Wyrok - II SA/Rz 1387/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Scalanie gruntów, Scalanie i wymiana gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skarg J. S., D. K. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2025 r. nr SKO.4162/2/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów – skargi oddala – UZASADNIENIE Przedmiotem skarg J. S.,Oddalono skargę. Scalanie gruntów, Scalanie i wymiana gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skarg J. S., D. K. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2025 r. nr SKO.4162/2/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów – skargi oddala – UZASADNIENIE Przedmiotem skarg J. S.,
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Jolanta Kłoda-Szeliga
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Przedmiotem skarg J. S., M. M. oraz D. K. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 9 lipca 2025 r. nr SKO.4162/2/2023 wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.Postępowanie scaleniowe na terenie wsi Ł. zostało wszczęte z urzędu przez Starostę [...] (dalej: "Starosta", "Organ I instancji") na mocy postanowienia z [...] września 2010 r. nr [...], po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii rady sołeckiej, na obszarze 243,48 ha (bez gruntów pasa autostrady [...]), a następnie obszar ten został poszerzony o obszar 0,7565 ha obejmujący część gruntów wsi Ł. i P.Pierwotnie projekt scalenia gruntów części wsi Ł., o ogólnym obszarze wynoszącym 242,5336 ha, poszerzonym o część gruntów wsi P. gmina [...] o pow. 0,60 ha został zatwierdzony decyzją Starosty z [...] listopada 2012 r. nr [...]. Od decyzji tej wniesiono odwołania.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność wniesionych odwołań.Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z 29 października 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 506/14 uchylił zaskarżone postanowienie.Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, SKO w Rzeszowie decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję Starosty w mocy. Od decyzji tej wniesiono skargi, po rozpoznaniu których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 5 lipca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję.Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, SKO w Rzeszowie, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] listopada 2012 r.Decyzja ta została zaskarżona do tut. Sądu, który po rozpoznaniu wniesionych skarg wyrokiem z 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 102/19 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] listopada 2012 r. oraz postanowienia Starosty poszerzające obszar scalenia.W uzasadnieniu wyroku, tut. Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowości zaistniałe w toku prowadzonego postępowania przed Organem I Instancji o charakterze materialnoprawnym i procesowym dotyczące m.in. zmiany obszaru scalenia, braku zgody na objęcie terenów zabudowanych postępowaniem scaleniowym, sposób i miejsce zaprojektowania dróg, zasadność co do miejsca wydzielenia ekwiwalentów dla niektórych uczestników i prawidłowego okazania działek.Ponownie przeprowadzając postępowanie i realizując wytyczne, zawarte w www. wyroku WSA w Rzeszowie, Starosta wszczął postępowanie scaleniowe postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...] odnośnie włączenia dodatkowych działek nr [...] i [...] położonych w Ł. gm. [...] oraz działki nr [...] położonej w P. gm. [...]. Postanowienie to stało się ostateczne z dniem 2 czerwca 2020 r.Dokonując powtórzenia niektórych brakujących czynności scaleniowych, upoważniony geodeta – A. K. - przeprowadził czynności odnośnie szacunku ww. gruntów zgodnie z przepisami art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 908). Następnie uchwałą z [...] lipca 2020 r. określono zasady szacunku ww. działek. Zgodnie z uchwałą kontury RIVa określono na 90 pkt szac./ha, ŁIII - 80 pkt szac./ha, PsIV - 200 pkt szac./ha, dr - 30 pkt szac./ha i W - 30 pkt szac./ha. Równocześnie przyjęto wartość 1 punktu szacunkowego w wysokości 150 zł (podobnie jak na całym obszarze scalenia).Mając na uwadze powyższe ustalenia, sporządzono mapę szacunku porównawczego gruntów, która została wyłożona do wglądu uczestnikom scalenia. W okresie wyłożenia nie złożono od niej żadnych zastrzeżeń ani uwag. Następnie uchwałą z [...] września 2020 r. właściciele ww. działek wyrazili zgodę na dokonany szacunek gruntów.Starosta podał, że wszczynając postępowanie scaleniowe w stosunku do działek nr [...] i [...] położonych w Ł. gm. [...] oraz działki nr [...] położonej w P. gm. [...], określając zasady szacunku gruntów i okazując je na gruncie uczestnikom scalenia, uzupełnił braki swojego postępowania w tym zakresie, na które zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 17 września 2019 r. sygn. akt ll SA/Rz 102/19.Odnosząc się do zarzutu WSA w sprawie uzyskania zgody uczestników scalenia gruntów na objęcie postępowaniem scaleniowym gruntów zabudowanych, Organ I instancji wyjaśnił, że wystąpił z pismami do skarżących się właścicieli, czy wyrażają taką zgodę. W przypadku pisemnej zgody podejmowano próby zmiany przydzielonych ekwiwalentów w terenach zabudowanych w porozumieniu także z właścicielami sąsiednich nieruchomości (odwołanie H. R. i M. J.). Brak powyższej zgody skutkował pozostawieniem gruntów zabudowanych w dotychczasowym, przedscaleniowym stanie posiadania w stosunku do odwołujących się: M. K., T. F., D. K. i A. M. - następcy prawnego C. M.Odnosząc się do stwierdzenia Sądu o wadliwości wyboru działek Skarżących w celu zaprojektowania dróg transportu rolnego do nieruchomości rolnych, Starosta wyjaśnił, że wybór takiego, a nie innego przebiegu drogi często jest wynikiem istniejącego już zwyczajowego przejazdu wykorzystywanego przez miejscowych rolników, naturalnego wąwozu zlokalizowanego wzdłuż istniejącego cieku lub rowu, a także możliwość skomunikowania z już istniejącą siecią dróg. Wobec powyższego wybór lokalizacji dróg nie był pozbawiony logiczności, spójności, zupełności ani też racjonalności. Wybór ten nie był także ani arbitralny, ani nieracjonalny. Każda lokalizacja nowo projektowanej drogi była w trakcie prac scaleniowych konsultowana również z radą uczestników scalenia jako organu doradczego przy scaleniu.Wobec powyższego, Starosta wydał w dniu [...] sierpnia 2021 r. decyzję nr [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów wsi Ł. