Wyrok - I OSK 355/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Ewidencja gruntów, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 315/23 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] marOddalono skargę kasacyjną. Ewidencja gruntów, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 315/23 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] mar
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Iwona Bogucka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 315/23, oddalił skargę K. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] marca 2023 r., nr [...].Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi, utrzymał w mocy decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], o odmowie wprowadzenia na wniosek skarżącego zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] na styku z działkami nr [...], [...], [...] w kształcie sprzed modernizacji ewidencji gruntów obrębu Z., gmina A., przeprowadzonej w 2014 r.Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:- art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmian wnioskowanych przez skarżącego a także poprzez przyjęcie, że wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków będących aktualizacją danych co do działek należących do skarżącego stanowi spór graniczny i ukształtowanie nowego stanu prawnego nieruchomości a zatem ze względu na deklaratoryjny charakter ewidencji jest niedopuszczalne;- § 30 ust. 1 i § 31 rozporządzenia z 27 lipca 2021 r. rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie jedynie przedłożenie dokumentów wskazanych w tym przepisie uzasadnia dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków;2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący zrzekł się przy tym rozpoznania skargi na rozprawie.Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających znaczenie dla rozpoznania sprawy.Mocą kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji odmówiono skarżącemu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] na styku z działkami nr [...], [...] i [...] w kształcie sprzed modernizacji ewidencji gruntów obrębu Z., gmina A., przeprowadzonej w 2014 r.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji, oddalając skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] marca 2023 r., nie naruszył zarzucanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2022 r., poz. 2185).Zgodnie bowiem z tym przepisem informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji.Błędne wpisy w ewidencji gruntów i budynków to takie, które obarczone są wadliwością wynikającą z rozbieżności treści dokonanej czynności z dowodem stanowiącym jego podstawę. Źródłem błędnej informacji ujawnionej w operacie ewidencyjnym może być sama czynność techniczna wpisu lub dokument, na podstawie którego dokonano ujawnienia błędnej informacji. Jeżeli zatem wykryty błąd jest wynikiem wyłącznie czynności technicznej, to w zaistniałej sytuacji organ rejestrowy zobligowany jest do jego skorygowania w drodze własnej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d w zw. z ust. 2b pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów danych wykazanych w katastrze nieruchomości odbywać się powinno w trybie określonym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, pod warunkiem jednak, że czynności te dotyczą danych przedmiotowych i zgodne są ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie samodzielnie tworzyć. Zawarty w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy zwrot "wykrycie błędnych informacji" oznacza bowiem błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego. Wpisy błędne to wpisy, które obarczone są wadliwością wynikającą z rozbieżności treści dokonanej czynności z dowodem stanowiącym jego podstawę. Zaistnienie błędu nie może budzić wątpliwości, a jego sprostowanie nie może tworzyć nowego stanu prawnego, ponieważ wpisy w ewidencji gruntu jedynie go dokumentują.W orzecznictwie zwraca się także uwagę na niedopuszczalność mieszania ustalonych w art. 24 ust. 2a trybów postępowania przy aktualizacji danych ewidencyjnych. Przeprowadzenie przez organ rejestrowy działań restytucyjnych w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy w ewidencji gruntów i budynków dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane uwidocznione w dokumentach źródłowych stanowiących część operatu ewidencyjnego lub państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Aktualizacja ewidencji gruntów polegająca na usunięciu błędnych informacji sprowadza się więc do ponownego ujawnienia danych ewidencyjnych na podstawie dokumentu źródłowego (archiwalnego) w celu konwalidacji wadliwości poprzednio dokonanego wpisu. W sytuacji natomiast, kiedy podważana jest treść dokumentu (np. aktu notarialnego, decyzji administracyjnej), na podstawie którego dokonano wpisów w operacie ewidencyjnym, niezbędne jest wytworzenie aktualnego i poprawnego w swej treści dokumentu, który będzie podstawą nowego wpisu, korygującego wpis poprzedni, oparty na wadliwym źródle danych ewidencyjnych. W takiej sytuacji podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych powinien być nowo wytworzony przez właściwy organ dokument (aktualny i poprawny) stanowiący źródło danych ewidencyjnych.Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to udokumentowany aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt I OSK 270/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Reasumując, należy stwierdzić, że przeprowadzenie przez organ rejestrowy działań restytucyjnych w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy w ewidencji gruntów i budynków dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane uwidocznione w dokumentach źródłowych stanowiących część operatu ewidencyjnego lub państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Aktualizacja ewidencji gruntów polegająca na usunięciu błędnych informacji sprowadza się więc w swej istocie do ponownego ujawnienia danych ewidencyjnych na podstawie dokumentu źródłowego (archiwalnego) w celu konwalidacji wadliwości poprzednio dokonanego wpisu. W sytuacji natomiast, kiedy podważana jest treść dokumentu, na podstawie którego dokonano wpisów w operacie ewidencyjnym, niezbędne jest wytworzenie aktualnego i poprawnego w swej treści dokumentu, który będzie podstawą nowego wpisu, korygującego wpis poprzedni, oparty na wadliwym źródle danych ewidencyjnych. W takiej sytuacji podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych powinien być nowo wytworzony przez właściwy organ dokument (aktualny i poprawny) stanowiący źródło danych ewidencyjnych.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zaś uznać aby w niniejszej sprawie doszło do wykrycia błędnych informacji w rozumieniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy, które obligowałyby organ do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.Zauważyć bowiem należy, że skarżący domagał się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek nr [...], [...], [...] na styku z działkami nr [...], [...] i [...] w kształcie sprzed modernizacji ewidencji gruntów obrębu Z., gmina A., przeprowadzonej w 2014 r. Zdaniem przy tym skarżącego, podczas tej modernizacji popełniono błąd w zakresie przebiegu granic działek o nr [...], [...], [...] z działką nr [...]. Skarżący twierdził przy tym, że modernizacja spowodowała, że granica działek o nr [...], [...], [...] z działką nr [...] przebiega w zupełnie innym miejscu. Powierzchnia działek w wyniku modernizacji uległa zmniejszeniu o około 124 m2. Po modernizacji działka o nr [...] wchodzi o około 50 cm w budynek zlokalizowany na działce o nr [...]. Współrzędne punktów granicznych wskazane podczas ustalania przebiegu granic nieprawidłowo odzwierciedlają przebieg granic działek nr [...], [...], [...] z działką nr [...]. Część przejazdu (działka nr [...]) znajduje się w chwili obecnej w dawnych granicach działek nr [...], [...], [...], w stosunku do której skarżący został pozbawiony prawa własności. Ponadto, część działki nr [...] w granicy z działką [...] stanowiła drogę dojazdową do działki o nr [...]. W wyniku działań organu i przeprowadzonej modernizacji działka nr [...] została pozbawiona drogi. Z kolei, powierzchnia działki nr [...] zwiększyła się kosztem działek nr [...], [...] i [...] wzdłuż ich granicy.Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że określony w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic pomiędzy działkami nr [...], [...], [...] a działką nr [...] ustalony został na podstawie przeprowadzonej w 2014 r. modernizacji ewidencji. Modernizacja ta poprzedzona zaś została protokolarnym ustaleniem przebiegu granic dla działek nr [...] - [...], w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych. Protokół ustalenia przebiegu granic działek podpisany został bez uwag przez matkę skarżącego i właściciela działki nr [...]. Skarżący, mimo prawidłowego zawiadomienia o tej czynności, nie stawił się na ustalenie przebiegu granic w dniu 10 września 2014 r. Na podstawie wyznaczonych punktów granicznych sporządzono projekt operatu opisowo – kartograficznego, do którego skarżący również nie wniósł uwagi i zastrzeżeń. Operat ten stanowił podstawę przeprowadzonej modernizacji.Nie sposób uznać aby określony w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic pomiędzy działkami nr [...], [...], [...] a działką nr [...] ustalony został niezgodnie z powyższym operatem. Również skarżący nie wykazał aby dane wpisane w ewidencji gruntów i budynków nie były zgodne z danymi wynikające z tego operatu.Jednocześnie, skarżący nie przedstawił dokumentacji, która wskazywałaby w sposób oczywisty, że określone w ewidencji gruntów i budynków granice pomiędzy działkami nr [...], [...], [...] a działką nr [...] zostały ustalone błędnie.Przy tym, jako niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia § 30 i § 31 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak słusznie również wskazał Sąd I instancji i orzekające w sprawie organy, podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych jest wyłącznie dokumentacja geodezyjna, wymieniona w § 30 i § 31 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.).Zgodnie bowiem z treścią § 30 ust. 1 tego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:a) postępowania rozgraniczeniowego,b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,e) podziału nieruchomości,f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.Zgodnie zaś z treścią § 31 tego rozporządzenia jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 1 pkt 11 Minister Rozwoju wydał w dniu 18 sierpnia 2020 r. rozporządzenie w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1670 ze zm.). Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia, ze względu na wymaganą dokładność określenia położenia punktów szczegółów terenowych w państwowym układzie współrzędnych prostokątnych płaskich wyróżnia się następujące grupy szczegółów terenowych:1) I grupa - szczegóły terenowe jednoznacznie identyfikowalne w terenie, zachowujące długookresową niezmienność kształtu i położenia, w szczególności:a) znaki i punkty graniczne,b) znaki geodezyjne,c) naziemne obiekty budowlane i urządzenia budowlane, w tym elementy naziemne sieci uzbrojenia terenu.Stosownie do treści § 7 rozporządzenia, przy wykonywaniu prac geodezyjnych wykorzystuje się materiały zasobu, jeżeli wyniki analizy tych materiałów, przeprowadzone przez kierownika prac geodezyjnych pod względem dokładności, aktualności i kompletności, wskazują na ich przydatność do osiągnięcia celu pracy geodezyjnej i dokładności określonych w § 16 oraz § 20, z uwzględnieniem zasad określonych w § 18.W myśl § 16 pkt 1 rozporządzenia, geodezyjny pomiar sytuacyjny wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia szczegółu terenowego względem punktów poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej, z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m - w przypadku szczegółów terenowych I grupy.Niewątpliwie zaś przedstawiona przez skarżącego w toku postępowania dokumentacja nie stanowi dokumentacji, o której mowa w § 30 i § 31 powołanego rozporządzenia.Skarżący, domagając się przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, powołał się bowiem na: przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację sporządzoną w 1985 r. na potrzeby podziału działek nr [...] i [...] (operat techniczny nr [...]); fotokopię dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu 9 czerwca 2006 r.; wypis z rejestru gruntów i fragment fotokopii mapy zasadniczej.Dokumentacja wskazywana przez skarżącego straciła swoją aktualność wobec przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2014 r. Dokumenty te, jako że zostały sporządzone przed dokonaną modernizacją, obecnie nie mogą stanowić podstawy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (zob. E. Stefańską w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 343, uw. 11). Niedopuszczalna jest aktualizacja wpisów ewidencyjnych w oparciu o dokumenty archiwalne, na podstawie ich ponownej oceny. Na wniosek strony można bowiem wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt I OSK 847/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Wskazać przy tym należy, że skoro zatem dane figurujące w ewidencji mają charakter pochodny względem dokumentów źródłowych, to oczywistym jest, że wszelkie zmiany tych danych muszą mieć charakter bezsporny. W tym względzie, w orzecznictwie został ukształtowany jednolity pogląd, że organy prowadzące ewidencję nie są uprawnione do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości (a tym bardziej do rozstrzygania sporów dotyczących ich własności), lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian wpisów istniejących w ewidencji (por. m.in.: W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1377/14 oraz z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 865/21 dostępne; cbois.nsa.gov.pl). W przypadku powzięcia przez organ uzasadnionych wątpliwości w zakresie stanu prawnego nieruchomości, nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania administracyjnego, mającego na celu aktualizację zapisów widniejących w ewidencji, a konieczne staje się wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, które doprowadzi do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu.Czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, czy jej część, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jest jedynie czynnością techniczną, która nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Strony posiadają możliwość ustalenia przebiegu granicy poprzez przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, czy też odpowiedniego postępowania cywilnego. W ramach aktualizacji ewidencji nie można bowiem dokonywać żadnych zmian własnościowych. Dopiero wydana w takiej sprawie ostateczna decyzja, lub prawomocny wyrok sądu, będą mogły stanowić podstawę do dokonania przez organy stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organy ewidencyjne rejestrują bowiem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać o prawach do gruntów oraz przebiegu granic (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 834/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdecydowanie nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu pomiędzy sąsiadującymi działkami. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów (zob. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 688/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Z tych wszystkich względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe było oddalenie przez Sąd I instancji skargi wniesionej przez skarżącego, stąd też niezasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.., ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.