Wyrok - I OSK 2339/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 376/24 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiOddalono skargę kasacyjną. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 376/24 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
Skarb Państwa
organ rentowy / ZUS
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Iwona Bogucka
Podstawa prawna
art. 80
kpa
art. 135
ppsa
art. 151
ppsa
art. 183
ppsa
art. 174
ppsa
art. 133
ppsa
art. 184
ppsa
art. 250
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 376/24, oddalił skargę J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2024 r., nr [...].Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] kwietnia 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w zw. z art. 17, art. 20, art. 24 ust. 2a i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390), o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną.Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając:1. naruszenie prawa materialnego, tj.:- niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na uznaniu, że prawo do nabycia świadczenia powstało w momencie, w którym doszło do wydania decyzji tj. po 1 stycznia 2024 r. a następnie wskutek złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, w sytuacji gdy stopień niepełnosprawności został ustalony na dzień przed 31 grudnia 2023 r., jak również w sytuacji, w której skarżący na dzień 31 grudnia 2023 r. spełniał przesłanki określone w przepisie pozwalające na przyznanie mu świadczenia, co winno skutkować przyznaniem świadczenia, jak również w sytuacji w której prawo do tego świadczenia powstało przed 31 grudnia 2023 r.;- błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na uznaniu, że z uwagi na wiek osoby, nad którą ma być sprawowana opieka świadczenie nie przysługuje, w sytuacji gdy wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że różnicowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji, co winno skutkować przyznaniem świadczenia;2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:- art. 135 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa;- art. 151 p.p.s.a. poprzez niesłuszne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym, oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody.Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł przy tym o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym i o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających znaczenie dla rozpoznania sprawy.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącego z dnia 13 marca 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną nie mógł zostać rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390) w brzmieniu obowiązującym przed wprowadzeniem z dniem 1 stycznia 2024 r. zmian w tej ustawie na podstawie art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429).Zgodnie bowiem z treścią art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.Ustawa o świadczeniu wspierającym nie wyjaśnia co należy rozumieć pod zawartym w tym przepisie pojęciem "prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r." Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że na gruncie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, nie tylko spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., ale również spełnienie tych przesłanek do dnia 31 grudnia 2023 r., jeżeli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia został złożony po dniu 31 grudnia 2023 r., jednakże z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy i w sytuacji, gdy wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., a ustalony stopień niepełnosprawności również datowany jest na dzień przypadający do dnia 31 grudnia 2023 r. (zob. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1523/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Niewątpliwie przy tym, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to nie uległ zmianie na skutek nowelizacji przeprowadzonej ustawą o świadczeniu wspierającym i którego treść była taka sama przed dniem 1 stycznia 2024 r. jak obecnie, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przepis ten przewiduje zatem możliwość wstecznego przyznanie prawa do takiego świadczenia tj. od miesiąca wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności. Co do zasady bowiem stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.Stosowanie zatem, z mocy art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, przepisów dotychczasowych obejmuje również przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. To zaś oznacza, że przepisy dotychczasowe będą miały zastosowanie także w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony wprawdzie po dniu 31 grudnia 2023 r., lecz wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r., a następnie wydane orzeczenie o niepełnosprawności potwierdzało powstanie przed dniem 1 stycznia 2024 r. znacznego stopnia niepełnosprawności, względnie niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt I OSK 2025/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Prawidłowa wykładnia norm regulujących przyznawanie świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności nie może być bowiem prowadzona w oderwaniu od procedury uzyskiwania stosownego orzeczenia, co znajduje potwierdzenie choćby w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 23 października 2007 r. (sygn. P 28/07). Postępowanie w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego i postępowanie w sprawie ustalenia niepełnosprawności stanowią integralną całość, zmierzającą do ustalenia prawa do świadczenia (zob. wyrok NSA z dnia 8 października 2025 r., sygn. akt I OSK 202/25, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności żony skarżącego został złożony w dniu 31 stycznia 2024 r. W uwzględnieniu tego wniosku orzeczeniem z dnia 22 lutego 2024 r. ustalono znaczny stopień niepełnosprawności żony skarżącego od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia 31 stycznia 2024 r.Wprawdzie, w orzeczeniu tym wskazano również, że niepełnosprawność żony skarżącego istnieje od dnia 19 grudnia 2023 r. Jednakże, data ta wskazuje na powstanie niepełnosprawności a nie niepełnosprawności w stopniu znacznym, które to terminy nie są sobie równorzędne.Zgodnie bowiem z treścią art. 2 pkt 10 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44) niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 1 tej ustawy ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą: 1) znaczny; 2) umiarkowany; 3) lekki. Przepis art. 4 powołanej ustawy wyjaśnia, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (ust. 2). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (ust. 3).Zgodnie zaś z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniu rodzinnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie w przypadku sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.Z kolei, przywoływane przez skarżącego orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2024 r., wydane na wniosek z dnia 8 lutego 2024 r., zostało przedłożone przez skarżącego dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego wraz ze skargą, a więc nie było ono znane organom podczas orzekania. Zgodnie zaś z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy świadczy zaś o naruszeniu określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 160/25, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też, powyższe orzeczenie nie może zostać uwzględnione przy dokonywaniu oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.W świetle powyższych okoliczności, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, brak było podstaw do uznania, że prawo skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Dlatego też, jak prawidłowo ocenił Sąd I instancji, wniosek skarżącego z dnia 13 marca 2024 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną nie mógł zostać rozpoznany na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji, co także trafnie stwierdził Sąd I instancji, wniosek skarżącego mógł być rozpatrzony wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia a więc w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r.Tymczasem, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia. Jednocześnie, od 1 stycznia 2024 r. wprowadzono możliwość uzyskania świadczenia wpierającego, które zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18 roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, ze zm.), w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.W świetle brzmienia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującego od dnia 31 stycznia 2023 r. brak zaś było podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek osoby niepełnosprawnej, którą się opiekuje, jako że żona skarżącego urodziła się w 1962 r. Tym samym, nie została spełniona przesłanka wieku określona w mającym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.Z tych wszystkich względów, jak prawidłowo zatem orzekł Sąd I instancji, zachodziły podstaw do oddalenia skargi wniesionej przez skarżącego.Dlatego też za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 135 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Niewątpliwie bowiem, dokonana przez Sąd I instancji ocena oparta została na materiale dowodowym sprawy zebranym i rozpatrzonym w sposób wyczerpujący.Z kolei, powołany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, dotyczył przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepis art. 17 ust. 1b został, jednakże uchylony od dnia 1 stycznia 2024 r. a zatem nie mógł miał zastosowania w niniejszej sprawie.Z uwagi na powyższe jako niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście stanowiska przyjętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.Jako że prawidłowe w niniejszej sprawie było oddalenie skargi przez Sąd I instancji, za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 135 p.p.s.a.Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dopiero więc stwierdzenie przez sąd administracyjny podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji daje mu przewidzianą w art. 135 p.p.s.a. możliwość, co oznacza, że przepis ten nie znajduje zastosowania w przypadku oddalenia skargi (zob. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1763/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 135 p.p.s.a., w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji nie można skutecznie kwestionować przeprowadzonej przez ten sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 500/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne na podstawie art. 250 p.p.s.a. od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny.Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.