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.Od decyzji tej odwołania wnieśli: D. K., J. S. i M. M. Po ich rozpoznaniu SKO w Rzeszowie decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.Kolegium zarzuciło Staroście błędy postępowania w stosunku do poszczególnych uczestników scalenia, które ponownie uzupełnione i rozpatrzone zostały opisane w następujący sposób:SKO w Rzeszowie rozpatrując odwołanie J. S. nie zgodziło się z argumentacją Starosty [...] i zwróciło uwagę na naruszenie przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów, które nie odpowiada celom tego przepisu. Zdaniem Kolegium brak jest szczegółowego i racjonalnego uzasadnienia powodów przyjętego ukształtowania granic poscaleniowych działek nr [...] i nr [...], co utrudnia warunki zagospodarowania gruntów, brak szczegółowego uzasadniania pomniejszenia powierzchni jego nieruchomości z 1,87 ha na 1,82 ha oraz brak racjonalnego i szczegółowego uzasadnienia wyboru przebiegu projektowanej drogi gminnej.Kolegium rozpatrując odwołanie D. K. zauważyło, że postępowaniem objęto jej działkę zabudowaną nr [...] a Starosta [...] nie uzyskał pisemnej zgody Skarżącej na objęcie jej postępowaniem scaleniowym. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na pomniejszenie powierzchni działki z 1,03 ha na 1,0196 ha.SKO w decyzji z dnia [...] września 2022 roku zarzuciło organowi I Instancji, że nie uzyskał zgody Pana M. na objęcie postępowaniem scaleniowym gruntów zabudowanych. Zgoda ta musi być udzielona wyraźnie, ustnie lub na piśmie, przy czym ustne wyrażenie zgody powinno być utrwalone w protokole włączonym do akt sprawy. Podobnie WSA w Rzeszowie wskazuje w wyroku z dnia 17 września 2019 roku Sygn. akt II SA Rz 102/19, o którym była już mowa w uzasadnieniu niniejszej decyzji odnośnie odwołania Pani D. K.W toku ponownie prowadzonego postępowania Starosta zbadał sytuację i argumenty J. S. W dniu 24 listopada 2022 r. w obecności Skarżącego J. S., jego pełnomocnika oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości, tj. A. W. oraz A. Z. (żony K. Z.) ustalono i przedstawiono na załączniku graficznym kolejną zmianę projektu scalenia. Obecni na tym spotkaniu wyrazili zgodę na wspólne ustalenia, podpisując na tą okoliczność protokół.Nowo zaprojektowane nieruchomości geodeta-projektant okazał na gruncie w dniu 14 marca 2023 r. pełnomocnikowi J. S. oraz K. Z., którzy wyrazili zgodę na przydzielone działki i złożyli stosowne podpisy w protokole z okazania (str. 76-78 operatu technicznego nr [...]). W związku z tym, że konfiguracja nowych działek została ustalona zgodnie przez strony postępowania oraz przyjęta na gruncie, Starosta postanowił zatwierdzić zmiany projektu scalenia w tym zakresie.W przypadku D. K. ustalono, że nadal nie wyraziła zgody na objęcie postępowaniem scaleniowym swoich gruntów zabudowanych. W związku z tym upoważniony geodeta-projektant sporządził dokumentację techniczną, w której Skarżącej przywrócono stan przedscaleniowy, tj. zlikwidowano część drogi gminnej nr [...], działki nr [...] i nr [...] włączono do przedscaleniowej działki nr [...] przywracając jej dotychczasową konfigurację, a powierzchnie przywrócono do przedscaleniowego stanu ewidencyjnego, tj. do 1,03 ha. Likwidacja części drogi nr [...] spowodowała także, że w ramach obecnie prowadzonego postępowania przeprojektowano układ komunikacyjny w obrębie działek nr: [...] i [...] w celu zapewnienia tzw. "przelotowości" dotychczasowej drogi nr [...]. Droga ta połączona została z drogą gminną nr [...], co poprawi warunki komunikacyjne w tej części wsi Ł. Właściciele sąsiednich nieruchomości wyrazili zgodę na taki sposób zapewnienia dojazdu do ich nieruchomości, co znalazło odniesienie w spisanym na tę okoliczność protokole (str. 79-82 operatu technicznego nr [...]).W dniu 13 marca 2023 r. podczas okazania w terenie granic jej nieruchomości pomimo przywrócenia stanu przedscaleniowego, Skarżąca obecna na gruncie odmówiła podpisania protokołu.Sporządzona dokumentacja geodezyjna jednoznacznie wskazuje na fakt, że konfiguracja, granice, oznaczenie i powierzchnia ww. nieruchomości zostały przywrócone do stanu przedscaleniowego. Powyższe zdaniem Starosty w pełni wyczerpuje zalecenia wyroku WSA w Rzeszowie z 17 września 2019 r. W związku z tym, że dotychczasowa wada postępowania została wyeliminowana, a stan po zmianie jest zgodny z uzasadnieniem powyższego wyroku, Starosta zatwierdził projekt scalenia w tym zakresie.Odnosząc się do skarżącego M. M., będącego następcą prawnym J. M., Starosta ustalił, że zarówno M. M., jak i żyjąca w trakcie scalenia gruntów sąsiadka Skarżącego – U. K. (obecnie spadkobiercy, tj. J. K., J. K., M. K., R. K. i P. K.) nie złożyli wniosków o objęcie postępowaniem scaleniowym ich gruntów zabudowanych. Grunty zabudowane M. M. to działki nr [...] i nr [...], natomiast U. K. (obecnie spadkobierców) to działki nr [...] i nr [...].Brak powyższych zgód, zgodnie z wyżej powołanym wyrokiem Sądu stanowi podstawę do przywrócenia granic działek poscaleniowych nr [...] i nr [...] (w obrębie gruntów zabudowanych) do stanu przedscaleniowego.W związku z powyższym zlecono geodecie uprawnionemu sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej oraz przeprowadzenie czynności terenowych w tym zakresie.Z ekwiwalentu M. M. w działce nr [...] odprojektowano przedscaleniową działkę nr [...] o pow. 0,0285 ha przydzielając ją na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto zlikwidowano część drogi gminnej nr [...] włączając ten obszar do działki nr [...], o którą wnioskował Skarżący.Dodatkowo część drogi gminnej nr [...] przywrócono do działki nr [...] stanowiącej własność nieżyjącej U. K., o którą to zmianę wnioskował spadkobierca J. K. Zmiana ta obejmuje część gruntu stanowiącego obszar zabudowany i niezbędny do korzystania z tych budynków. Ponadto w ramach tej zmiany zapewniono dojazd ww. drogą nr [...] do nieruchomości innych uczestników (działki nr [...] i nr [...]) położonych po jej północnej stronie. Starosta zatwierdził zmiany projektu scalenia na tym obszarze.Po sporządzeniu projektu scalania gruntów, w siedzibie Starostwa strony postępowania mogły zapoznać się z całością akt. Z możliwości tej skorzystali: M.. M., D. K., S. L. i E. S., którzy po zapoznaniu z aktami sprawy nie zgłosili na piśmie żadnych żądań co do zebranego materiału dowodowego.W związku z powyższym Starosta [...] decyzją z 12 września 2023 r. nr G.6821.1.218.2022 ponownie zatwierdził projekt scalenia gruntów części wsi Ł. gm. [...] o ogólnym obszarze 242,5336 ha wraz z częścią gruntów wsi P. gm. [...] o pow. 0,60 ha.Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: D. K., M. M., J. S. oraz S. L., po rozpoznaniu których, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 9 lipca 2025 r. nr SKO.4162/2/2023, działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") oraz art. 1, art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r., poz. 1197 ze zm.; dalej: "ustawa scaleniowa"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.Kolegium wskazało, że J. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w swoim odwołaniu podniósł kwestię pomniejszenia powierzchni swoich nieruchomości o 0,02 ha oraz zarzuca naruszenie zapisów art. 8 ustawy scaleniowej. Skarżący powołuje się na ustalenia zawarte w Starostwie Powiatowym w [...] oraz protokół z 24 listopada 2022 r. wraz z załącznikiem (załączony do akt postępowania scaleniowego gruntów wsi Ł. - str. 579-580), które faktycznie miały miejsce i w oparciu o które sporządzono projekt scalenia dla gruntów Skarżącego.Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ustawy scaleniowej, SKO wyjaśniło, że zapisy tego przepisu stanowią, że uczestnik scalenia, z zastrzeżeniem ust. 2-3 a oraz art. 17 ust. 2, otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Jeżeli wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%.Dokonując analizy dokumentacji scaleniowej ustalono, że Skarżący J. S. posiadał przed scaleniem działki nr [...] o łącznej powierzchni 1,87 ha i wartości 288,20 pkt szacunkowych (po potrąceniu 2 % na drogi do wydzielenia pozostało 282,44 pkt szacunkowych).W pierwotnie opracowanym projekcie, zatwierdzonym uchyloną decyzją Starosty z [...] listopada 2012 r., jako należny ekwiwalent wydzielono działki nr [...] o łącznej powierzchni 1,8292 ha i wartości 280,13 pkt szacunkowych bez naliczonej dopłaty pieniężnej (odchyłka dopuszczalna wyniosła ± 8,47 pkt szacunkowych, przy odchyłce projektowej -2,31 pkt szacunkowych). W obecnie prowadzonym postępowaniu Skarżącemu, jako należny ekwiwalent wydzielono (w obrębie dotychczas posiadanych) działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,8084 ha i wartości 274,97 pkt szacunkowych bez naliczonej dopłaty pieniężnej (odchyłka dopuszczalna wyniosła ±8,47 pkt szacunkowych, przy odchyłce projektowej -7,47 pkt szacunkowych).Zdaniem SKO twierdzenie naruszenia art. 8 ustawy scaleniowej nie jest prawdziwe, a należny ekwiwalent wydzielony został prawidłowo w dopuszczalnych odchyłkach projektowych i bez naliczenia dopłaty pieniężnej. Tak wydzielony ekwiwalent (za zgodą Skarżącego J. S.) poprawia strukturę obszarową jego gospodarstwa, racjonalnie kształtuje rozłóg gruntów, a także dostosowuje granice nieruchomości do systemu dróg, co spełnia przesłanki art. 1 ust. 1 ustawy scaleniowej. W ocenie Kolegium zarzuty zawarte w odwołaniu nie dają podstaw do twierdzenia, że naruszone zostały przepisy ustawy scaleniowej.Organ odwoławczy odnosząc się z kolei do zarzutu odwołania D. K., dotyczącego tego, że w zaskarżonej decyzji nie ma wyraźnego stwierdzenia, że granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] ustalona została po istniejącym ogrodzeniu.Skarżąca do czasu wydania niniejszej decyzji nie złożyła wniosku wyrażającego zgodę na objęcie postępowaniem scaleniowym swoich gruntów zabudowanych. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 102/19 włączenie w obszar scalenia gruntów zabudowanych odbyło się z naruszeniem art. 2 ust. 3 ustawy scaleniowej. Na wyrok ten powołało się także SKO w Rzeszowie w decyzji z [...] września 2022 r.SKO wyjaśniło, że Starosta przywrócił granice pomiędzy działkami nr [...] i [...] (w obrębie terenów zabudowanych) do stanu przedscaleniowego, zgodnie z dokumentacją geodezyjną z podziału działki nr [...] włączoną do zasobu w dniu [...] września 1984 r. pod nr [...].Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 20 ustawy scaleniowej stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów. W związku z powyższym taki stan przyjęty został od wszczęcia postępowania scaleniowego.W obecnie prowadzonym postępowaniu, przed wydaniem przez Starostę decyzji, w dniu 13 marca 2023 r., uprawniony geodeta ponownie okazał D. K. granice działki nr [...] (w tym z działką nr [...]), z którego wynikało, że sporna granica ustalona została wzdłuż trwałego ogrodzenia. Mimo tego Skarżąca nie podpisała protokołu granicznego (protokół znajduje się na str. 69 operatu technicznego - dokumentacji dla Starostwa Powiatowego w [...] w celu wydania ponownej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów - sporządzonego przez geodetę uprawnionego R. K.). Dodatkowo w tym samym operacie (na str. 221) na szkicu zmiany projektu na granicy działek nr [...] i nr [...] w punktach nr [...] i [...] wyraźnie zaznaczono, iż stanowią one słupek ogrodzenia.Wobec powyższego, Organ odwoławczy uznał, że w tej sytuacji z dokumentacji geodezyjnej jasno wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiega wzdłuż istniejącego ogrodzenia. O fakcie ustalenia granicy nie decyduje jedynie samo stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, lecz operat techniczny sporządzony przez geodetę uprawnionego, który zawiera protokoły, szkice wyznaczenia i współrzędne geodezyjne opisujące dane geometryczne poszczególnych działek ewidencyjnych. Mając powyższe na uwadze nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w stosunku do uczestnika scalenia – D. K.Odnosząc się do odwołania M. M., który zarzucił, Organowi I Instancji brak ponownego wszczęcia postępowania scaleniowego