Wyrok - II SA/Sz 757/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Uchylono decyzje I i II instancji. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 września 2025 r. nr 010070/680/8764440/2022 postępowanie 356601595 w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia "dobry start" uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyUchylono decyzje I i II instancji. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 września 2025 r. nr 010070/680/8764440/2022 postępowanie 356601595 w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia "dobry start" uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decy
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Przewodniczący
Joanna Świerzko-Bukowska
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzje I i II instancji
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z 5 września 2025 r., nr [...], postępowanie znak: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "Prezes ZUS"), po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej: "skarżąca"), utrzymał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") z 18 maja 2023 r. w przedmiocie zmiany świadczenia "dobry start" i przyznania skarżącej świadczenie "dobry start" na rok szkolny 2022/2023, na dziecko A. K. w kwocie 150 zł. zamiast kwoty 300 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 49), powoływanej dalej jako: "u.w.r." oraz § 5 ust. 2, § 4 ust 2 pkt 1, § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r. poz. 1092), powoływanego dalej jako: "r.D.S."Z akt sprawy wynika, że 9 sierpnia 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia dobry start na dziecko A. K. na rok szkolny 2022/2023 r. Do wniosku nie załączono żadnych załączników, wobec tego po rozpatrzeniu wniosku w postępowaniu automatycznym, pismem z 16 sierpnia 2022 r., skarżąca została poinformowana o przyznaniu uprawnienia do ww. świadczenia w kwocie 300 zł.W wyniku weryfikacji prawa do świadczenia, w oparciu o ww. dokumenty dołączone do akt sprawy, w tym opierając się o treść ww. wyroku organ I instancji 2 sierpnia 2023 r. wydał decyzję o zmianie wysokości świadczenia dobry start z kwoty 300 zł na 150 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ustalił na podstawie orzeczenia sądu, że dziecko jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców wobec czego zgodnie z § 5 ust. 2 r.D.S., zatem kwotę świadczenia dobry start ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego świadczenia, tj. 150 zł.Organ dodał, że wypłacone świadczenie w kwocie 300 zł, po pomniejszeniu o kwotę 150 zł, stanowi nienależnie pobrane świadczenie, o którym mowa w § 29 ust. 2 r.D.S. i w odrębnej decyzji ustali kwotę nienależnie pobranego świadczenia, którą należy zwrócić.Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Do odwołania dołączyła oświadczenie ojca dziecka z dnia 30 .05.2023 r.Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.Organ wyjaśnił, że świadczenie przyznawane jest przez ZUS uprawnionemu rodzicowi na podstawie złożonego wniosku. Jeżeli drugi rodzic nie skorzystał z prawa ubiegania się o świadczenie dobry start, nie ma to wpływu na wysokość świadczenia dobry start przysługującego rodzicowi na podstawie § 5 ust. 2 r.D.S. Jeśli dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców, każdy z nich może otrzymać świadczenie dobry start w wysokości 150 zł.Gdy prawo do świadczenia dobry start ustalane jest w sytuacji, gdy po rozwodzie rodzice sprawują nad dzieckiem opiekę naprzemienną, wniosek powinien złożyć każdy z rodziców, ubiegający się o przyznanie prawa do świadczenia. Wówczas po ustaleniu prawa do świadczenia dobry start obydwojgu uprawnionym rodzicom, suma ww. świadczenia jest równa 300 zł. Jeśli natomiast wniosek złoży tylko jeden z uprawnionych rodziców, świadczenie na rok szkolny dla dziecka wynosi 150 zł i nie jest podwyższane do kwoty 300 zł rodzicowi, który wniosek złożył. Niezłożenie wniosku przez drugiego uprawnionego rodzica, nie ma wpływu na podniesienie kwoty wynikającej z § 5 ust. 2 r.D.S. Niedopuszczalne jest przyznawanie świadczenia na podstawie porozumień, również tych zawartych przed sądami, ponieważ co do zasady nie mają one charakteru trwałego.W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. K. działająca przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zarzucając naruszenie:1. art. 5 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w warunkiem przyznania pełnej kwoty świadczenia jest złożenie odrębnych wniosków przez oboje rodziców podczas gdy przepis nie zawiera takiego wymogu,2. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, pominięcie oświadczenia drugiego rodzica potwierdzającego zgodne ustalenia stron oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający kontrole instancyjną,3. art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie interpretacji pozbawiającej dziecko pełnego świadczenia, sprzecznej z zasadą ochrony dobra rodziny oraz praw dziecka.Wobec tak postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o:- uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, a także o wypłatę kwot potrącanych przez ZUS w okresach późniejszych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:Skarga jest zasadnaZgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz.U. z 2021 r., poz. 1092), dalej jako "rozporządzenie". W myśl bowiem art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r., poz. 177 ze zm.), dalej jako "ustawa o wspieraniu rodziny", Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu wsparcia rodzin z dziećmi, w tym w szczególności sposób i tryb obsługi świadczeń przyznanych na podstawie tego programu oraz składania wniosku i załączników do wniosku o przyznanie tych świadczeń, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności tego programu.W związku z tym, uchwałą nr 80 Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. (M.P. z 2018 r., poz. 514), ustanowiono rządowy program wsparcia rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego, którego szczegółowe warunki realizacji określa właśnie ww. rozporządzenie.W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że według § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2021 r. poz. 1092) świadczenie dobry start przysługuje osobom, o których mowa w § 4 ust. 1, w wysokości 300 zł (ust. 1). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia natomiast świadczenie to przysługuje: rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych - raz w roku na dziecko (pkt 1) oraz osobom uczącym się - raz w roku (pkt 2). Świadczenie dobry start przysługuje w związku z rozpoczęciem roku szkolnego do ukończenia przez dziecko lub osobę uczącą się wieku określonego w § 4 ust. 2.Celem przedmiotowego świadczenia jest zatem częściowe zrekompensowanie rodzicom wychowującym dzieci wydatków ponoszonych na ich edukację w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Cel ten służy zaspokojeniu potrzeb dziecka związanych z rozpoczęciem roku szkolnego poprzez udzielenie wsparcia na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem przez dziecko roku szkolnego, a więc wydatków ponoszonych także przez rzeczywistych opiekunów dziecka.Jak stanowi § 8 rozporządzenia postępowanie w sprawie świadczenia dobry start prowadzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia dobry start nie wymaga wydania decyzji (§ 15 ust. 1 rozporządzenia). W sprawach odmowy przyznania świadczenia dobry start, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia dobry start oraz nienależnie pobranego świadczenia dobry start Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję (§ 15 ust. 4 rozporządzenia). Stosownie do treści § 29 rozporządzenia osoba, która pobrała nienależnie świadczenie dobry start, jest obowiązana do jego zwrotu (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenie dobry start uważa się:1) świadczenie dobry start wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;2) świadczenie dobry start wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia;3) świadczenie dobry start wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona do tego świadczenia, z przyczyn niezależnych od organu, który przyznał to świadczenie.Od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia dobry start było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie tego świadczenia (§ 29 ust. 3 rozporządzenia). Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia dobry start nie jest wydawana, jeżeli od jego pobrania upłynęło więcej niż 2 lata (§ 29 ust. 6 rozporządzenia). Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanego świadczenia dobry start oraz ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (§ 29 ust. 7 rozporządzenia).W rozumieniu § 30 rozporządzenia w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozporządzeniu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735).Takie stanowisko wspiera także treść przepisu art. 187a ust. 2c pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który stanowi, że w przypadku gdy Rada Ministrów postanowi, że składanie wniosku i załączników do wniosku o przyznanie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, wnoszenie innych pism w sprawie tych świadczeń lub doręczanie decyzji, informacji, postanowień, zawiadomień, wezwań, zaświadczeń i innych pism w sprawie świadczeń na podstawie programu, o którym mowa w ust. 1, odbywa się wyłącznie w drodze elektronicznej - w zakresie tym przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl jednej z podstawowych zasad wykładni, wyjątki interpretuje się ścieśniająco, zatem brak jest podstaw do odstąpienia od stosowania przepisów k.p.a. przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych opartych o przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego, w szczególności przy wydawaniu decyzji administracyjnych kształtujących prawa i obowiązki stron.Podkreślić należy, że przepisy prawa materialnego (w tym wypadku rozporządzenia RM) są podstawą unormowania prawnej sytuacji jednostki, jej praw i obowiązków. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego natomiast zawierają regulacje proceduralne, stanowiące gwarancję poszanowania zróżnicowania prawnej sytuacji jednostki przy konkretyzacji prawa materialnego, zwłaszcza w drodze decyzji administracyjnej, zapewniają stronom zachowanie określonego standardu czynności podejmowanych w procesie stosowania prawa. Procedura wyznacza obowiązki organu i uprawnienia stron, tworzy system gwarancji poprawności działania w dochodzeniu do prawdy obiektywnej i ustalaniu stanu prawnego, otwiera drogę do weryfikacji rozstrzygnięć różnych przyczyn i dla ochrony zróżnicowanych interesów prawnych. Spełnia ona zatem rolę służebną w procesie stosowania prawa materialnego.Wobec powyższego organ wydając decyzję administracyjną o zmianie/uchyleniu przyznanego stronie prawa do świadczenia dobry start czy też o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia dobry start zobowiązany został przez ustawodawcę do bezwzględnego stosowania przepisów prawa procesowego, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, normujących fundamentalne zasady postępowania przed organami administracji publicznej.Wynika z nich natomiast, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Organy winny wobec tego stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu organy zobligowane są w sposób wyczerpujący zebrać i wnikliwie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na względzie fakt, że dana okoliczność może zostać uznana za udowodnioną dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Kompletny materiał dowodowy powinien stanowić następnie podstawę do ustalenia niewadliwego stanu faktycznego sprawy. Wyniki ustaleń poczynionych przez organy orzekające obu instancji winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 k.p.a.Wśród obligatoryjnych elementów kształtujących treść decyzji administracyjnej w art. 107 k.p.a. ustawodawca wskazał m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne decyzji nie może ograniczać się wyłącznie do powołania przez organ wydający decyzję jednostkowego przepisu prawa czy też ogólnego wskazania daty, tytułu i publikatora aktu prawnego, na podstawie którego podjęte zostało rozstrzygnięcie. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi w postępowaniu administracyjnym realizację zasady przekonywania, unormowanej w art. 11 k.p.a., według której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.Lektura akt sprawy niniejszej dowodzi, że omówionym wyżej wymaganiom proceduralnym organy orzekające obu instancji na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zdołały sprostać. Motywy decyzji organu pierwszej instancji ograniczają się bowiem wyłącznie do przytoczenia– treści § 5 ust. 2 rozporządzenia i wskazania, że skarżąca powinna otrzymywać 150 zł świadczenia dobry start oraz stwierdzenia, że wypłacone skarżącej świadczenie dobry start w kwocie 300 zł pomniejszone o 150 zł, stanowi nienależnie pobrane świadczenie o którym mowa w § 29 ust. 2 rozporządzenia, które skarżąca będzie zobowiązana zwrócić zaś wysokość tego świadczenia zostanie wskazana w odrębnej decyzji.Ogólnikowa i lakoniczna treść rozważanej decyzji bez wątpienia uniemożliwia jednoznaczne poznanie i zrozumienie zarówno motywów natury faktycznej jak i prawnej, którymi kierował się ZUS podejmując rozstrzygnięcie. