Wyrok - II SA/Rz 1304/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja administracyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr SE.9022.1.270.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów - oddala skargę - UZASADNIENIE II SA/Rz 1304/25UzasadnieniePrzedmOddalono skargę. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja administracyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr SE.9022.1.270.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów - oddala skargę - UZASADNIENIE II SA/Rz 1304/25UzasadnieniePrzedm
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Jolanta Kłoda-Szeliga
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
II SA/Rz 1304/25UzasadnieniePrzedmiotem skargi A.Z. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "Organ odwoławczy" lub "PPWIS") z 13 sierpnia 2025 r. nr SE.9022.1.270.2025.AB w przedmiocie oddalenia zarzutów.Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po uprzednim doręczeniu upomnienia z 6 marca 2025 r. nr 70/SE/2025 PPWIS postanowieniem z 20 maja 2025 r. nr SE.9022.1.270.2025.AB nałożył na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do zaszczepienia małoletniego dziecka – N.Z. – urodzonego [...] 2017 r., zgodnie z tytułem wykonawczym z 7 kwietnia 2025 r. nr PSE.9022.27.68.2024 wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS" lub "Organ I instancji"). Zobowiązany odebrał w/w postanowienie w dniu 2 czerwca 2025 r.Odrębnymi pismami z 10 czerwca 2025 r. (data wpływu do Organu) Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz, na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 - dalej: u.p.e.a.) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - brak uprzedniego zawiadomienia o przesłaniu tytułu wykonawczego do wojewody oraz niewłaściwe określenia obowiązku w tytule wykonawczym, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym w mowa w części B poz. 2-4. Organ egzekucyjny pismem z 16 czerwca 2025 r. przekazał zarzuty Zobowiązanego do PPIS celem przedstawienia stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. nr PSE.9022.27.68.2024 wierzyciel oddalił zgłoszone zarzuty. Postanowienie zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 15 lipca 2025 r.Pismem z 21 lipca 2025 r. (nadanym 22 lipca 2025 r.) Zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela podtrzymując złożone zarzuty oraz kwestionując obowiązek poddania szczepieniu ochronnemu dziecka.Zaskarżonym postanowieniem PPWIS - działając na podstawie art. 18, art. 33 § 1 i 2, art. 34 § 2 pkt 1, § 3, 26 § 5c i § 5d u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej: k.p.a.), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 338 - dalej: u.P.I.S.) - utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji.Organ egzekucyjny, po analizie zarzutów oraz stanowiska wierzyciela, w pełni podzielił przedstawione przez wierzyciela stanowisko i nie znalazł podstaw do jego zakwestionowania. Zarzuty zgłoszone przez Zobowiązanego nie wykazują, aby prowadzona egzekucja była niezgodna z prawem, dotyczyła obowiązku nieistniejącego lub wygasłego, ani tez aby zachodziły inne przesłanki uzasadniające ich uwzględnienie w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a.Organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z."), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu.Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 782), zgodnie z § 3 ust. 2 przedmiotowego aktu normatywnego. Obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym ma więc charakter osobistego świadczenia osoby zobowiązanej, wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Niewykonanie obowiązku szczepień ochronnych skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie u.z.z. oraz u.p.e.a.Zarzut dotyczący nieprawidłowego określenia obowiązku Organ odwoławczy uznał za niezasadny. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane u dziecka, prawidłowo wskazując jako podstawę prawną obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 u.z.z. a także § 2, § 3 i załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 27 u.p.e.a., a brak wypełnienia wskazanych pól wynika z faktu, iż wierzyciel nie był organem, który orzeczenie to wydał. Brak uzupełnienia pól w części B, poz. 2-4 tytułu wykonawczego w żaden sposób nie pozbawił strony prawa do ustosunkowania się do egzekwowanego obowiązku, ponieważ treść i podstawa obowiązku były stronie znane.W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku uprzedniego zawiadomienia o przesłaniu tytułu wykonawczego do wojewody, wierzyciel wskazał, że przepisy u.p.e.a. nie obligują organu wystawiającego tytuł wykonawczy do informowania strony co do jego sporządzenia i przesyłania do organu egzekucyjnego. Przypomniano Skarżącemu, że 6 marca 2025 r. wystawiono upomnienie, które zostało odebrane przez stronę 17 marca 2025 r. W upomnieniu tym wskazano, że w razie niewykonania obowiązku zaszczepienia dziecka zostanie po upływie 7 dni od daty doręczenia niniejszego upomnienia wszczęte postępowanie egzekucyjne. Ponieważ Skarżący nie wykonał obowiązku, o którym mowa w powyższym upomnieniu został wystawiony 7 kwietnia 2025 r. tytuł wykonawczy.Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez "rzekome rozpoznanie zarzutów w sposób mglisty i mato sugestywny" oraz ograniczenia się do wskazania przepisów dotyczących obowiązkowych szczepień, PPWIS stwierdził, iż zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera wskazanie obowiązujących przepisów prawa wraz z odniesieniem ich do ustalonego stanu faktycznego, co wypełnia wymóg pełnego wyjaśnienia sprawy. To, że wierzyciel odwołał się do jednoznacznych norm prawa powszechnie obowiązującego, nie oznacza lakoniczności czy braku merytorycznego uzasadnienia, lecz stanowiło konieczne odwołanie się do bezpośredniej podstawy prawnej obowiązku. W ocenie PPWIS, przeprowadzone postępowanie oraz sporządzone uzasadnienie w pełni odpowiadają wymogom art. 77 § 1 k.p.a., postanowienie wierzyciela zawiera właściwą podstawę prawną oraz logiczne i spójne uzasadnienie, zgodne ze stanem faktycznym sprawy.Wierzyciel dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 80. k.p.a., kierując się zasadą swobodnej, a nie dowolnej, oceny dowodów. Ustalenie, że Skarżący uchyla się od wykonania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom, znajduje potwierdzenie w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ocena ta została przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i w sposób nienaruszający zasady obiektywizmu.Podnoszone przez stronę obawy o potencjalne skutki uboczne szczepień nie stanowią podstawy do uchylenia obowiązku ustawowego, gdyż każdy preparat szczepionkowy dopuszczony do stosowania podlega szczegółowej weryfikacji jakości i bezpieczeństwa i skuteczności. System nadzoru nad bezpieczeństwem szczepień funkcjonuje w oparciu o przepisy prawa i pozwala na niezwłoczne reagowanie w przypadku wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych.Wobec powyższego, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany postanowienia wierzyciela.W skardze na postanowienie PPWIS opisane na wstępie Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, zaskarżył je w całości zarzucając:naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., przez brak uchylenia przez PPWIS postanowienia PPIS, z uwagi na ponowne niewyjaśnienie istotnych elementów stanu faktycznego, jak również pomimo podniesionych w zażaleniu zarzutów wskazujących na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez Organ I instancji, w tym uznanie zarzutów skarżącego za nieuzasadnione, mimo iż określenie obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, albowiem tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy bez podania daty i nazwy orzeczenia, które stanowiło podstawę do jego wydania, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do jego treści;naruszenie przepisów art. 33 § 1 i 2 oraz art. 34 § 2 pkt. 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie zarzutów Skarżącego za bezpodstawne, podczas gdy organ winien umorzyć postępowanie, gdyż wskazane przez skarżącego zarzuty wykazały, że wydany w sprawie tytuł wykonawczy nie powinien ostać się w porządku prawnym, albowiem nie spełnia on wymogów, gdyż obowiązek został określony w sposób niedokładny i wybiórczy bez podania daty i nazwy orzeczenia, które stanowiło podstawę do jego wydania, podczas gdy obowiązkiem Organu jest takie określenie obowiązku aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do jego treści;naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że Skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest jego oświadczenia o odmowie szczepień, oraz podjęcia kroków w celu wykonania nałożonego na niego obowiązku polegających na złożeniu wniosku przez Skarżącego w przedmiocie wykluczenia przez lekarza wszystkich przeciwwskazań, o jakich mówi producent szczepionek przed wykonaniem takiego szczepienia.Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie postanowień Organów I i II instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.W uzasadnieniu Skarżący wywiódł, że w analizowanej sprawie obowiązek nałożony na niego, jako opiekuna prawnego małoletnich, nie jest wymagalny ani wykonalny. Skarżący podkreślił, że nigdy nie kwestionował obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej do art. 5 u.z.z. uznać należy za niewystarczające. Analiza tytułu wykonawczego, który został dołączony do postanowienia w pozycji 3 i 4 nie określa ani daty wydania orzeczenia ani jego nazwy, pozostawiając puste pola. W analizowanej sprawie w tytule wykonawczym, który jest podstawą do egzekucji, powinny być zawarte szczegółowe i precyzyjne informacje dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym. Powinien on zawierać m.in. orzeczenie i datę jego wydania, na podstawie którego nałożono obowiązek, a tego w niniejszej sprawie zabrakło.Skarżący podkreślił, iż Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób istotny naruszyły obowiązujące przepisy, ograniczając się do przytaczania przepisów dotyczących podstawy prawnej obowiązku, wymagalności szczepień i nie odnosząc w żaden sposób tych przepisów do stanu faktycznego sprawy.Tymczasem reakcja organizmu