sygn. II SA/Go 568/25 17 grudnia 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.

Wyrok - II SA/Go 568/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. - z dnia 17 grudnia 2025

Teza
Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie, Geodezja i kartografia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. W., W. W. na postanowienie [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [Oddalono skargę. Administracyjne postępowanie, Geodezja i kartografia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. W., W. W. na postanowienie [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek Skarb Państwa uczestnik postępowania apelujący / skarżący wnioskodawca
Data orzeczenia 17 grudnia 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Przewodniczący Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. W., W. W. na postanowienie [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r., znak [...] Burmistrz [...] (dalej jako: Burmistrz, organ I instancji) w pkt 1 ustalił koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], , oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] i [...] na kwotę w wysokości i 1.808,00 zł; w pkt 2 zobowiązał strony przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów postępowania:a) właściciela nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] - w kwocie 3.373,70 zł;b) właściciela nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi: [...],[...] i [...] – w kwocie 1.968,00 zł;c) w właścicieli nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi [...] i [...] – w kwocie 2.249,10 zł;d) właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] - w kwocie 1.124,60 zł;e) właściciela nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] - w kwocie 1.546,30 zł;f) właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]- w kwocie 984,00 zł;g) współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] - w kwocie 562,30 zł.Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2025 r. Burmistrz [...] wydał następujące decyzje:- decyzję znak [...] zatwierdzającą ustalone na podstawie istniejących dokumentów oraz zgodnego oświadczenia stron granice pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...],[...] i stycznie w jednym punkcie z nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], obręb 2 - gm. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...] i [...], w związku z zawartą ugodą;- decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...] i [...], w związku z zawartą ugodą.Organ I instancji wskazał, że jednocześnie z wydaniem decyzji, organ administracji ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do czynności przeprowadzenia rozgraniczenia upoważniony został B.S. - geodeta posiadający uprawnienia zawodowe nr [...]. Wynagrodzenie geodety dokonującego pomiaru granic zgodnie z zawartą umową wyniosło 11.808,00 zł brutto. Organ prowadzący postępowanie poniósł w interesie stron koszty wynagrodzenia geodety na podstawie przedłożonej przez geodetę faktury z dnia [...] listopada 2024 r.Organ podzielił utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie, z którym mimo że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, to sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości" - choć uregulowano ją w dwóch aktach prawnych (prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz ustawie z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny) - stanowi jedną całość.Powołując się na orzecznictwo wskazał ponadto, że dokonując rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, należy uwzględniać nie tylko treść przepisów dotyczących ponoszenia kosztów w postępowaniu administracyjnym, lecz także przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zasad rozgraniczania nieruchomości.Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.), stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego, indywidualnego, opartego na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie zaś do treści art. 153 k.c. koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co jest powiązane z zasada sformułowana w art. 152 k.c., że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Skoro zatem, jak wynika z art. 152-153 k.c., postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w istocie w interesie wszystkich podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu (wszystkich właścicieli sąsiednich i rozgraniczanych nieruchomości), to też wszyscy oni są zobowiązani do udziału w tych kosztach, bez względu na to, którzy z nich żądali wszczęcia tego postępowania.W konkluzji Burmistrz przyjął, że zarówno w stadium administracyjnym, jak i sądowym, koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości (z uwagi na ich interes w postępowaniu - art. 262 § 1 pkt k.p.a.), według zasady wyrażonej w art. 152 k.c., tj. w częściach równych.Ponadto Burmistrz podkreślił, że w niniejszej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w [...] Z pismami w sprawie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wystąpili również właściciele nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] oraz [...]