Wyrok - II SA/Rz 621/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Paszporty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 lutego 2025 r. nr O-I.626.2.184.2024 w przedmiocie unieważnienia paszportu - oddala skargę - UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda lub Organ) zOddalono skargę. Paszporty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 lutego 2025 r. nr O-I.626.2.184.2024 w przedmiocie unieważnienia paszportu - oddala skargę - UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda lub Organ) z
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
uczestnik
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Jolanta Kłoda-Szeliga
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda lub Organ) z 25 lutego 2025 r. nr O-I.626.2.184.2024, w przedmiocie unieważnienia paszportu.Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:Wnioskiem z 17 maja 2024 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny zwrócił się do Wojewody o unieważnienie paszportu T. P. (dalej: Skarżący). Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 10 § 4 kkw i art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b) ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1302 dalej: u.d.p.). W uzasadnieniu wniosku podano, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z 14 października 2015 r. sygn. akt [...] Skarżący został skazany za przestępstwo z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 dalej: k.k.) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [....] z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt [...] zarządzono wobec skazanego wykonanie ww. kary. Z kolei postanowieniem SR w [...] z 23 maja 2019 r. sygn. akt [...] zarządzono poszukiwanie skazanego listem gończym. Na wniosek Sądu Rejonowego w [....] – Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z 22 października 2020 r. sygn. akt [...] wydał europejski nakaz aresztowania wobec T. P. Poszukiwania nie doprowadziły do ujęcia skazanego. Z informacji przekazanych przez Komendę Powiatową Policji w [...] oraz Komendę Wojewódzką Policji w [...] wynika, że skazany przebywa obecnie na terenie [...] i posiada paszport o nr i serii [...], wydany przez Wojewodę [...], ważny od [...].Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z 25 lutego 2025 r. nr O-I.626.2.184.2024 Wojewoda, działając na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b) u.d.p., unieważnił paszport serii [...] numer [...], wydany 16 września 2016 r. przez Wojewodę [...] dla Skarżącego.W uzasadnieniu, powołując się na art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b) u.d.p., Wojewoda wyjaśnił, że wydanie decyzji na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny co oznacza, że organ nie działa według własnego uznania. Przed wydaniem rozstrzygnięcia bada jedynie przesłanki formalne, od których uzależnione jest wydanie decyzji o unieważnieniu paszportu, tj. czy wniosek o unieważnienie paszportu sporządził przewidziany w ustawie organ, czy w sprawie toczy się postępowanie, do którego odwołuje się przepis prawa, oraz czy osoba, wobec której toczy się postępowanie posiada ważny dokument paszportowy.Wojewoda uznał, że w okolicznościach sprawy Sąd Rejonowy w [...] dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej zaistniałego stanu faktycznego, a sformułowany przez niego wniosek spełnia wymogi określone w art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p.W skardze do WSA w Rzeszowie, Skarżący – reprezentowany przez kuratora adw. A. K., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, nadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj. protokołu rozprawy z 22 marca 2019 r. oraz decyzji administracyjnej z dnia 15 kwietnia 2019 r.Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:- art. 43 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.p., w sytuacji gdy Organ nie wykluczył okoliczności, że Skarżący przebywa obecnie na terytorium [...], zgodnie ze złożonym w Urzędzie Miejskim w [...] oświadczeniem matki Skarżącego z 22 marca 2019 r. w sprawie o wymeldowanie Skarżącego z pobytu stałego, toczącej się pod sygn. akt o sygn. akt [...]. Podczas procedowania w tej sprawie Organ ustalił, że Skarżący zamieszkuje z rodziną pod adresem: [...], stąd właściwym organem do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia paszportu powinien być Konsul we [...], a Wojewoda winien skierować pisma w sprawie pod w/w adres we [...] celem spełniania przesłanek wynikających z dyspozycji przepisów art. 39 § 2 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., zatem wydanie decyzji jawi się również jako przedwczesne;- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 39 § 2 K.p.a. poprzez dowolne, ustalenie, że z dokumentów administracyjnych zebranych podczas prowadzonego postępowania nie wynika, że Skarżący przebywa we [...] pod ww. adresem, w sytuacji gdy z ustaleń Urzędu Miejskiego w [...] zwartych w uzasadnieniu decyzji z 15 kwietnia 2019 r. wydanej w sprawie o wymeldowania Skarżącego z pobytu stałego, wynika odmienny obraz stanu faktycznego sprawy w przedmiocie adresu zamieszkania uczestnika postępowania, zatem właściwym organem do rozpoznania wniosku Sądu Rejonowego w [...] jest Konsul we [...]. Nadto Organ winien wpierw doręczyć korespondencję Skarżącemu na znany organowi adres zamieszkania Skarżącego na terenie UE.W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.Postanowieniem z 18 września 2025 r. II SA/Rz 621/25 WSA w Rzeszowie ustanowił dla Skarżącego, którego miejsce pobytu nie jest znane, kuratora procesowego w osobie adwokata A. K.