oraz ponownego przeprowadzenia czynności technicznych, SKO wyjaśniło, że dokonując analizy odwołania Skarżącego stwierdzono, że Skarżący całkowicie mija się z prawdą i zaprzecza obecnie obowiązującemu stanowi prawnemu.Postępowanie scaleniowe we wsi Ł. zostało wszczęte postanowieniem Starosty [...] z [...] września 2010 r. nr [...] z urzędu po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii rady sołeckiej na obszarze 243,48 ha (bez gruntów pasa autostrady [...]). Obszar scalenia został poszerzony o 0,7565 ha postanowieniem Starosty [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o część grantów wsi Ł. i P. oraz 0,08 ha postanowieniem Starosty [...] z [...] lipca 2012 r. nr [...] o część gruntów wsi Ł.Wyrokiem WSA w Rzeszowie z 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/RZ 109/19 ww. postanowienia (poszerzające) Starosty zostały faktycznie uchylone. Równocześnie w wyroku tym Sąd pouczył Organ I Instancji o niemożności zmiany pierwotnego postanowienia wszczynającego postępowanie administracyjne i dalszej procedurze prowadzenia postępowania.SKO wskazało, że nieprawdą natomiast jest teza postawiona w odwołaniu przez Skarżącego w kwestii uchylenia postanowienia Starosty [...] z [...] września 2010 r. nr [...] wszczynającego postępowanie scaleniowe na terenie wsi Ł. Postanowienie to do dnia dzisiejszego nie zostało uchylone ani przez SKO, ani też przez WSA w Rzeszowie. W związku z tym, że tylko dotychczasowe decyzje zatwierdzające scalenie gruntów wsi Ł. zostały uchylone, postępowanie scaleniowe nadal mogło być prowadzone w toku administracyjnym.Odnosząc się do kwestii braku ponownego uzupełnienia postępowania scaleniowego, Kolegium wyjaśniło, że Oran I instancji uzupełnił braki postępowania - dowód: operat techniczny sporządzony przez geodetę uprawnionego A. K. włączony do zasobu w dniu [...].11.2020 r. pod nr [...].Ponadto postanowieniem Starosty z [...] maja 2020 r. znak: [...] wszczęto postępowanie scaleniowe w stosunku do działek nr [...] położonych w Ł. oraz dla działki nr [...] położonej w P.Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, Organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że obecne odwołanie Skarżącego nie odnosi się merytorycznie do jego sprawy.W trakcie obecnie prowadzonego postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji M. M. nadal nie złożył wniosku wyrażającego zgodę na objęcie postępowaniem scaleniowym jego gruntów zabudowanych. W związku z powyższym (zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z 17 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 102/19) Starosta przywrócił stan przedscaleniowy w działkach nr [...] i [...], o co od 2012 r. wnioskował Skarżący. Zmiana ta polegała na zlikwidowaniu części drogi zagumiennej nr [...] na wysokości jego ww. działek. Ponadto odprojektowana została od jego ekwiwalentu przedscaleniowa działka nr [...] o powierzchni 0,0285 ha i wpisana na rzecz Skarbu Państwa (przedscaleniowego właściciela ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków). Powyższe orzeczenie jest w pełni zgodne z zaleceniami WSA w Rzeszowie oraz II instancji, która powołuje się na powyższy wyrok w decyzji z [...] września 2022 r. nr [...].W związku z powyższym, Kolegium uznało, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji w tym zakresie.Skargi od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli: J. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, M. M. oraz D. K.Skarga J. S. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 1387/25. Skarga M. M. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 1388/25, natomiast skarga D. K. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 1389/25.J. S. w swojej skardze zarzucił naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. art. 8 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji Starosty z [...] września 2023 r., nr [...] w zw. z:1. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, m.in. w tym powodów odmowy nieprzyznania Skarżącemu gruntów o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane,2. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonych decyzji Organów administracji obu instancji bez wyjaśnienia szczegółowego podstawy prawnej i faktycznej, w szczególności bez wyjaśnienia dlaczego projekt scalenia gruntów w zakresie nieruchomości Skarżącego odpowiada przesłankom ustawy scaleniowej, w tym art. 1 ustawy,3. art. 1 ust. 1 ustawy scaleniowej (dalej: u.s.w.g.), poprzez nieuzasadnione pomniejszenie powierzchni przyznanych w wyniku postępowania scaleniowego gruntów z 1,8292 ha do 1,8084 ha,4. art. 8 ust. 1 - 9 ustawy scaleniowej poprzez pomniejszenie powierzchni przyznanych w wyniku scalenia dla Skarżącego gruntów bez przyznania gruntów o równej wartości szacunkowej lub dopłat.Wobec tak sformułowanych zarzutów, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie objętym zaskarżeniem, tj. w zakresie dotyczącym Skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ II Instancji; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na od Organu na rzecz Skarżącego, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.W uzasadnieniu skargi podniesiono, że część z zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w poprzednich odwołaniach i skargach do sądu została pozytywnie dla niego uwzględniona w postępowaniu, które zostało zakończone decyzją Starosty utrzymaną przez SKO zaskarżoną decyzją. Natomiast nadal aktualne są zarzuty, które są podstawą zarzutów w niniejszej skardze. Organ administracji potwierdził okoliczności wskazane w ww. decyzji Starosty. Dlatego zarzuty i twierdzenia podnoszone w odwołaniu od tej decyzji są nadal aktualne.Skarżący przypomniał, że w dniu 24 listopada 2022 r. sporządzono załącznik graficzny, na którym wskazano uzgodnioną przez zainteresowanych zmianę projektu scalenia. Załącznik ten zawiera jednak ogólny przebieg uzgodnionych granic. Natomiast Skarżący nie wyraził, poprzez jego sporządzenie zgody na zmniejszenie powierzchni swoich działek. Przed scaleniem powierzchnia objętych scaleniem działek Skarżącego wynosiła 1,8292 ha. Natomiast po scaleniu powierzchnia łączna objętych postępowaniem działek uległa