. Zdaniem organu I instancji powyższe świadczy o istnieniu sporu granicznego uzasadniającego wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic między spornymi działkami. Spór ten został zakończony wydaniem decyzji zatwierdzającej granice pomiędzy ww. nieruchomościami. Wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie administracyjnym organ ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi wszystkie strony postępowania. Na wysokość ustalonych kosztów postępowania składają się jedynie czynności geodety ustalone na podstawie faktury z dnia [...] listopada 2024 r., co jest zgodne z przepisem art. 263 § 1 k.p.a.Dalej Burmistrz wskazał, że wysokość kosztów rozgraniczenia nieruchomości można uzależnić od ilości punktów granicznych podlegających ustaleniu. Przy podziale kosztów przedmiotowego rozgraniczenia organ przyjął powyższą zasadę podziału wg ilości punktów stanowiących przedmiot postępowania rozgraniczeniowego. Całkowity koszt rozgraniczenia w kwocie 11.808,00 zł został podzielony przez ilość punktów granicznych tj. 7, co dało kwotę 1686,85 zł za punkt. W przypadku punktów stanowiących trójmiedzę organ podzielił koszt przez 3, a czwórmiedzę przez 4.Mając na uwadze powyższe organ administracji publicznej jako podstawę ustalenia ponoszonych przez uczestników postępowania kosztów rozgraniczenia przyjął nie tylko liczbę stron biorących udział w postępowaniu, ale także liczbę punktów granicznych i ich położenie.Na skutek wniesionego przez P.W. i W.W. zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej jako: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.SKO podzieliło stanowisko Burmistrza w sprawie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie. W uzasadnieniu postanowienia przytoczyło treść rozstrzygnięcia organu I instancji i uznało za prawidłowe ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium wyjaśniło również, że koszty postępowania administracyjnego to wyłącznie koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest: wykazać i uzasadnić wysokość kosztów danego postępowania; wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony tymi kosztami.W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie niewątpliwie istniał spór co do przebiegu granic sąsiadujących nieruchomości, a postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości. Dokonanie zatem rozgraniczenia, mającego na celu bezsporne określenie granic, leżało w interesie właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, których dotyczył spór graniczny i to bez względu na przyczyny tego sporu. Wobec uznania, że w przedmiotowej sprawie ustalenie spornej granicy sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, zgodnie z art. 261 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 k.p.a. Kolegium przyjęło, że koszty rozgraniczenia winny obciążać wszystkich właścicieli nieruchomości. Podział ten jest zgodny z zasadą wyrażoną w art. 152 k.c., iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.Mając to wszystko na uwadze, a także uwzględniając dokonaną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego ocenę prawną Kolegium uznało, że zasadnie w zaskarżonym postanowieniu ustalono koszt postępowania administracyjnego i rozdzielono go pomiędzy strony. SKO jest zdania, że twierdzenie, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się tylko w interesie strony która żąda wszczęcia postępowania, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostaje w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie stabilnej, wyznaczonej na gruncie i w sposób mający odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami jest równoznaczne z określeniem zasięgu prawa własności nieruchomości. Leży zatem w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, a zatem każda z tych osób powinna partycypować w kosztach rozgraniczenia. W ocenie SKO w niniejszej sprawie Burmistrz [...] zasadnie, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i zgromadzony w jej toku materiał dowodowy, uwzględnił rozkład kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy strony postępowania według zasady podziału wg ilości punktów stanowiących przedmiot postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium dodało, że stan sporności (niepewności) przebiegu granic ma bowiem charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. Końcowo SKO dodało, że przedstawiony wyżej sposób podziału kosztów postępowania jest również zgodny z treścią uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06.Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli P.W. i W.W. i działając jako właściciele działki nr [...] zarzucili postanowieniu naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.Zdaniem skarżących nie można uznać za zasadne stanowisko Kolegium, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania i oczywistym jest, że ustalenie granic gruntów sąsiadujących leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli nieruchomości. Działka skarżących jedynie graniczyła z działką KOWR co spowodowało, że stali się oni uczestnikami postępowania. Postępowanie rozgraniczenia zostało wszczęte na wniosek KOWR Oddział Terenowy w [...] właściciela działki nr [...], jak i właściciela działki nr [...] gdzie od lat istniał spór odnośnie przebiegu granicy. Obecne postępowanie leży w interesie właścicieli działek [...] i [...], gdyż spór został rozwiązany.Dalej skarżący wskazał, że SKO w postanowieniu powołało się na:- uchwałę z 11.12.2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, że "w tego rodzaju postępowaniach istnieje możliwość obciążenia kosztami strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (....) Powyższe nie oznacza jednak, że z tezy uchwały wynika, iż w każdym przypadku organ prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby biorące w nim udział (...)".