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dość, że jedną decyzją zmienił wysokość przyznanego świadczenia dobry start, to jeszcze uznał je za świadczenie nienależnie pobrane.Przepis § 29 ust. 2 rozporządzenia, co wyraźnie umknęło uwadze organu pierwszej instancji normuje odrębnie w trzech punktach przypadki, których wystąpienie ustawodawca uważa za nienależnie pobrane świadczenie. Strona ma więc prawo poznać motywy, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, co w przypadku decyzji pierwszoinstancyjnej jest ewidentnie niemożliwe.W odwołaniu skarżąca wskazała na oświadczenie ojca dzieci, który potwierdził, że otrzymywane świadczenia zarówno wychowawcze jak i "Dobry start" zostały mu przekazywane regularnie po połowie przez byłą żonę. W odwołaniu wyjaśniła również, że były mąż nie składał wniosku o przyznanie świadczenia "Dobry start" a przyznane świadczenie jest należne i w całości było przeznaczane na potrzeby dzieci. W związku z tym wnosi o nie wydawanie decyzji nakazującej zwrot pieniędzy.W kontrolowanej sprawie, jak zostało to już wyżej zaakcentowane, organ odwoławczy starał się bliżej wyjaśnić przesłanki orzeczenia o uchyleniu prawa do świadczenia dobry start przyznanego w informacji wysokości przyznanego świadczenia dobry start. Niemniej jednak w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do kwestionowanego przez stronę skarżącą w odwołaniu uznania za nienależnie pobrane świadczenie o czym jednocześnie orzekł organ pierwszej instancji. Nie wiadomo zatem, czy organ odwoławczy podzielił i uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w tym przedmiocie, czy też działanie organu pierwszej instancji zostało przezeń uznane za wadliwe i ewentualnie z jakich przyczyn. Postępowanie organu odwoławczego godzi w zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej unormowaną w art. 8 k.p.a.Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Prezes ZUS w uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił, że w przypadku gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacjilub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia dobry start ustala się każdemu z rodzicóww wysokości połowy kwoty przysługującego świadczenia.Zdaniem organu, niedopuszczalne jest przyznawanie świadczenia na podstawie porozumień między rodzicami, również tych zawartych przed sądami, ponieważ co do zasady nie mają one charakteru trwałego. Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci określa jasno katalog osób uprawnionych do otrzymania świadczenia wychowawczego oraz wysokość tego świadczenia, w przypadku ubiegania się o świadczenie rodziców sprawujących opiekę naprzemienną.Nie zależnie od powyższych błędów Sąd zauważa, że organy w niniejszej sprawie zastosowały literalną wykładnię § 5 ust. 2 rozporządzenia, co skutkowało ustaleniem, że orzeczona wyrokiem sądu opieka naprzemienna nad dzieckiem, zobowiązuje organy do przyznania świadczenia w połowie jego wysokości każdemu z rodziców, który wystąpi ze stosownym wnioskiem bez względu na to porozumienie zawarte w tym względzie pomiędzy rodzicami.W ocenie sądu stanowisko organów nie może zyskać akceptacji.Sąd stoi na stanowisku że § 5 ust. 2 rozporządzenia jest przepisem prawa materialnego, który daje tylko możliwość ustalenia przez organ rodzicom sprawującym opiekę naprzemienną prawa do świadczenia w wysokości połowy kwoty dla każdego z nich przysługującej w danym roku, pod warunkiem, że oboje wystąpią o przyznanie takiego świadczenia. Jeżeli jednak rodzice uzgodnią w jakiejkolwiek formie, że tylko jedno z nich będzie otrzymywać pełne świadczenie, a drugie nie wystąpi o przyznanie świadczenia, to taki stan nie narusza powołanej wyżej regulacji. Jak już sąd wskazał wyżej, celem przedmiotowego świadczenia jest częściowe zrekompensowanie rodzicom wychowującym dzieci wydatków ponoszonych na ich edukację w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Cel