zmniejszeniu do 1,8084 ha. Jednocześnie Organ nie uzasadnił dlaczego dokonał takiego zmniejszenia powierzchni działek, jak również nie orzekł o ewentualnych ekwiwalencie w zamian za utraconą powierzchnię gruntów w formie gruntów o równej wartości szacunkowej. Na dopłaty Skarżący nie wyraził zgody. W uzasadnieniu decyzji nie przedstawiono również okoliczności ewentualnego braku możliwości wydzielenia gruntów zamiennych zgodnie z art. 8 ustawy scaleniowej.Zdaniem Skarżącego nie można przyjąć, że okazanie w dniu 14 marca 2023 r. przedmiotowych działek po scaleniu przesądza o braku kwestionowania dokonanych zmian. Pełnomocnik Skarżącego wyraźnie zaznaczył bowiem, że podpis oznacza jedynie zapoznanie się z wyznaczonymi przez geodetę granicami.Skarżący zwrócił również uwagę, że mając na uwadze ilość jego działek objętych scaleniem oraz ich powierzchnię, trudno zrozumieć dlaczego uszczuplono ją o 2 ary. Starosta w swojej decyzji nie zamieścił wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności, chociaż utrata powierzchni jest bezsporna.Skarżący wskazał, że ani Starosta w decyzji z 12 września 2023 r., jak również SKO w zaskarżonej decyzji nie określiło w jakim sposób pobawienie Skarżącego części jego nieruchomości poprawiło strukturę obszarową jego gospodarstwa, racjonalnie ukształtowało rozłóg gruntów, czy też dostosowało granice do systemu dróg.M. M. w swojej skardze zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 27 ust. 3 ustawy scaleniowej.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ II Instancji; o zasądzenie od Organu kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w związku z uchyleniem ww. decyzji i postanowień przez Sąd, postępowanie scaleniowe dotyczące m.in. wsi Ł. powinno zostać przeprowadzone od początku. Tymczasem, z uzasadnienia ww. decyzji Starosty nie wynika aby postępowanie zostało w taki sposób przeprowadzone.W ocenie Skarżącego, w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 września 2019 r. sygn. II SA/Rz 102/19 nie zastosowano się do wytycznych zawartych w jego uzasadnieniu.Zdaniem Skarżącego WSA w Rzeszowie w wyroku z 17 września 2019 r. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło dwukrotnie do nielegalnej zmiany treści postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego z września 2010 r. Nastąpiło to postanowieniami z [...] kwietnia 2012 r. i [...] lipca 2012 r. Postanowienia zmieniające z [...] kwietnia 2012 r. oraz z [...] lipca 2012 r. zostały wydane nie tylko z naruszeniem wymogów z art. 7 ust. 3-4 i 6 ustawy scaleniowej, lecz także z obrazą zasady obowiązku powtórzenia w koniecznym zakresie czynności postępowania scaleniowego w odniesieniu do nowych gruntów objętych tym postępowaniem lub także nowych uczestników tego postępowania. Sąd orzekł, że obowiązkiem kontrolowanych organów będzie w tym zakresie dokonanie powtórzenia w niezbędnym zakresie czynności postępowania scaleniowego, z uwzględnieniem oceny prawnej Sądu, w tym uwag na temat podstawy prawnej wydania postanowienia zmieniającego postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego.Skarżący zarzucił również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do jego zarzutów dotyczących naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy scaleniowej. Jego zdaniem zarówno w decyzji Organu I instancji jak i SKO nie wskazano na istnienie okoliczności wskazanych w ww. przepisie. Brak jest również informacji o uzyskaniu opinii rady sołeckiej.W ocenie Skarżącego stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie zostało uzupełnione albowiem sporządzono operat techniczny przez geodetę uprawnionego A. K. oraz wydano postanowienia Starosty z [...] maja 2020 r. nie stanowią potwierdzenia wypełnienia wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Ponadto w toku ponownego postępowania scaleniowego nie ustalono kto jest rzeczywiście następcą prawnym po zmarłej J. K. To powoduje, że nie jest wiadome czy składający wniosek o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego J. K. był do tego uprawniony.W złożonej skardze D. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:1. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k p a., art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, m.in. poprzez błędne ustalenie granicy działek nr [...] i działki przedscaleniowej nr [...] poprzez nieustalenie, że granica pomiędzy tymi działkami biegnie wzdłuż istniejącego ogrodzenia ze wskazaniem dokładnych punktów tej granicznych;2. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez brak jednoznacznego i precyzyjnego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji, w szczególności brak wskazania, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] ustalona została po istniejącym aktualnie ogrodzeniu, tj. ze wskazaniem dokładnych punktów tej granicy, z ograniczeniem do wskazania i to wyłącznie w uzasadnieniu decyzji, że Starostwo przywróciło granice między działkami nr [...] i [...] (w obrębie terenów zabudowanych) do stanu przedscaleniowego, zgodnie z dokumentacją geodezyjną z podziału działki nr [...] włączoną do zasobu w dniu [...] listopada 1984 r. pod nr [...] i że w tej sytuacji z dokumentacji geodezyjnej jasno wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiega wzdłuż istniejącego ogrodzenia, albowiem to operat techniczny sporządzony przez uprawnionego geodetę, który zawiera protokoły, szkice wyznaczenia i współrzędne geodezyjne opisujące dane geometryczne poszczególnych działek ewidencyjnych decyduje o fakcie ustalenia granicy, w sytuacji, gdy: (i) rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych, immanentnych składników decyzji (postanowienia) i nie jest możliwe zastąpienie go uzasadnieniem decyzji i dlatego powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji; (ii) również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika precyzyjnie, aby granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiegała w sposób wskazany przez Skarżącą w postępowaniu, który jest jednocześnie zgodny ze stanem prawnym.Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie objętym zaskarżeniem, tj. w zakresie dotyczącym Skarżącej (obejmującej działki stanowiące jej własność objęte scaleniem) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ II Instancji; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na od Organu na jej rzecz, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.Postanowieniami z 22 października 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1388/25 i II SA/Rz 1389/25 połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą II SA/Rz 1387/25 i prowadzi je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 1387/25.Postanowieniem z 6 listopada 2025 r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skargi są niezasadne i powinny podlegać oddaleniu.Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd przedmiotową sprawę w sprawie scalenia wsi Ł. rozpoznaje po raz drugi. Na wcześniejszym etapie tego postępowania, WSA w Rzeszowie wyrokiem z 17 września 2019r., II SA/Rz 102/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] i decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], wydane w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oraz postanowienia Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na mocy których doszło do poszerzenia obszaru scalenia.WSA w Rzeszowie rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany był po pierwsze do sprawdzenia, czy Organy wiązały się z wiążących na podstawie art. 153 P.p.s.a. wytycznych dotyczących ponownego rozpoznania sprawy, jakie zostały zawarte w ww. wyroku o sygn. II SA/Rz 102/19.W wyroku tym WSA wskazał po pierwsze, że postanowienia zmieniające z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz z dnia [...] lipca 2012 r., poszerzające obszar scalenia zostały wydane nie tylko z naruszeniem wymogów z art. 7 ust. 3-4 i 6 u.s.w.g., lecz także z obrazą zasady obowiązku powtórzenia w koniecznym zakresie czynności postępowania scaleniowego w odniesieniu do nowych gruntów objętych tym postępowaniem lub także nowych uczestników tego postępowania. Sąd w tym zakresie wskazywał, że względem gruntów objętych poszerzeniem obszaru scalenia nie dokonano czynności dotyczących określenia zasad szacunku gruntów; ogłoszenia wyników oszacowania na zebraniu uczestników scalenia oraz wnoszenia i rozpatrzenia zastrzeżeń do tych wyników; jak również nie podjęto uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonany szacunek gruntów lub postanowienia o akceptacji dokonanego szacunku.W związku z powyższym Sąd stwierdził, że obowiązkiem organów będzie powtórzenie w niezbędnym zakresie czynności postępowania scaleniowego, z uwzględnieniem oceny prawnej Sądu, w tym uwag na temat podstawy prawnej wydania postanowienia zmieniającego postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego.Sąd rozpoznając sprawę obecnie stwierdził, że Starosta wykonał w pełni wytyczne w powyższym zakresie, bowiem postanowieniem z [...] maja 2020 roku znak: [...] wszczął postępowanie scaleniowe odnośnie włączenia dodatkowych działek nr [...] i [...] położonych w Ł. gm. [...] oraz działki nr [...] położonej w P. gm. [...]. Ponadto w ramach powtórzenia niektórych brakujących czynności scaleniowych dokonano czynności odnośnie szacunku ww. gruntów. Uchwałą z dnia [...] lipca 2020 roku określono zasady szacunku w/w działek. Sporządzona została mapa szacunku porównawczego gruntów, która została wyłożona do wglądu ww. uczestnikom scalenia w dniach od 7 września 2020 r. do 15 września 2020 roku. W okresie wyłożenia nie złożono do niego żadnych zastrzeżeń ani uwag. Uchwałą z dnia [...] września 2020 roku właściciele powyższych działek wyrazili zgodę na dokonany szacunek gruntów.Jeżeli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania, które dotyczyły się naruszenia interesu prawnego Skarżących, WSA przesądził, że w związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów - do postępowania scaleniowego należało zastosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 października 2013 roku. Zatem na organie spoczywał wynikający z art. 2 ust. 3 u.s.w.g. w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 października 2013 r. wymóg uzyskania zgody właścicieli gruntów zabudowanych na objęcie scaleniem. Nie budziło wątpliwości, że Organ nie uzyskał zgody na objęcie scaleniem gruntów zabudowanych od skarżącej D. K. oraz J. M. (poprzedniczka prawna skarżącego M. M.).W trakcie ponownie prowadzonego postępowania scaleniowego, już po wydaniu wyroku przez WSA w Rzeszowie, skarżąca D. K. oraz M. M. nie wyrazili zgody na objęcie ich gruntów zabudowanych scaleniem. Zrodziło to obowiązek przywrócenia granic nieruchomości ww. Skarżących do stanu obowiązującego przed scaleniem. Z powyższego obowiązku Starosta w pełni się wywiązał, wydając decyzję z 12 września 2023r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów.W przypadku D. K. nie budziło wątpliwości, że nie wyraziła zgody na objęcie scaleniem działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym [...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek decyzji kasatoryjnej, wydanej przez SKO w Rzeszowie w dniu [...] września 2022r., geodeta-projektant sporządził dodatkowy jednostkowy operat techniczny wprowadzony następnie do zasobu geodezyjnego pod nr [...]. W operacie tym zlikwidowano część drogi gminnej nr [...], wydzielonej w trakcie scalenia, która przedzielała przedscaleniową działkę Skarżącej. Konsekwentnie działki nr [...] i [...] włączono do przedscaleniowej działki nr [...], przywracając jej dotychczasową konfigurację, a powierzchnie przywrócono do przedscaleniowego stanu ewidencyjnego, tj. do 1,03 ha. Tak wydzielone granice nieruchomości Skarżącej, przywracające stan przedscaleniowy zostały naniesione na mapy a operat techniczny nr [...] dokumentuje w sposób szczegółowy wydzielenie granic działki Skarżącej, przywracające stan przedscaleniowy.W skardze D. K. zarzucała błędne ustalenie granicy działek [...] i działki przedscaleniowej [...]. Zdaniem Skarżącej nie ustalono, że granica pomiędzy tymi działkami biegnie wzdłuż istniejącego ogrodzenia ze wskazaniem dokładnych punktów granicznych. Skarżąca zarzucała również, że sentencja decyzji nie zawiera jednoznacznego i precyzyjnego rozstrzygnięcia, że granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] została ustalona po aktualnie istniejącym ogrodzeniu.Zarzuty te w ocenie Sądu są niezasadne. Sentencja decyzji, zatwierdzająca projekt scalenia gruntów nie zawiera indywidualnego opisu przebiegu granic, poszczególnych działek objętych scaleniem. W decyzji tej Starosta zatwierdza projekt scalenia gruntów, zgodnie z art. 27 ust. 3 u.s.w.g. W związku z powyższym w niniejszej sprawie Starosta w decyzji z 12 września 2023r. zatwierdził projekt scalenia, zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia, na podstawie operatu technicznego włączonego do zasobu powiatowego w dniu [...].03.2013 r. pod nr [...] oraz dodatkowych jednostkowych operatów technicznych, wymienionych kolejno w sentencji decyzji w tym także operatu technicznego nr: [...] włączonego do zasobu w dniu [...].07.2023 r., sporządzonego w wyniku zaleceń SKO w Rzeszowie, zawartych w decyzji z [...] września 2022r.Zatwierdzenie projektu scalenia na podstawie m.in. operatu technicznego nr: [...], wprost wymienionego w sentencji decyzji Starosty [...] z 12 września 2023r. oznacza, że projekt scalenia został zatwierdzony w kształcie, jaki wynika z przebiegu granic, wykazanych w operacie nr: [...]. Granice działek nr [...] i [...], wykazane w tym właśnie operacie technicznym zostały zatwierdzone na mocy decyzji Starosty [...] z dnia 12 września 2023r.Jeżeli zaś chodzi o przebieg granic wykazany w operacie technicznym nr: [...], to wprost z niego wynika, że granica działki nr [...] (w tym z działką nr [...]) ustalona została wzdłuż trwałego ogrodzenia. W tym operacie (na str. 221) na szkicu zmiany projektu na granicy działek nr [...] i [...] w punktach nr [...] i [...] wyraźnie zaznaczono, iż stanowią one słupek ogrodzenia.Z tych powodów Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. są niezasadne.W zakresie dotyczącym M. M. WSA w Rzeszowie w wyroku z 17 września 2019r. II SA/Rz 10/19 wskazał, że również od J. M. (poprzedniczki prawnej Skarżącego) nie uzyskano wymaganej zgody na objęcie scaleniem gruntów zabudowanych. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie wyraził zgody na objęcie gruntów zabudowanych scaleniem (działka nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym nr [...]).W związku z powyższym w trakcie ponownego postępowania, poprzedzającego wydanie decyzji Starosty z 12 września 2023r. z ekwiwalentu M. M. w działce nr [...] odprojektowano przedscaleniową działkę nr [...] o pow. 0,0285 ha przydzielając ją na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto zlikwidowano część drogi gminnej nr [...] na wysokości działki Skarżącego, włączając ten obszar do działki nr [...], o którą wnioskował Pan M. Dodatkowo część drogi gminnej nr [...] przywrócono do działki nr [...] stanowiącej własność nieżyjącej U. K., o którą to zmianę wnioskował spadkobierca J. K. Zmiana ta obejmuje część gruntu stanowiącego obszar zabudowany i niezbędny do korzystania z tych budynków.W skardze M. M. nie podnosił zarzutów dotyczących przywrócenia jego działki do stanu sprzed scalenia. W skardze podnosił natomiast, że jego zdaniem postępowanie scaleniowe powinno być przeprowadzone od początku. W tym kontekście powoływał się na wskazania WSA, wyrażone w poprzednio wydanym wyroku o sygn. II SA/Rz 102/19, które dotyczyły niezgodnego z prawem poszerzenia obszaru scalenia. Skarżący podnosił również zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 u.s.w.g. poprzez brak uzyskania opinii rady sołeckiej przed wszczęciem postępowania scaleniowego.W ocenie Sądu powyższe zarzuty są niezasadne. WSA w poprzednio wydanym wyroku nie wykluczył dopuszczalności poszerzenia obszaru scalenia. W niniejszej sprawie, poszerzenie obszaru scalenia o wskazane powyżej działki podyktowane było konicznością wydzielenia ekwiwalentów uczestnikom scalenia. Sąd wskazał natomiast na konieczność względem działek objęty poszerzeniem, powtórzenia tych czynności scaleniowych, które zostały dokonane przed poszerzeniem obszaru scalenia (chodziło tu o czynność wskazane w art. 11, art. 12 i art. 13 u.s.w.g.). Jak już powyżej wskazywano, Organy w sposób prawidłowy wywiązały się z powyższych zaleceń WSA w Rzeszowie. Uchylenie przez Sąd postanowień o poszerzeniu obszaru scalenia nie oznacza, że postępowanie scaleniowe nie mogło być prowadzone dalej z uwzględnienie wiążących wytycznych WSA. Nie uchylono bowiem postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego a zatem nadal istniał stan zawisłości sprawy administracyjnej, która winna była zostać zakończona wydaniem ostatecznej decyzji, co stało się na mocy decyzji SKO w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2025r. Niezasadny jest również zarzut braku uzyskania opinii rady sołeckiej. Postępowanie scaleniowe we wsi Ł. zostało wszczęte z urzędu postanowieniem organu I instancji z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii Rady Sołeckiej wsi Ł. oraz K. w Ł., w związku z prognozowanym pogorszeniem ukształtowania rozłogów gruntów na terenie wsi wskutek projektowanego przebiegu autostrady [...].Sąd stwierdził również, że niezasadne są zarzuty podniesione w skardze J. S. W tym przypadku WSA w Rzeszowie w poprzednio wydanym wyroku o sygn. II SA/Rz 102/19 stwierdził, że względem J. S. nie przedstawiono szczegółowego i racjonalnego uzasadnienia dla ukształtowania granic i podziału przedscaleniowej działki nr [...], za którą po scaleniu wydzielono Skarżącemu dwie nowe działki – nr [...] i [...], co utrudni warunki zagospodarowania gruntów. W ocenie WSA w poprzednio wydanej decyzji brak było szczegółowego i przekonującego dla skarżącego sposobu uzasadnienia redukcji powierzchni działek z 1,87 ha do 1,82 ha; jak również nie przedstawiono racjonalnego i szczegółowego uzasadnienia wyboru przebiegu projektowanej drogi gminnej nr [...].Należy wyjaśnić, że w skardze, która poprzedzała wydanie wyroku WSA o sygn. II SA/Rz 102/19 J. S. podnosił, że przed scaleniem posiadał cztery działki nr [...] i [...], ułożone w jednym pasie, co umożliwia racjonalne ich wykorzystanie o łącznej powierzchni 1,87 ha i wartości 288,20 punktów szacunkowych (po potrąceniu 2 % na drogi - 282,44 punktów). W wyniku scalenia Skarżącemu wydzielono wówczas 4 działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,8292 ha i wartości 280,13 punktów szacunkowych. Ponadto w wyniku scalenia gruntów Skarżący stracił dużo areału. W dodatku działka nr [...] ma niekorzystny kształt, co pogarsza warunki jej zagospodarowania w przyszłości, a to z kolei wiąże się ze stratami finansowymi.W wyniku ponownego rozpoznania sprawy przeprojektowano ekwiwalenty wydzielone Skarżącemu. W wyniku tego, jako należny ekwiwalent wydzielono Skarżącemu (w obrębie dotychczas posiadanych nieruchomości) działki o nr [...] i [...] o łącznej pow. 1,8084 ha i wartości 274,97 pkt szac. bez naliczonej dopłaty pieniężnej (odchyłka dopuszczalna wyniosła ±8,47 pkt szac., przy odchyłce projektowej - 7,47 pkt szac.). Zmieniono położenie kwestionowanej drogi nr [...]