- wyrok z 01.08.2019 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyraził stanowisko, że "organ jest uprawniony by obciążyć strony kosztami postępowania rozgraniczeniowego, jednakże nie można obciążenia tego dokonywać automatycznie, bez rozważania wszystkich istotnych okoliczności sprawy (...)"Biorąc pod uwagę przytoczone orzeczenia Sądu skarżący stanęli na stanowisku, że SKO niezbyt wnikliwie rozpatrzyło wniesione zażalenie i powołane w nim argumenty odnośnie tego, że w przeprowadzonym postępowaniu skarżący nie mieli żadnego interesu prawnego i nie wnioskowali o rozgraniczenie, gdyż granica ich działki jest znana i respektowana od lat, a po przeprowadzonym rozgraniczeniu nie uległa ona zmianie.Dalej skarżący wskazali, że przed rozgraniczeniem ich działka o nr [...], której granica została ustalona przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, od której została odkupiona graniczyła z działką [...], której właścicielem był KOWR w [...], i ta też działka [...] graniczyła z działką [...]. Po przeprowadzonym rozgraniczeniu linia płotu niezmiennie stanowi granicę między działkami z tą jednak różnicą, że działka [...]obecnie graniczy z działką [...]. Zaistniałe zmiany widoczne są na mapach granicznych przed rozgraniczeniem i po rozgraniczeniu.Mając powyższe na względzie strona podtrzymała swoje stanowisko, że kosztami postępowania powinni zostać obciążeni właściciele działek, którzy mieli spór graniczny, czyli mieli interes prawny i wystąpili z wnioskami o rozgraniczenie. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżących zwrotu kosztów sądowych.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty przedstawione w skardze nie wnoszą nic nowego do przedmiotowego postępowania. SKO w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym zostało uregulowane w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 – dalej p.g.k.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 p.g.k., jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wskazane organy (art. 31 ust. 1 p.g.k.). Rodzaje rozstrzygnięć, jakie zapaść mogą w postępowaniu rozgraniczeniowym określają przepisy art. 31 ust. 4, art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 p.g.k. Sprawa o rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym może zakończyć się ugodą mającą moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4), decyzją organu o rozgraniczeniu, jeżeli mimo niezawarcia ugody, zebrane dowody pozwalają na ustalenie przebiegu granicy (art. 33 ust. 1), bądź decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2), gdy nie doszło do zawarcia ugody, ale również gdy zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody nie dają podstaw do ustalenia przebiegu granicy w drodze decyzji. Przytoczone przepisy wskazują na zasadę udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. W konsekwencji koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Tym samym należą one do kosztów postępowania administracyjnego.Przepisy p.g.k. nie określają natomiast zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W tej sytuacji, w kwestii kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia zastosowanie znajdują przepisy Działu IX k.p.a. Zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 262 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a nadto koszty mediacji (art. 263 § 1 k.p.a.). Organ może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (art. 263 § 2 k.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.). Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Zwrócić przy tym należy uwagę, że to, czy w sprawie wydana została decyzja merytoryczna (rozstrzygająca sprawę co do istoty), czy też decyzja tylko w znaczeniu procesowym (umarzająca postępowanie), jest w tym przypadku bez znaczenia (wyrok NSA z dnia 19 września 2007 r., I OSK 1356/06, LEX nr 384289).Obowiązek uiszczenia kosztów postępowania, co do zasady, spoczywa na stronach postępowania. Stosownie do treści art. 152 k.c., właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., (I OPS 5/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 k.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w p.g.k. oraz w k.c. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady. Wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2 - 4 i art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k., które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c. stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. W jego ocenie, udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, pozostaje w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym, wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczące rozgraniczenia zostało wszczęte na wniosek Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w [...] i dotyczyło rozgraniczenia pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...],[...],[...] oraz nieruchomością skarżących, tj. [...]. Kolegium zasadnie wskazało, że w sprawie istniał spór co do przebiegu granic sąsiadujących nieruchomości, a postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości, bez względu na przyczynę sporu. Wnioskodawca podał, że aktualny przebieg granic nie odzwierciedla zakresu faktycznego władania gruntem przez właścicieli sąsiadujących nieruchomości. O zaistnieniu sporu świadczy również fakt, że z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości wystąpił właściciel nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] i oraz właściciel nieruchomości o nr ewidencyjnym [...]. Należy wskazać, że spór graniczny został zakończony decyzją znak [...] zatwierdzającą ustalone na podstawie istniejących dokumentów oraz zgodnego oświadczenia stron granice pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...],[...] i stycznie w jednym punkcie z nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...]i [...], w związku z zawartą ugodą oraz decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością położoną w m. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] a nieruchomościami położonymi w m. [...], oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...],[...],[...] i [...], w związku z zawartą ugodą. W decyzji z dnia [...] lipca 2025 r., [...] umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe wskazano m.in., że na odcinku między nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], której wykonywanie powierzono Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa, a nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi: [...],[...] i [...] został ujawniony spór graniczny, którego istotą były sprzeczne dokumenty geodezyjne przedstawiające przebieg granicy pomiędzy punktami 2-2369, a 2-1106, rozbieżne z punktami 2-251, a 2-255. Z zawartych ugód wynika, że strony poczyniły wzajemne ustępstwa i ustaliły przebieg granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami oznaczonymi numerami: [...],[...]i [...]oraz nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], a nieruchomościami oznaczonymi numerami: [...],[...],[...] i [...]. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu cywilnym celem ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 P.g.k., jest ustalenie granic ze skutkami w zakresie stanu własności. Ugoda graniczna jest rodzajem umowy zdefiniowanej w art. 917 k.c., zgodnie z którym przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić istniejący lub mogący powstać spór. Ugoda taka zawiera m.in. opis przedmiotu sporu z podaniem granic wskazanych przez strony oraz wynikających z dokumentacji, opis wzajemnych ustępstw oraz zgodne oświadczenie stron, że uważają spór za wygasły, a ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Ugoda definitywnie kończy spór graniczny, wywołuje skutki prawne od momentu jej podpisania przez wszystkie strony i geodetę. Zawarcie ugody skutkuje koniecznością zaniechania prowadzenia dalszego postępowania co do istoty i jego umorzeniem na mocy art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego (vide: wyrok NSA z dnia 15 listopada 2023 r., I OSK 1766/22, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że decyzja w sprawie rozgraniczenia dotyczy interesu prawnego wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, który nie składał wniosku o rozgraniczenie i nie kwestionował przebiegu granicy (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., I OSK 309/15, CBOSA). Samo przekonanie skarżących, iż granica pomiędzy ich działką, a działką sąsiadów jest bezsporna nie może stanowić podstawy do uznania, iż nie powinni oni ponosić kosztów postępowania (wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2025 r., I OSK 2214/23, CBOSA). Wszczęcie zatem postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu prawidłowe i jednoznaczne określenie granic, leżało w interesie właścicieli spornych nieruchomości, w tym skarżących. W analizowanej sprawie niewątpliwie nastąpiło usunięcie niepewności prawnej co do przebiegu granicy wynikającej ze sprzecznych dokumentów geodezyjnych, a zatem ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami leży w interesie właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, a zatem i w interesie skarżących. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy uzasadniają stanowisko, że nie było bezzasadne żądanie wszczęcia postępowania w celu jednoznacznego ustalenia granic nieruchomości. Występował stan sporności (niepewności) przebiegu granic.W konsekwencji należy stwierdzić, że zasadne zatem było również w rozpatrywanej sprawie obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości i to niezależnie od tego, kto był wnioskodawcą postępowania rozgraniczeniowego. Wskazać trzeba, że z powyższej uchwały (I OPS 5/06) nie należy wyprowadzać wniosku, który nakazywałby stosować zawsze i w każdych okolicznościach (bezwyjątkowo) zasadę równego rozkładu kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie, dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 2211/14, wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., I OSK 1813/17, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2020 r., I OSK 1439/20, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że na koszty postępowania rozgraniczeniowego składają się czynności geodety w wysokości 11.808 zł, co wynika z przedłożonej faktury. W rozpoznawanej sprawie kosztami postępowania rozgraniczeniowego zostały obciążone wszystkie strony postępowania, jednakże – co istotne – nie w stopniu równym. Jako podstawę ustalenia ponoszonych przez uczestników postępowania kosztów rozgraniczenia organy przyjęły nie tylko liczbę stron biorących udział w postępowaniu, ale także liczbę punktów granicznych i ich położenie. Takie stanowisko jest zgodne z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2020 r., I OSK 1439/20, wyrok NSA z 29 sierpnia 2019 r., I I OSK 2688/18 wyrok WSA w Krakowie z 9 stycznia 2020 r., III SA/Kr 927/19, CBOSA). Całkowity koszt rozgraniczenia w kwocie 11.808,00 zł został podzielony przez ilość punktów granicznych tj. 7, co dało kwotę 1686,85 zł za punkt. W przypadku punktów stanowiących trójmiedzę organ podzielił koszt przez 3, a czwórmiedzę przez 4.Mając na względzie powyższe uwagi Sąd uznał, że organ zasadnie obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego również skarżących (984 zł) jako właścicieli nieruchomości będącej przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego.W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a..