ten służy zaspokojeniu potrzeb dziecka związanych z rozpoczęciem roku szkolnego poprzez udzielenie wsparcia na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem przez dziecko roku szkolnego, a więc wydatków ponoszonych także przez rzeczywistych opiekunów dziecka. Stanowisko, że w sytuacji braku wniosku jednego z rodziców o przyznanie świadczenia wychowawczego świadczenie na dziecko powinno być przyznane drugiemu z rodziców tylko w połowie wysokości skutkuje pozbawieniem dziecka wsparcia w pełnej wysokości, co kłóci się z celem powołanej wyżej regulacji. Stanowisko organów w niniejszej sprawie nie znajduje zatem uzasadnienia w treści rozporządzenia. Jeżeli rodzice ustalili, że świadczenie będzie pobierane tylko przez jednego z nich, to brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu, w taki sposób jak to zrobiły organy w badanej sprawie, tj. poprzez ustalenie świadczenia w wysokości połowy kwoty dla jednego z rodziców.Ojciec dziecka nie wystąpił do ZUS-u z wnioskiem o przyznanie świadczenia za okres objęty niniejszą sprawą (rok szkolny 2022/2023) i jest to okoliczność niesporna a zatem uznanie, że świadczenie należy się jednemu rodzicowi tylko w połowie jest niczym nie uzasadnione. Co za tym idzie stwierdzenie przez organ w decyzji zmieniającej, że pobrane świadczenie ponad kotwę 150 zł. jest świadczeniem nienależnie pobranym w danym okresie, z pominięciem porozumienia jakie zawarli między sobą rodzice dziecka. Nie pozostaje przy tym bez znaczenia, że świadczenie za sporny okres nie mogłoby już zostać przyznane ojcu dziecka, co w rezultacie oznaczałoby faktyczne pozbawienie dziecka wsparcia finansowego, o którym mowa w przepisach rozporządzenia. Pobieranie przez skarżącą świadczenia "Dobry start" na dziecko w pełnej wysokości, przy akceptacji drugiego rodzica, realizowało cel rozporządzenia i zabezpieczało potrzeby dziecka.Podkreślić trzeba, że charakter i cel przedmiotowego świadczenia winny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Świadczenie to służy zaspokojeniu potrzeb dziecka. Pozbawienie pełnego świadczenia w okolicznościach niniejszej sprawy w wyniku literalnej wykładni rozporządzenia, narusza konstytucyjne zasady uwzględnienia dobra rodziny (art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP) oraz ochrony praw dziecka (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też w niniejszej sprawie należało zastosować celowościową wykładnię tego przepisu, gdyż żadne wartości chronione konstytucyjnie nie przemawiają za innym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji.Rozporządzenie wprawdzie przewiduje możliwość zmiany lub uchylenia prawa do świadczenia "Dobry start", zgodnie z § 15 rozporządzenia, jednakże należy zaznaczyć, że decyzja uchylająca/zmieniająca prawo do świadczenia "Dobry start", o której mowa w § 15 ust 4 rozporządzenia, ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji. W trybie przywołanego § 15 ust 4 rozporządzenia nie podlega zatem uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia "Dobry start" już wcześniej skonsumowanego, czyli świadczenia już pobranego. Pozbawienie strony prawa do wypłaconego świadczenia "Dobry start" nastąpić może jedynie przy zastosowaniu instytucji świadczenia nienależnie pobranego, podlegającego zwrotowi (§ 29 rozporządzenia). Zatem jedynie w sytuacji, gdy przyznane prawo do świadczenia "Dobry start" nie zostało całkowicie skonsumowane, a wyjdą na jaw okoliczności, że przyznane świadczenie jest nienależne, należy doprowadzić do wydania decyzji o uchyleniu prawa do tego świadczenia (od dnia orzekania w przedmiotowej kwestii), zmianie wysokości świadczenia i ewentualnie nienależnie pobranym świadczeniu za okres, w jakim zostało ono wypłacone w dotychczasowej niezmienionej wysokości.W niniejszej sprawie świadczenie "Dobry start" dotyczyło roku szkolnego 2022/2023, zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydana 2 sierpnia 2023 r., a więc po skonsumowaniu świadczenia. W związku z tym organ zmienił, a faktycznie uchylił skarżącej wstecznie - w części, prawo do świadczenia "Dobry start", które zostało już wcześniej skonsumowane, co w świetle wskazanego przepisu nie było możliwe.Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji.., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji.