Wyrok - I OSK 308/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Nieruchomości, Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1025/23 w sprawie ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 marca 2023 r. nr DO-II.761Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Nieruchomości, Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1025/23 w sprawie ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 marca 2023 r. nr DO-II.761
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
świadek
Skarb Państwa
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Iwona Bogucka
Podstawa prawna
art. 140
kpa
art. 7
kpa
art. 77
kpa
art. 80
kpa
art. 75
kpa
art. 141
ppsa
art. 183
ppsa
art. 174
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 1025/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 marca 2023 r. nr DO-II.7610.29.2023.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia - z mocy prawa - prawa użytkowania wieczystego.Z motywów w/w wyroku wynikało, że w/w decyzją z dnia 17 marca 2023 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 stycznia 2023 r. nr NW/V/77200/7/09 o odmowie stwierdzenia nabycia - z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. - przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w gminie [...], obręb [...],[...], oznaczonego jako działki: nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...] , nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...]o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, - dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie.Zdaniem bowiem organu, nie zostało wykazane w tym przypadku, że w/w nieruchomość pozostawała - w dniu 5 grudnia 1990 r. - w zarządzie poprzednika prawnego skarżącej, tj. [...] w [...]. O fakcie tym w szczególności nie mogła bowiem przesądzać treść decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 26 października 1987 r. nr G.8224B-90/87 oraz decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1989 r. nr RZG-8226/15/89, gdyż decyzje te dotyczyły jedynie ustalenia opłat za użytkowanie terenów państwowych a nie potwierdzały istnienia - w dniu 5 grudnia 1990 r.- prawa zarządu.Organ wskazał w tym miejscu, że wprawdzie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) wynikało, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości może nastąpić na podstawie m.in. decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, jednakże zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. (sygn. U 6/99), dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat mógłby być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, tylko gdy była ona wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, a która zaginęła lub uległa zniszczeniu.Zdaniem organu, istnienia prawa zarządu [...] w stosunku do opisanej na wstępie nieruchomości nie można też było wywodzić z treści umów sprzedaży: z dnia 26 marca 1968 r. Rep. A nr [...], z dnia 28 grudnia 1970 r. Rep. A nr [...] i z dnia 2 grudnia 1977 r. Rep. A nr [...], które zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., gdyż umowy te powyższe przedsiębiorstwo państwowe zawarło przed dniem 1 sierpnia 1985 r. (dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 marca 2023 r. [...] S.A. w [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie: art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w pierwotnym brzmieniu tej ustawy (Dz. U. Nr 22, poz. 99), § 4 ust. 1 pkt 4 i 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, a także art. 7, 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wnosił o jej oddalenie.Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.Sąd Wojewódzki przytoczył na wstępie treść art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej: "u.g.n."), zgodnie z którym, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób oraz podkreślił, że zarząd stanowił prawną formę władania nieruchomością, a obowiązująca - w dniu 5 grudnia 1990 r. - ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób (art. 38 ust. 2 i art. 87 ). Ustalenie prawa zarządu do nieruchomości następowało zaś na podstawie co najmniej jednego z dokumentów, wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Takimi dokumentami są zaś: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpis z księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r. i umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.W związku z tym – zdaniem Sądu, dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia, a także ich kwalifikacja prawna nie budziły wątpliwości co do ich prawidłowości. Z akt sprawy nie wynikało bowiem, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. poprzednikowi skarżącej przysługiwało prawo zarządu do spornych działek a prawa tego nie można było domniemywać. Decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat mogła być natomiast – zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym - uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu, ale tylko wyjątkowo, mianowicie gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa.Ponadto Sąd Wojewódzki podzielił też stanowisko organu, że nadesłane przez skarżącą akty notarialne umów sprzedaży oraz decyzje dotyczące wywłaszczenia i odszkodowania nie dowodziły istnienia - w dniu 5 grudnia 1990 r. - prawa zarządu poprzednika prawnego skarżącej w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Skutkiem bowiem (cyt.): "zawarcia ww. umów sprzedaży i wydania ww. decyzji wywłaszczeniowych było jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, natomiast przepisy ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu.(...) możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1995 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) jednakże co podkreślono przedstawione umowy sprzedaży zawarte zostały jeszcze przed wejściem w życie ww. przepisu tj. przed 1 sierpnia 1985 r., a zatem nie ma podstaw do stosowania powyższych przepisów w odniesieniu do wskazanych wyżej umów".W ocenie Sądu Wojewódzkiego, postępowanie administracyjne zostało przy tym przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie przytoczone i zinterpretowane.W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, [...] S.A. w [...] zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:1) art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w pierwotnym brzmieniu tej ustawy (Dz. U. Nr 22, poz. 99, dalej jako: "u.g.g.w.n.") w związku z art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. w pierwotnym brzmieniu tej ustawy - poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że poprzednik prawny skarżącej nie uzyskał prawa zarządu w stosunku do nieruchomości na podstawie zawarcia w formie aktów notarialnych umów sprzedaży nieruchomości, wskazanych w treści zaskarżonej decyzji, a co w dalszej kolejności skutkowało odmową stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego gruntów na mocy art. 200 ust. 1 u.g.n., podczas gdy zastosowanie wskazanych przepisów powinno prowadzić do wniosku, że poprzednik prawny skarżącej uzyskał prawo zarządu nieruchomościami najpóźniej w dniu wejścia w życie u.g.g.w.n. tj. w dniu 1 sierpnia 1985 r.,2) § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie, że sam fakt istnienia umowy w formie aktu notarialnego z osobą trzecią, o którym mowa w tym przepisie nie daje podstaw dla stwierdzenia prawa zarządu lub użytkowania nieruchomością, podczas gdy z treści przepisu wynika jednoznacznie, że stanowią one podstawę do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu a w dalszej kolejności do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie ustalenia prawa zarządu poprzednika prawnego skarżącej,3) § 4 ust 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedłożone przez skarżącą w toku postępowania dokumenty w postaci: decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 26 października 1987 r. nr G.8224B-90/87 oraz decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1989 r. nr RZG-8226/15/89 o ustaleniu opłaty rocznej dla poprzednika prawnego skarżącej za zarząd ww. gruntami nie stanowią podstawy do ustalenia prawa zarządu poprzednika prawnego skarżącej, i tym samym odmowę uznania mocy dowodowej decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 26 października 1987 r. nr G.8224B- 90/87 oraz decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1989 r. nr RZG-8226/15/89 o ustaleniu opłaty rocznej dla poprzednika prawnego skarżącej za zarząd ww. gruntami, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie ustalenia prawa zarządu poprzednika prawnego skarżącej,4) § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia - poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nieprzesłuchanie świadków, w sytuacji gdy - w ocenie organu - przedstawione przez skarżącą dowody nie były wystarczające do stwierdzenia istnienia zarządu na przedmiotowych działkach, a inne dokumenty nie zachowały się, co zgodnie z przywołanym przepisem uprawnia organ do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości na podstawie zeznań świadków, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie ustalenia prawa zarządu poprzednika prawnego skarżącej;II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:1) art. 141 § 4 p.p.s.a. - polegające na nie odniesieniu się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do zarzutów wskazanych w skardze z dnia 20.04.2023 r., w szczególności na nie odniesieniu się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w pierwotnym brzmieniu tej ustawy (Dz. U. Nr 22, poz. 99), podczas gdy przepis ten zobowiązuje Sąd pierwszej instancji do dokonania merytorycznej oceny wszystkich zarzutów podniesionych w skardze,2) art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia - poprzez uznanie, że stan faktyczny został ustalony przez organ po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, podczas gdy postępowanie organu w rzeczywistości skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy na skutek nierzetelnego i niepełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, polegającego na nieprzesłuchaniu wskazanych przez Skarżącą świadków, w sytuacji, gdy- w ocenie organu - przedstawione przez skarżącą dowody nie były wystarczające do stwierdzenia istnienia zarządu na przedmiotowych działkach, a inne dokumenty nie zachowały się, co stanowiło uzasadnienie dla przeprowadzenia ww. dowodów.Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi a tym samym o uchylenie także zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, w obu przypadkach wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Jednocześnie skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych.Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest: na obrazie prawa materialnego oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, tym niemniej rozstrzygające znaczenie miała w tym przypadku wykładnia prawa materialnego.Rozpatrywana sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2023 r. a którą to decyzją organ centralny utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 stycznia 2023 r. o odmowie stwierdzenia nabycia - z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. - przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w gminie [...] w obrębie [...],[...], szczegółowo opisanego na wstępie. Zdaniem zaś Sądu Wojewódzkiego decyzja ta była w pełni legalna, gdyż nie zostało wykazane w tym przypadku, że w/w nieruchomość pozostawała - w dniu 5 grudnia 1990 r. - w zarządzie poprzednika prawnego skarżącej, tj. [...] w [...]. Faktu tego – jak przyjął to Sąd I instancji - nie potwierdzała bowiem ani treść tzw. decyzji opłatowych ( decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 26 października 1987 r. nr G.8224B-90/87 oraz decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1989 r. nr RZG-8226/15/89), gdyż dotyczyły one jedynie ustalenia opłat za użytkowanie terenów państwowych (a nie potwierdzały istnienia - w dniu 5 grudnia 1990 r.- prawa zarządu), ani też treść umów sprzedaży, które zostały zawarte przez Skarb Państwa (w imieniu którego działało [...] w [...]) z osobami prywatnymi. Zdaniem bowiem Sądu Wojewódzkiego ponieważ umowy te zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości to nie mogło do nich mieć zastosowanie unormowanie zawarte w art. 38 ust. 2 tej ustawy.Z tym stanowiskiem nie zgadzała się skarżąca, która w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosiła w szczególności, że treść art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej z dnia 29 kwietnia 1985 r. wskazuje, iż regulują one sytuacje uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu nieruchomością, którą jednostki te nabyły na podstawie umowy. Pomiędzy tymi przepisami istnieje jednak różnica, która polega na tym, że przepisy te odnoszą się do różnych okresów nabycia nieruchomości. Przepis art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. dotyczy okresu następującego po wejściu w życie tej ustawy (o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słowa "uzyskują" wobec państwowych jednostek organizacyjnych), natomiast art. 8 ust 3 u.g.g.w.n. odnosi się do umów nabycia nieruchomości zawartych wcześniej, przed wejściem w życie tej ustawy, gdyż przepis ten stanowi o nieruchomościach "nabytych", które "pozostają" w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych. Literalna wykładania przytoczonych przepisów, a w szczególności art. 8 ust 3 u.g.g.w.n., nie pozostawiała więc wątpliwości, że norma ta dotyczyła nieruchomości nabytych już przez jednostki organizacyjne i pozostających od pewnego czasu pod ich faktycznym zarządem.Podkreślano przy tym, że przedstawiona powyżej interpretacja prawa znajdowała potwierdzenie w zasadzie racjonalności prawodawcy, zgodnie z którą domniemywa się, że prawodawca nie ustanawia norm zbędnych, a za zbędny należałoby zaś uznać jeden z ww. przepisów, gdyby przyjąć, że przepisy te regulują tę samą sytuację tj. nabycie prawa zarządu nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjną na skutek jej nabycia po wejściu w życie u.g.g.w.n.Ponadto skarżąca powoływała się tej mierze także orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane m. in w sprawach o sygnaturach akt: I OSK 913/21, I OSK 194/22. I OSK 1994/20, podkreślając jednocześnie, że w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki do tych kwestii w ogóle się nie ustosunkował.Podnoszono też, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 19 maja 2022 r. nr 40/22, uchylając decyzję organu I instancji, orzekła jednocześnie o odmowie stwierdzenia komunalizacji spornego gruntu. Komisja, jak wynikało z uzasadnienia tej decyzji, podzieliła bowiem zarzuty skarżącej co do wykładni art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w pierwotnym brzmieniu tej ustawy). Ponadto wskazała, iż z treści umów sprzedaży zawartych z dniach: 26 marca 1968 r., 28 grudnia 1970 r., 6 września1968 r. i 2 grudnia 1977 r. wynikało, że osoby prywatne sprzedały nieruchomości objęte tymi umowami Państwu - [...] w [...] następstwem czego, w dziale II ksiąg wieczystych nr [...] i [...]w rubryce wskazującej właściciela znajdował się wpis: Skarb Państwa, w księdze wieczystej [...] wpis: własność państwowa w zarządzie i użytkowaniu [...] w [...], a w księdze wieczystej nr [...] wpis: Skarb Państwa [...] w [...].Poza tym, zdaniem skarżącej, niewskazanie w decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat decyzji o ustanowieniu zarządu nie przesądzało wcale o tym, że decyzja ta nie została wydana i nie dowodziło, że w oparciu o całokształt materiału dowodowego nie można było przyjąć za udowodnioną okoliczność, że decyzja o ustaleniu opłat potwierdzała przysługiwanie przedsiębiorstwu prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. dla potrzeb uwłaszczenia.Biorąc powyższe pod uwagę, wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 8 u.g.g.w.n. (w jej pierwotnym brzmieniu): 1. nieruchomości nie stanowiące własności państwowej organy administracji państwowej i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz jednostki gospodarki uspołecznionej nabywają w drodze umowy, zawieranej na zasadach ogólnych. 3. nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie.Po myśli zaś art. 38 ust 2 u.g.g.w.n., państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. W związku z tym, słusznie skarżąca, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywała, że analiza powyższych regulacji prawnych nasuwała wniosek, iż wprawdzie zarówno przepis art. 8 ust. 3, jak i przepis art. 38 ust. 2 omawianej ustawy regulowały kwestię związaną z uzyskaniem przez państwowe jednostki organizacyjne prawa zarządu do nieruchomości, którą jednostki te nabyły w drodze umowy, jednakże wskazane przepisy dotyczyły różnych okresów nabycia nieruchomości. Uregulowanie zawarte w art. 38 ust. 2 ustawy gruntowej z 1985 r. w oczywisty sposób odnosiło się okresu następującego po dniu wejścia w życie tej ustawy (o czym świadczyło użycie w tym przepisie zwrotu "uzyskują", w stosunku do państwowych jednostek organizacyjnych). Z kolei przepis art. 8 ust. 3 cyt. ustawy odnosił się do umów nabycia nieruchomości zawartych wcześniej, czyli przed wejściem w życie ustawy, a o czym ewidentnie świadczyło użycie w nim zwrotu o nieruchomościach "nabytych", które "pozostają" w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych a ponadto okoliczność, iż w przepisie tym ustawodawca nie zawarł zastrzeżenia, że przepis ten stosuje się tylko w odniesieniu do umów, o których mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniano przy tym wielokrotnie, że przyjęcie przez ustawodawcę powyższych regulacji prawnych w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości było spowodowane dążeniem do kompleksowego uregulowania kwestii faktycznego zarządu nieruchomościami przez państwowe jednostki organizacyjne (vide np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia I OSK 194/22, z dnia sygn. akt I OSK 1994/20, z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 913/21, z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 2007/21, z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 1994/20, z dnia 30 sierpnia 2019 r. I OSK 2582/17, z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1139/17). Dodać też trzeba, że analogiczne stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 kwietnia 1992 r. (sygn. akt III ARN 15/92), w stanie faktycznym dotyczącym skutków nabycia nieruchomości w drodze umowy notarialnej zawartej w 1969 r. W wyroku tym bowiem Sąd Najwyższy zakwestionował stanowisko, zgodnie z którym jednostki państwowe mogły nabywać użytkowanie gruntów państwowych jedynie w trybie administracyjnym i przyjął za trafny pogląd, że wniosek o szczególnym trybie ustanowienia zarządu nieruchomością nabytą na podstawie czynności cywilnoprawnej znajdował potwierdzenie właśnie w treści art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n, w jego pierwotnym brzmieniu.Wobec zatem powyższego należało uznać, iż skutek przewidziany w art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n. w jego pierwotnej wersji dotyczył prawa zarządu nieruchomości nabytych w drodze umów zawartych np. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomość. Skoro zaś tego rodzaju umowy zostały zawarte przez poprzednika prawnego skarżącej – działającego w tamtym okresie czasu w ramach instytucji Skarbu Państwa - to należało uznać, że umowy te mogły stanowić dowód nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe prawa zarządu. To bowiem w taki właśnie sposób przedsiębiorstwo państwowe wchodziło we wszystkie prawa nabywcy nieruchomości (oczywiście z wyjątkiem formalnego nabycia jej prawa własności a co w tamtym okresie czasu było zastrzeżone wyłącznie dla Skarbu Państwa). Zawierając umowę kupna – sprzedaży, przedsiębiorstwo państwowe działało przy tym zgodnie z wcześniej zatwierdzonym planem, nabywało nieruchomość z własnych środków budżetowych i w stosunku do niej - we własnym imieniu - realizowało wszystkie przysługujące właścicielowi prawa.Z tych powodów zarzuty kasacyjne oparte na art. 8 ust. 1 i 3 w zw. z art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. okazały się zasadne.Skoro zaś ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób a sposoby te zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i wśród których została wymieniona umowa o nabyciu przez państwowe jednostki organizacyjne nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r., to także zasadny okazał się zarzut oparty na niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd I instancji § 4 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia.W analizowanej sytuacji istotnym było także ustalenie, czy podmiot, będący poprzednikiem prawnym skarżącej Spółki, mógł powoływać się na posiadanie w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do spornego mienia w oparciu o tzw. decyzje opłatowe (tj. decyzję Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 26 października 1987 r. nr G.8224B-90/87 oraz decyzję Naczelnika Gminy [...] z dnia 15 grudnia 1989 r. nr RZG-8226/15/89). W myśl bowiem § 4 ust. 1 pkt 6 omawianego rozporządzenia, dowodem posiadania przez dany podmiot prawa zarządu, mogła być decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością.Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki przyjął, że - według stanu na 5 grudnia 1990 r. – chociaż przedmiotowy grunt stanowił własność Skarbu Państwa, to jednak w stosunku do tego gruntu zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdzał istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego [...] w [...]. W postępowaniu uwłaszczeniowym, skarżąca nie wskazała bowiem w tej mierze stosownego dokumentu. Wprawdzie na dowód przysługiwania jej poprzednikowi prawnemu prawa zarządu do spornej nieruchomości, powołała się na w/w decyzje "opłatowe", jednakże, zdaniem Sądu Wojewódzkiego (a który w tym zakresie odwoływał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądowoadministarcyjnego), tego rodzaju dokumenty nie mogły być w niniejszej sprawie uznane za miarodajne.W związku z powyższym skład orzekający pragnie wyjaśnić, że wyżej zaprezentowane przez Sąd Wojewódzki stanowisko było istotnie do niedawna obowiązujące w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Odwoływało się ono bowiem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. (sygn. akt U 6/99), w którym Trybunał stwierdził, że dokument, zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, ale tylko wtedy, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która to decyzja zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zatem dokument, zawierający decyzję o naliczeniu opłat, mógł być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach została wskazana konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a decyzja o zarządzie wymieniona w decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. Powyższe stanowisko zostało jednak zakwestionowane w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2024 r. ( sygn. I OPS 2/23), podjętej już po wydaniu zaskarżonego wyroku, a w której skład poszerzony przyjął, że "W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne decyzja, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23 poz. 120), może stanowić samoistny dowód stwierdzenia posiadania wskazanego w tej decyzji gruntu w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.)".W uzasadnieniu powyższej uchwały skład poszerzony wyjaśnił, że uwłaszczenie i komunalizacja stanowią odrębne formy przekształceń własnościowych. Podczas, gdy druga z tych form polega na nabyciu przez gminy na własność - z mocy samego prawa - mienia należącego do podmiotów wskazanych w ww. art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dniem 27 maja 1990 r. a więc w ramach komunalizacji Skarb Państwa wyzbywa się własności określonych nieruchomości na rzecz gminy, to postępowanie uwłaszczeniowe dotyczy już rozliczeń wewnętrznych, dokonywanych w ramach mienia Skarbu Państwa i w tym przypadku nie dochodzi do przejścia własności, a jedynie ustanowienia użytkowania wieczystego na gruntach Skarbu Państwa lub gminy. Na odmienność tę zresztą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały sygn. akt I OPS 2/16 stwierdzając, że: "Decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu nie jest więc w postępowaniu komunalizacyjnym wystarczająca dla uznania istnienia po stronie PKP zarządu. Natomiast w postępowaniu uwłaszczeniowym o stwierdzenie nabycia przez PKP prawa użytkowania wieczystego decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu jest jednym z dowodów, na których podstawie dokonuje się stwierdzenia prawa do zarządu. Wynika to z treści § 4 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 97). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie (art. 2d) z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) i dotyczy wyłącznie postępowania o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego."Z punktu widzenia przedmiotowej sprawy istotne jest natomiast, że w omawianej uchwale z dnia 16 grudnia 2024 r. ( sygn. I OPS 2/23), skład poszerzony wskazał, iż językowe znaczenie § 4 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia, w zakresie objętym wnioskiem o podjęcie uchwały, nie budzi wątpliwości. Zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu, właściwy organ stwierdza dotychczasowe, tj. do dnia 5 grudnia 1990 r., przysługiwanie państwowej lub komunalnej osobie prawnej prawa zarządu, na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Treść tego przepisu jest taka sama jak analogicznego przepisu w rozporządzeniu z 1993 r. Przepis ten nie zawiera żadnych dodatkowych wymagań co do treści powołanej decyzji, poza tymi, które wprost wynikają z tego przepisu. Decyzja taka musi zatem zawierać rozstrzygnięcie o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu i wskazywać (identyfikować) nieruchomość, objętą tym rozstrzygnięciem. Prawodawcze uznanie takiej decyzji za jeden z wystarczających dowodów w postępowaniu uwłaszczeniowym do stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu oznacza bowiem, że dowód w tej postaci będzie indywidualizował przedmiot zawartego w nim rozstrzygnięcia, tj. ustalenie lub aktualizację opłaty za zarząd skonkretyzowaną nieruchomością, obowiązującej do dnia 5 grudnia 1990 r. Taką wykładnię potwierdza treść § 5 ust. 1 omawianego rozporządzenia, do którego zawarto odesłanie w zdaniu wprowadzającym do § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Powołany § 5 ust. 1 stanowi bowiem, że właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. A zatem tylko przy spełnieniu warunków, wynikających z § 4 ust. 1 pkt 6 i § 5, decyzja wskazana w § 4 ust. 1 pkt 6 stanowi dowód w postępowaniu uwłaszczeniowym.Jednocześnie w uchwale tej podkreślono, że podstawowym, a z reguły wręcz jedynym argumentem podnoszonym w orzeczeniach, wyrażających pogląd co do ograniczonej mocy dowodowej decyzji o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, są wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r.(sygn. akt U 6/99) oraz z dnia 9 kwietnia 2001 r. (sygn. akt U 10/00). Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zatem ocena tego, czy z powołanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego można wyprowadzać wnioski co do stosowania art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia, a zatem innych przepisów niż objęte powołanymi wyżej orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. Po dokonaniu więc analizy przywołanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, przepisów rozporządzenia, których te wyroki dotyczyły w uzasadnieniu uchwały wskazano, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. i z dnia 9 kwietnia 2001 r. oraz rozumowania przedstawione w uzasadnieniach powyższych wyroków nie stanowią podstawy do odstąpienia od językowego znaczenia § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Wywiedziono (mając na uwadze, że w świetle art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 i 3 oraz § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, w postępowaniu uwłaszczeniowym przedmiotem dowodzenia jest określona okoliczność faktyczna, stanowiąca normatywną podstawę uwłaszczenia, tj. władanie przez państwową lub komunalną osobę prawną gruntem państwowym w ramach prawa zarządu w dacie 5 grudnia 1990 r.), że przepisy § 4 w/w rozporządzenia należy odczytywać jako katalog dowodów, przewidzianych w jednym tylko celu, tj. dla udokumentowania powyższej okoliczności faktycznej na potrzeby szczególnego postępowania uwłaszczeniowego. Omawiane przepisy omawianego rozporządzenia i wymienione w nich środki dowodowe, przewidziane dla dowodzenia prawa zarządu, nie mają bowiem zastosowania w innym postępowaniu, aniżeli postępowanie uwłaszczeniowe.Ponadto, w uzasadnieniu w/w uchwały skład poszerzony podkreślił także, iż żadne przepisy szczególne nie przewidywały dla decyzji o opłatach wymogu odwołania się do wcześniejszej decyzji o powierzeniu nieruchomości w zarząd. Z braku tego rodzaju odwołania nie można też wyprowadzać wniosku co do nieistnienia zarządu również w przypadku, gdy prawo to powstało w drodze decyzji. W takich okolicznościach, wobec braku przepisów szczególnych, skład poszerzony przyjął więc, że jedyne wymagania co do treści decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat za zarząd, to ogólne wymogi dotyczące decyzji, przewidziane w przepisach k.p.a., a z których również nie wynikało i nie wynika, aby taka decyzja, jak o ustaleniu opłaty za zarząd, miała w swojej treści odwoływać się do źródła ustanowienia tego uprawnienia. Skoro zatem odwołanie się do decyzji o ustanowieniu zarządu, czy też w ogóle do źródła tego zarządu, nie było normatywnym elementem obligatoryjnym decyzji o opłatach za zarząd, z braku takiego odwołania w treści wskazanej decyzji nie można wyprowadzać żadnego wniosku co do braku wartości dowodowej takiej decyzji w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia wykonawczego.W związku z powyższym, skład orzekający uznał, iż skoro z uzasadnienia uchwały o sygn. akt I OPS 2/23 wynika, że: powołane w jej treści przepisy, ani także inne regulacje, dotyczące procedury uwłaszczeniowej, nie przewidywały i nie przewidują wymogu odwoływania się w treści decyzji, określonej w § 4 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia, do aktu ustanowienia lub nabycia prawa zarządu, jako warunku uznania wartości dowodowej tej decyzji, to decyzja o opłatach może stanowić samoistny dowód istnienia zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym. Rozważań Trybunału Konstytucyjnego, zawartych w wyrokach z dnia 22 listopada 1999 r. (sygn. akt U 6/99) oraz z dnia 9 kwietnia 2001 r. (sygn. akt U 10/00) nie można bowiem odnosić do prawa zarządu, jako przesłanki uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych z uwagi na zasadnicze różnice pomiędzy użytkowaniem, jako ograniczonym prawem rzeczowym, a prawem zarządu. Jednocześnie jednak decyzja o opłatach musi zawierać rozstrzygnięcie o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu oraz wskazywać (identyfikować) nieruchomość, objętą tym rozstrzygnięciem. Dowód w tej postaci musi bowiem indywidualizować przedmiot zawartego w nim rozstrzygnięcia, tj. ustalenie lub aktualizację opłaty za zarząd skonkretyzowaną nieruchomością.Z tej więc przyczyny zarzut kasacyjny oparty na przepisie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu należało również uznać za uzasadniony.Nie skuteczne okazały się natomiast zarzuty dotyczące: § 4 ust. 3 w/w rozporządzenia wykonawczego i zarzuty procesowe ( art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.).Zgodnie z treścią § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron, złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a.Jak z powyższego zatem wynika tego rodzaju dowód w postępowaniu uwłaszczeniowym byłby dopuszczalny, ale tylko w sytuacji, gdyby w danym przypadku (cyt.): " nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1". Tymczasem – jak wyżej to wykazano – w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju dokumenty istniały. Były to zarówno umowy notarialne jaki i decyzje o opłatach. Poza tym w dziale II księgi wieczystej [...] w rubryce wskazującej właściciela znajdował się także wpis: własność państwowa w zarządzie i użytkowaniu [...] w [...] (vide: § 4 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia). W takiej więc sytuacji dowód ze źródeł osobowych nie był dopuszczalny.Wprawdzie też Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni art. 8 ust. 3 u.g.g.w.n., tym niemniej nie można było twierdzić, że kwestię tę całkowicie pominął. Sąd wskazał bowiem, że (cyt.): "możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1995 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99)". Przepisy zaś ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem wywłaszczonego gruntu w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu.Stanowisko to – jak wspomniano wyżej – nie było słuszne, tym niemniej nie można było zarzucić Sądowi I instancji, że wydany przez niego wyrok nie zawierał prawidłowo – pod względem formalnym – skonstruowanego uzasadnienia.W rezultacie jednak, biorąc pod uwagę to, co wyżej zostało powiedziane, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była usprawiedliwiona i z tego powodu, przyjmując jednocześnie, iż istota sprawy została w tym przypadku dostatecznie wyjaśniona, z mocy art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135, art. 193 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancji oparto na art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a.Przy ponownym zaś rozpoznaniu sprawy organy winny zastosować w tej sprawie wyżej przedstawioną wykładnię prawa materialnego.Przy ponownym zaś rozpoznaniu sprawy organy winny zastosować w tej sprawie wyżej przedstawioną wykładnię prawa materialnego.