Postanowienie - V SAB/Wa 99/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 15 września 2025 r. do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęła skarga J. C. (dalej: "Skarżąca") na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "Rzecznik", "RzPP" lub "Organ"). Skarżąca wniosła o stwiOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE W dniu 15 września 2025 r. do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęła skarga J. C. (dalej: "Skarżąca") na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "Rzecznik", "RzPP" lub "Organ"). Skarżąca wniosła o stwi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
W dniu 15 września 2025 r. do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęła skarga J. C. (dalej: "Skarżąca") na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: "Rzecznik", "RzPP" lub "Organ"). Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Rzecznika w rozpoznaniu jej wniosku dotyczącego naruszenia praw pacjenta, w związku z ujawnieniem danych medycznych przez świadczeniodawców medycznych na żądanie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Zdaniem Skarżącej brak działania Organu pozbawia ją skutecznej ochrony prawnej jako pacjentki, której dane medyczne zostały udostępnione bez podstawy prawnej i bez odnotowania w dokumentacji.W odpowiedzi na skargę Rzecznik wniósł o jej odrzucenie w całości jako niedopuszczalnej. Wskazał, że Skarżąca wniosła już skargą na bezczynność w sprawie RzPP-DPW-WPII.431.2376.2025 do tut. Sądu (sygn.akt V SAB/Wa 90/25 – dop. Sądu), a oba zakresy spraw tematycznie pozostają w związku, z uwagi na podnoszone zarzuty Skarżącej. Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie, której motywem jest brak podjęcia przez Rzecznika działań zgodnie z wnioskiem wnoszącej, w ramach podnoszonych zarzutów, odnosi się również do sprawy RzPP-DPW-WPII.431.2376.2025.Rzecznik podkreślił, że w niniejszej sprawie nie było prowadzone postępowanie wyjaśniające (administracyjne), o czym Skarżąca była informowana.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Na wstępie należy wskazać, że postanowieniem z dnia 4 listopada 2025 r. sygn.akt V SAB/Wa 90/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. C., z uwagi na jej niedopuszczalność.Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.").Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a stosownie do § 3 p.p.s.a. orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.Podkreślić należy, że nie każdy przejaw braku działalności organów administracji podlega jurysdykcji sądu administracyjnego. Bezczynność organu dotyczy sytuacji, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Skarga na bezczynność ma w tej sytuacji na celu zobligowanie organu administracji publicznej do rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Taka skarga jest w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10).Analizując przedmiotową sprawę Sąd stwierdza, że wniesiona skarga nie dotyczy sprawy poddanej kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów szczególnych.Przedmiotem skargi jest bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w zakresie niepodjęcia postępowania wyjaśniającego w związku ze złożonym przez Skarżącą wnioskiem o jego wszczęcie. Wniosek Skarżącej wpłynął do Organu 23 czerwca 2025 r. Dnia 29 sierpnia 2025 r. Rzecznik wystosował do Skarżącej pismo, informując o zakresie działalności Rzecznika Praw Pacjenta. Wyjaśnił, że w sprawie brak jest uprawdopodobnienia naruszenia prawa wnioskującej jako pacjenta. Uprawdopodobnienie naruszenia praw pacjenta jest natomiast przesłanką obligatoryjną, warunkującą wszczęcie postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta. Tym samym w ocenie Rzecznika brak było podstaw do dalszego procedowania sprawy. Ewentualne udostępnienie danych dotyczących stanu zdrowia i leczenia wnioskującej mogło bowiem nastąpić w ramach postępowania prowadzonego przez OLAF, a nie w związku z udzielaniem wnioskującej świadczeń zdrowotnych. Rzecznik zaznaczył, że właściwość jego działania ogranicza się do świadczeń zdrowotnych udzielanych na terytorium polskim. Rzecznik Praw Pacjenta nie jest natomiast organem właściwym do oceny zgodności działań podmiotów leczniczych z regulacjami prawa europejskiego ani do rozpatrywania spraw związanych z działalnością instytucji unijnych, takich jak OLAF. Rzecznik Praw Pacjenta nie jest również właściwy w sprawach podejrzenia uchybienia przepisom regulującym ochronę danych osobowych.Mając na uwadze powyższe ustalenia wskazać przede wszystkim należy, że Skarżąca została pouczona o zakresie działania Rzecznika oraz o przyczynach, dlaczego organ administracji nie może zająć się jej sprawą. W sprawie nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające i podkreślić należy, że organ administracji nie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w każdym sygnalizowanym przypadku.Zwrócić uwagę należy, że stosownie do art. 51 u.p.p., Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: 1) podjąć sprawę, 2) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, 3) przekazać sprawę według właściwości, 4) nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, RzPP ma uprawnienie do "nie podjęcia sprawy". Zostało ono literalnie wskazane w przepisach ustawy i nie wymaga uzasadnienia ze strony Rzecznika. Organ ten obowiązany jest jedynie poinformować wnioskodawcę i pacjenta o swoim stanowisku. Zaznaczyć należy, że w przepisach ustawy brak jest przewidzianego środka odwoławczego od takiego stanowiska Rzecznika.W informacji z 29 sierpnia 2025 r. stanowiącej odpowiedź na wniosek Skarżącej, Rzecznik wskazał podstawę prawną swojego działania, zakres kompetencji i wyjaśnił, dlaczego nie podejmie sprawy Skarżącej. Rzecznik uznał sprawę za zakończoną wskazując, że dotyczyła działań w związku z postępowaniem prowadzonym przed Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych Komisji Europejskiej, a Rzecznik Praw Pacjenta ocenia naruszenia na terenie Polski.W świetle przywołanych regulacji u.p.p. (art. 50 u.p.p., art. 51 u.p.p.) nie budzi wątpliwości, że wniosek skierowany przez Stronę do RzPP nie doprowadził do wszczęcia postępowania przed tym organem, które zakończyło się jednym z aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a., które mogą podlegać zaskarżeniu, a przez to kontroli sądu administracyjnego. Rzecznik udzielił Skarżącej odpowiedzi, która nie została przez nią zaakceptowana. Nie stanowi to jednak podstawy do uznania, że czynności podjęte przez Rzecznika mogą stanowić przedmiot skargi do Sądu. Organ administracji nie był również zobowiązany do wydania w sprawie decyzji, ponieważ Rzecznik nie prowadził postępowania administracyjnego.Reasumując, przedmiot skargi nie spełnia kryteriów bezczynności podlegającej zaskarżeniu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy brak kognicji Sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy.W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.