. Drogę tą na odcinku działek Skarżącego zlikwidowano. W miejscu poscaleniowych działek o nr [...] i [...] Skarżący otrzymał jedną działkę o nr [...], natomiast drogę umieszczono pomiędzy działką o nr [...] i [...], zapewniając dojazd do zabudowań w sąsiedztwie. W wyniku takiego wydzielenia ekwiwalentów również każda z działek Skarżącego ma zapewniony dojazd. Zmieniono również konfigurację działki nr [...] (ma węższa część na dojazd a następnie szeroką do swobodnego zagospodarowania). Powyższe zmiany zostały zaprojektowane w operacie technicznym o nr [...], zatwierdzonym w decyzji Starosty [...] z 12 września 2023r.Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że w trakcie ponownego postępowania zrealizowano większość postulatów skarżącego J. S. Skarżący zarzucał natomiast naruszenie art. 8 ust. 1 u.s.w.g., poprzez pomniejszenie powierzchni przyznanych w wyniku scalenia działek.Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.s.w.g., uczestnik scalenia lub wymiany, z zastrzeżeniem ust. 2-3a oraz art. 17 ust. 2, otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Stosownie jednak do art. 8 ust. 2 u.s.w.g., jeżeli wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej jest technicznie niemożliwe lub gospodarczo nieuzasadnione za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%.Analizując sposób wydzielenia ekwiwalentów w stosunku do Skarżącego należy stwierdzić, że w wyniku scalenia przydzielono działki o wartości mieszczącej się w ramach dopuszczalnej odchyłki 3%, co powoduje, że stosownie do art. 8 ust. 2 u.s.w.g. wydzielony ekwiwalent należy traktować jako ekwiwalent o równej wartość szacunkowej. Należy też pamiętać, że pomniejszenie powierzchni działek, należących do Skarżącego w wyniku scalenia było wynikiem w dużej mierze wydzielenia dróg dojazdowych, również na dotychczasowych działkach Skarżącego. Taki zabieg, mimo, że negatywny z punktu widzenia indywidualnego interesu Skarżącego, mieści się w ramach realizacji celów scalenia, wymienionych w art. 1 u.s.w.g., jakim jest m.in. poprawa warunków gospodarowania na całym obszarze scalenia.Należy pamiętać, że przy opracowywaniu samego projektu scalenia organy administracyjne korzystają z uznania administracyjnego. Jest ono niezbędne w celu wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Jest nieuniknione, że w toku postępowania scaleniowego zwykle rodzą się liczne konflikty pomiędzy interesami uczestników, oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Rozstrzygnięcia organów w tym zakresie mają charakter uznaniowy. Powoduje to, że kontrola Sądu ograniczać się może jedynie do oceny, czy nie posiadają one cech dowolności, czy nie naruszają przepisów prawa i czy zostały wydane w wyniku zebrania i oceny niezbędnego materiału dowodowego (patrz: wyrok NSA z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1706/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/13).Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że po wielokrotnym rozpoznaniu niniejszej sprawy doszło do zrealizowania celu scalenia, wskazanego w art. 1 u.s.w.g. Po wydaniu wyroku przez WSA w Rzeszowie z 17 września 2019r., II SA/Rz 102/19 Starosta przeprowadził ponowne postępowanie scaleniowe, w tym dokonał powtórzenia czynności związanych z poszerzeniem obszaru scalenia. Podejmował czynności związane z uzyskaniem brakujących zgód na objęcie zabudowanych gruntów scaleniem. W przypadku pisemnej zgody podejmowano próby zmiany przydzielonych ekwiwalentów w terenach zabudowanych w porozumieniu także z właścicielami sąsiednich nieruchomości natomiast brak zgody (w przypadku D. K. i M. M.) skutkował pozostawieniem gruntów zabudowanych w dotychczasowym, przedscaleniowym stanie posiadania. Po wydaniu wyroku przez WSA w Rzeszowie II SA/Rz 102/19 w trakcie ponownego postępowania scaleniowego, zastrzeżenia do projektu scalenia na 457 uczestników złożyło 8 osób, w tym Skarżący. Wówczas Starosta decyzją z [...] sierpnia 2021r. zatwierdził projekt scalenia gruntów a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., uzasadniając to niebezpieczeństwem wystąpienia bardzo dużych strat uczestników scalenia, koniecznością ustalenia terminów wejścia w posiadanie nowo wydzielonych ekwiwalentów w sposób uwzględniający cykle agrotechniczne. Mimo, że ww. decyzja Starosty została następnie uchylona przez SKO w Rzeszowie (decyzją z [...] września 2022r.), to z uwagi na nadany rygor natychmiastowej wykonalności została wykonana, w tym doszło do prac związanych z zagospodarowaniem poscaleniowym. SKO w Rzeszowie, wydając decyzją kasatoryjną z [...] września 2022r. nakazało przeprowadzić ponowne postępowanie, jednakże z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisom prawa, które dotyczyły wyłącznie Skarżących. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy zastrzeżenia do projektu scalenia na 457 uczestników złożyły 3 osoby. Spełniony został więc wymóg z art. 27 ust. 1 u.s.w.g. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji najpierw przez Starostę (decyzja z 12 września 2023r.) a następnie SKO w Rzeszowie (decyzja z 9 lipca 2025r.) a zrealizowano w nim wszystkie wytyczne, które dotyczyły Skarżących.Wobec powyższego Sąd na obecnym etapie rozpoznania sprawy nie stwierdził takich naruszeń przepisom postępowania, jak również prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skargi zostały oddalone na podstawie art. 151 P.p.s.a..