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do unieważnienia paszportu Skarżącego, ponieważ zostały spełnione przesłanki określone w art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. Zgodnie z tym przepisem, w okresie ważności dokument paszportowy podlega unieważnieniu w przypadku złożenia wniosku o jego unieważnienie przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze albo organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym także w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzonej przeciwko posiadaczowi paszportu.W niniejszej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu został złożony przez organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej – tj. Sąd Rejonowy w [...] W postanowieniu z 17 maja 2024 r. sygn. akt [...], które legło u podstaw złożenia wniosku o unieważnienie paszportu, Sąd w sposób wyczerpujący opisał okoliczności związane ze skazaniem Skarżącego, a następnie ukrywaniem się Skarżącego i poszukiwaniem go listem gończym. Sąd wskazał również, że dotychczas prowadzone postępowanie wykonawcze nie doprowadziło do wykonania kary przez skazanego, który wyjechał do [...], co spowodowało wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem.Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie unieważnienia paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. wprawdzie odbywa się według reguł ustanowionych w K.p.a., jednak co do zasady, nie wymaga ono rozbudowanego postępowania wyjaśniającego, co jest konsekwencją treści przepisu stanowiącego podstawę prawną do unieważnienia dokumentu. Tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, Wojewoda weryfikuje, czy dana osoba legitymuje się ważnym polskim paszportem, czy wniosek pochodzi od uprawnionego organu oraz czy wniosek zawiera dane niezbędne do wydania decyzji (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z 20.11.2024 r., II SA/Bd 324/24, LEX nr 3821420). W niniejszej sprawie wszystkie te warunki zostały spełnione.Należy również mieć na względzie, że w przepisie art. 70 ust. 2 u.d.p. ustawodawca posłużył się zwrotem "w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku". Zwrot ten oznacza, że podstawa prawna wydania decyzji o unieważnieniu paszportu, zawarta w tym przepisie ma charakter obligatoryjny, co wyklucza po stronie organu jakąkolwiek uznaniowość. Zatem wobec wystąpienia z wnioskiem przez uprawniony podmiot Wojewoda był zobligowany do unieważnienia dokumentu paszportowego. Wojewoda rozpoznając taki wniosek nie może badać jego zasadności, weryfikować podstaw skazania, prawidłowości prowadzenia postępowania wykonawczego, czy też kwestionować okoliczności wskazanych w postanowieniu organów prowadzących postępowanie karne. Jego kompetencja orzecznicza jest ograniczona wyłącznie do zbadania przesłanek wymienionych w art. 70 ust. 2 pkt 11 u.d.p. (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 14.01.2025 r., II SA/Rz 1155/24, LEX nr 3833668).Wobec stwierdzenia, że zaistniały przesłanki obligatoryjne do unieważnienia paszportu (w postaci wystąpienia z wnioskiem przez uprawniony organ postępowania karnego wykonawczego – art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p.) Organ był zobowiązany do unieważnienia paszportu, co prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.Zdaniem Sądu w trakcie prowadzonego postępowania organ nie naruszył art. 7, art. 7b k.p.a. (zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, zasada adekwatności, proporcjonalności). Należy ponownie podkreślić, że w sprawie o unieważnienie paszportu postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do ustalenia: posiadania przez Skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko Skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały przez organ należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym, a ocena dowodów przeprowadzona przez Wojewodę nie nosi cech dowolności. Ustalenia faktyczne organu znajdują odzwierciedlenie w dokumentach zebranych w aktach.W ocenie Sądu niezasadny okazał się także zarzut dotyczący braku czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący jest osobą nieznaną z miejsca pobytu, co w realiach tej sprawy nie budzi wątpliwości, gdyż w aktach sprawy znajduje się wzmianka o oświadczeniu matki Skarżącego z 14 sierpnia 2024 r. - złożonym na potrzeby postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie - o tym, że nie zna aktualnego adresu syna. Z tego powodu Sąd Rejonowy w [...] ustanowił dla Skarżącego kuratora, w celu reprezentowania w postępowaniu administracyjnym. Do kuratora Skarżącego zostało skierowane zawiadomienie z 16 grudnia 2024 r. w którym poinformowano o wszczęciu postępowania, jak również o możliwości wnoszenia uwag i składania wyjaśnień w trybie art. 10 K.p.a. Kurator Skarżącego odebrał powyższe zawiadomienie oraz kolejną korespondencję w sprawie, nie składając wówczas żadnego wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, toteż sformułowane w skardze zarzuty w odniesieniu do braków tego postępowania oraz naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - mając na względzie powyższe - należy uznać za bezzasadne.Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.., orzekł jak w sentencji wyroku.