mowa w art. 64 ust.1 p.r.d. W ocenie Sądu, są to dwie wzajemnie wykluczające się sytuacje, tym bardziej, że art.140ab p.r.d. jednoznacznie to reguluje, nakazując, że w przypadku naruszeń zakazu przewidzianego w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.Skoro zatem przedmiotem przejazdu był ładunek podzielny, to doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d. i otrzymanie przez skarżącą zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym w ogóle nie było możliwe. Natomiast zastosowana wobec skarżącej sankcja w zaskarżonej decyzji, zgodnie z powołanym w decyzji art. 140aa ust. 1a p.r.d., dotyczy sytuacji określonej w art. 64 ust.1 pkt 3 p.r.d. tj. pilotowania, czyli jednego z warunków dotyczących dozwolonego ruchu pojazdu nienormatywnego wiozącego ładunek niepodzielny, co do którego co do zasady wymagane jest zezwolenie.Sąd stwierdził więc, że skarżąca nie posiadała zezwolenia i nie wykonywała dozwolonego ruchu pojazdem nienormatywnym, o którym mowa w art. 64 ust.1 p.r.d., zatem nie miały do niej zastosowania warunki zezwolenia, w tym wymóg pilotowania zespołu pojazdu o dmc powyżej 60 ton. W konsekwencji nie było także podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za brak pilotowania.IIISkargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 1a i ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust. 3 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że karę za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie można nałożyć na podmiot wykonujący przejazd wyłącznie w przypadku, gdy podmiot ten legitymuje się zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym, podczas gdy jest to odrębna sankcja, nakładana na podstawie odrębnego przepisu, której warunkiem zastosowania jest zaistnienie określonego stanu faktycznego w postaci stwierdzenia przejazdu pojazdem, którego masa lub wymiary nakazują jego pilotowanie przez określoną liczbę pojazdów;2) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie, iż zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania, podczas gdy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i wykazał na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, iż wypełniła się hipoteza określona w art. 140aa ust. 1a w zw. z art. 64 ust 1 pkt 3 p.r.d., a tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania merytorycznej decyzji.W oparciu o tak sformułowane zarzuty organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.IVNaczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw z art. 189 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej (art. 183 § 1, art. 186 i art. 189 p.p.s.a.).Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., tj. z pkt 1 jak i pkt 2 tego przepisu. Ponieważ zarzut procesowy został sformułowany jako konsekwencja naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. oceny prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust 1a i ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 2 i ust 3 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2012 r. Wykładnia tych przepisów prawa materialnego wyznaczała bowiem dopuszczalność umorzenia postępowania administracyjnego przez Sąd pierwszej instancji.Należy na wstępie wskazać, że w niniejszej sprawie należy uznać, że ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie jest sporny. Zgodnie z ustaleniami organu pojazd skarżącej był pojazdem nienormatywnym. Wystarczającą bowiem przesłanką do uznania za nienormatywny pojazd lub zespół pojazdów jest ustalenie, że wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. W niniejszej sprawie niewątpliwie zarówno długość jak i rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów skarżącej przekraczały dopuszczalne wartości. Ponadto przewożony ładunek był podzielny. Skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia na jego przewóz, i w ogóle nie było możliwości jego uzyskania z uwagi na podzielność ładunku. Oprócz zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji zakładającej karę za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, w wyniku tej samej kontroli wydano wobec skarżącej też decyzję nakładającą karę pieniężną z powodu przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej oraz długości pojazdu członowego (naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. jak za brak odpowiedniego zezwolenia).Spór prawny w niniejszej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia, czy skarżąca może ponosić odpowiedzialność administracyjną za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, jeżeli nie posiadała zezwolenia odpowiedniej kategorii na przewóz pojazdem nienormatywnym i nie mogła go uzyskać z uwagi na fakt, że przewożony ładunek był podzielny, i jednocześnie pojazd skarżącej nie był pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym albo zespołem pojazdów składającym się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei art. 64 ust. 1 p.r.d. stanowi, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.Na podstawie art. 64 p.r.d. zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.Art. 140aa ust. 1a p.r.d. stanowi, że w przypadku braku:1) wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,2) wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie,3) wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota- nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.Art. 140ab p.r.d. przewiduje zaś osobne kary pieniężne za brak zezwolenia, za naruszenie warunków zezwolenia (ust. 1) oraz za naruszenia zasad dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego (ust. 3).Przepisy dotyczące pilotowania pojazdów nienormatywnych zostały dodane na podstawie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz.U. Nr 222 poz. 1321) z dniem 19 października 2012 r. (dodano art. 64i) i znowelizowane następnie ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481). W projekcie do tego aktu normatywnego stwierdzono, że nowe brzmienie art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. stanowi przepis materialny dla przepisów o administracyjnych karach pieniężnych z art. 140aa ust. 1a pkt 1 i 2 p.r.d. oraz upoważnienia z art. 64i ust. 2 p.r.d., które przestanie być blankietowe. Wydane na tej podstawie przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 5 czerwca 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 629) regulują kwestie wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, wymaganego wyposażenia i oznakowania tego pojazdu, a także sposób pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego. Nowe brzmienie art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. wskazuje, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na zasadach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. Dodano również przepisy w art. 140aa ust. 1a i 3a p.r.d. oraz art. 140ab ust. 3 p.r.d., które pozwalają nałożyć karę pieniężną za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie oraz wymaganego wyposażenia i oznakowania tego pojazdu. Natomiast za sposób pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego niezapewniający bezpieczeństwa w ruchu drogowym odpowiedzialny jest pilot.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędna jest dokonana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja przytoczonych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nietrafnie bowiem Sąd pierwszej instancji przyjął, że brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie należy zaliczyć do tzw. warunków zezwolenia, a dyspozycją art. 64 ust. 1 p.r.d. objęte są dwie wzajemnie wykluczające się sytuacje faktyczne (1. brak zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego i 2. przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu), przez co brak podstawy prawnej do nałożenia na przedsiębiorcę dwóch kar jednocześnie: za brak zezwolenia i za naruszenie warunków zezwolenia.Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że warunki dotyczące pilotowania nie należą do warunków określonych dla danego zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 p.r.d. i następnie w art. 140aa ust. 1 p.r.d. (por. wyroki NSA z 20 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 568/24 oraz sygn. akt II GSK 1451/22).Dokonując wykładni przepisów w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze przede wszystkim to, że przepisy dotyczące pilotowania zostały dodane do ustawy Prawo o ruchu drogowym w 2018 r. Nowelizacja została dokonana poprzez dodanie przepisów dotyczących pilotowania jako odrębnych jednostek redakcyjnych od przepisów dotyczących warunków określonych dla danego zezwolenia. Istnieją również odrębne delegacje do wydania stosownych przepisów wykonawczych w formie rozporządzenia. Na tej podstawie zostały wydane dwa odrębne rozporządzenia: w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych oraz w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na § 10 i § 11 rozporządzenia w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych, które wprowadzają specyficzne warunki dotyczące na przykład wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego, jak również możliwości przykładowo wydania zezwolenia przez właściwy organ określającego warunki przejazdu pojazdu nienormatywnego co do terminu oraz godzin przejazdu, prędkości przejazdu, organizacji ruchu, zabezpieczenia urządzeń technicznych umieszczonych w pasie drogowym, czy zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.Także budowa art. 140aa p.r.d. wskazuje, że przewidziano dwie odrębne sankcje za:1. przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia oraz2. brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie lub wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a p.r.d., przez pilota.Nie jest również hipotetycznie wykluczona sytuacja, że mimo braku stosownego zezwolenia, w konkretnym przypadku pojazd nienormatywny będzie prawidłowo pilotowany i wówczas zachowanie będzie jedynie realizowało przesłanki deliktu polegającego na przejeździe pojazdem nienormatywnych bez posiadanego zezwolenia. Obowiązek pilotowania wynika bowiem z konieczności zapewnienia bezpiecznego przejazdu pojazdu nienormatywnego, jak również z potrzeby ochrony bezpieczeństwa innych użytkowników drogi.Należy więc przyjąć, że zarówno wykładnia językowa, jaki i systemowa oraz funkcjonalna, przemawiają za uznaniem naruszenia warunków dotyczących pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego za odrębne od naruszenia warunków określonych dla zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.Rację ma Sąd pierwszej instancji twierdząc, że ukaranie skarżącej za brak posiadania zezwolenia skonsumowało delikt w postaci wykonywania przejazdu niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Nie pochłonęło ono jednak deliktu administracyjnego polegającego na braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, gdyż delikt ten jest odrębnym zachowaniem naruszającym przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym.Nie ma przy tym znaczenia fakt, że skarżąca nie mogła otrzymać w ogóle zezwolenia, skoro ustawodawca w art. 140ab ust. 2 przyjął, że w przypadku naruszeń zakazu przewidzianego w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Dlatego zachowanie naruszające zakaz określony w art. 64 ust. 2 p.r.d. nie pochłania zachowania polegającego na naruszeniu art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d.Mając powyższe na uwadze należy zatem przyjąć, że w przypadku naruszenia zakazu poruszania się pojazdami nienormatywnymi, mogą być nałożone odrębne sankcje administracyjne za brak stosownego zezwolenia (ewentualnie za naruszenie warunków tego zezwolenia) oraz za naruszenie przepisów dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego.Z tego powodu NSA uznał, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu. Ponieważ zdaniem NSA zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi na zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakładającą na skarżącą karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących pilotowania pojazdu nienormatywnego, skarga została uznana za niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a.(punkt 1-2 sentencji)O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzona kwota 1000 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie w kwocie 900 zł za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika organu, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji (punkt 3 sentencji).. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzona kwota 1000 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie w kwocie 900 zł za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika organu, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji (punkt 3 sentencji).