dziecka na szczepienie nie jest do końca przewidywalna. Nawet niewielkie choćby procentowe ryzyko wystąpienia jakichkolwiek problemów zdrowotnych po poddaniu się szczepieniu w pełni uzasadnia po stronie rodzica prawo do odmowy poddania się takiej czynności. Tym bardziej kiedy w sprawie został wystosowany wniosek w przedmiocie wykluczenia przez lekarza wszystkich przeciwwskazań, o jakich mówi producent szczepionek przed wykonaniem takiego szczepienia, zaś uzyskana odpowiedź dla Skarżącego stanowiła poniekąd przerzucanie obowiązków na inne podmioty i unikanie odpowiedzialności, co tym bardziej uzasadnia jego obawy przed wystąpieniem ewentualnych negatywnych następstw takiego szczepienia.W odpowiedzi na skargę, Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podtrzymując przedstawioną w nim argumentacjęWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W razie niezasadności skargi Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a.Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.; w myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.Skarga okazała się niezasadna.Przedmiotem skargi jest wydane na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie PPWIS dotyczące oddalenia zarzutów skarżącej złożonych w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.Stosownie do treści art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego wg ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego (art. 26 § 2 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:1) nieistnienie obowiązku;2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a.,c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;3) błąd co do zobowiązanego;4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl natomiast § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:a) w całości,b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.W analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w sposób odpowiadający zacytowanym wyżej regulacjom.Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wierzyciel (PPIS) wystosował do zobowiązanego upomnienie opatrzone datą 6 marca 2025 r. nr PSE.9022.27.68.2024 zawierające wezwanie do wykonania obowiązków poddania obowiązkowym szczepieniom małoletniego syna N.Z. Upomnienie zostało skierowane na prawidłowy adres, którym zobowiązany posługiwał się w toku postępowania administracyjnego i doręczone w dniu 17 marca 2025 r.Tytuł wykonawczy wystawiony przez PPIS 7 kwietnia 2025 r. nr PSE.9022.27.68.2024 r. został złożony do PPWIS 8 kwietnia 2024 r. wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej oraz zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Odpis tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem PPWIS z 20 maja 2025 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został doręczony skarżącemu (zobowiązanemu) 2 czerwca 2025 r. Zachowując 7 - dniowy termin, stosownie do pouczenia zawartego w treści tytułu wykonawczego, zobowiązany wniósł do wierzyciela zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, korzystając w tym zakresie z uprawnień przysługujących mu na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. i kwestionując fakt niepowiadomienia jej o przekazaniu tytułu wykonawczego do Wojewody skutkującego pozbawieniem go prawa do udziału w postępowaniu oraz wskazując na nieprawidłowe określenie obowiązku w tytule wykonawczym poprzez niewskazanie daty, numeru i nazwy orzeczenia w pkt 3 i 4 tytułu. Organ egzekucyjny pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. nr SE.9022.1.270.2025.AB - przekazał stosownie do art. 34 u.p.e.a. - zgłoszone zarzuty wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska.Oddalając zarzuty zobowiązanej postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. organ I instancji oraz utrzymując je w mocy zaskarżonym postanowieniem organ II instancji nie naruszyły przepisów powołanych w zarzutach skargi ani innych przepisów, których naruszenie Sąd zobligowany byłby uwzględnić z urzędu. W świetle powyższych regulacji u.p.e.a., za zgodne z prawem uznać należało zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie PPIS oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako nieuzasadnione.Sąd podkreśla, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych.Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z., osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie.W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z., ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p. Konkretyzacja omawianego obowiązku nastąpiła w przepisach u.z.z.z. zamieszczonych w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.).Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Obowiązkiem tym w niniejszej sprawie jest wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 u.z.z. obowiązek poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpoznawanej sprawie podmiotem tym pozostaje PPIS, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 u.P.I.S.Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie jest to skarżąca - matka dziecka, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.Wykładnia zacytowanych wyżej regulacji prowadzi do konkluzji, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Zatem tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego.Urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka (art. 17 ust. 7 u.z.z.z.) Natomiast do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.p., o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych (art. 17 ust. 9 u.z.z.z.).Wydane na podstawie delegacji ustawowej (art. 17 ust. 10 u.z.z.z.) rozporządzenie w sprawie szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ponadto ramy wiekowe wymagalności poszczególnych szczepień.Zgodnie z § 3 ust. 1 w zw. z § 2 rozporządzenia, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek:1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy,2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi,3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw:a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce,6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia zamieszczono ponadto szczegółowy schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży.Ponadto na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z., GIS ogłasza w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.Jak wynika z powyższego załącznika, a także z komunikatu GIS na 2023 r. oraz na 2024 r., w 1 dobie życia dziecka należy wykonać szczepienie przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I dawka), w 2 miesiącu życia należy podać II dawkę szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, I dawkę szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, I dawkę szczepienia przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, I dawkę szczepienia przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, w 4 miesiącu życia należy podać II dawkę szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, I dawkę szczepienia przeciwko poliomyelitis, II dawkę szczepienia przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, w 6 miesiącu życia należy podać III dawkę szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, II dawkę szczepienia przeciwko poliomyelitis, w 7 miesiącu życia należy podać III dawkę szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, w 13-15 miesiącu życia należy wykonać szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce oraz III dawkę szczepienia przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, w 16-18 miesiącu życia należy podać III dawkę szczepienia przeciwko poliomyelitis oraz IV dawkę szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi.Syn skarżącego podlegał obowiązkowemu szczepieniu. Z obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisów prawa wynikał obowiązek poddania syna skarżącego szczepieniom ochronnym wskazanym w tytule wykonawczym, a stronę skarżącą obowiązywały terminy wykonania tych szczepień wynikające z aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych i ogłaszanych corocznie Programów Szczepień Ochronnych.Z dokumentacji dostępnej organowi i Sądowi wynika, że syn strony, urodzony [...] 2017 r., w dniu wystawienia tytułu wykonawczego miał ukończony 7 rok życia i nie został poddany wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II i III dawka), szczepieniom przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka i I dawka szczepienia przypominającego), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (I, II, III dawka oraz dawka szczepienia przypominającego), odrze, śwince i różyczce (I dawka oraz dawka szczepienia przypominającego).Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że pomimo upływu terminu podania poszczególnych dawek szczepionek określonych w rozporządzeniu w sprawie szczepień ochronnych oraz komunikacie GIS - skarżący nie poddał małoletniego syna wskazanym obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz nie zgłosił się do wybranego świadczeniodawcy celem wykonania lekarskiego badania kwalifikacyjnego, pomimo wystosowanego upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień. Jak wskazuje się w judykaturze, poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego, bowiem tylko w tym trybie można zidentyfikować przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA: z 16 grudnia 2021 r. II GSK 2358/21, z 27 kwietnia 2022 r. II OSK 2334/20 i z 5 maja 2022 r. II OSK 1960/19; te i poniżej powołane wyroki dostępne na CBOSA). Niepoddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu uniemożliwiało stwierdzenie przez lekarza istnienia ewentualnych przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego, a skarżący sam również nie dostarczył aktualnego zaświadczenia potwierdzającego takie przeciwwskazania.Powyższe ustalenia świadczą o tym, że strona skarżąca uchylała się od obowiązku poddania syna szczepieniom, pomimo wezwania ze strony inspekcji sanitarnej, jak też po otrzymaniu upomnienia w tej sprawie. W rezultacie za niezasadne należało uznać zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności czy wykonalności obowiązku zaszczepienia małoletniego i treści oraz zakresu tego obowiązku. Rację ma skarżący, że w tytule wykonawczym w podrubrykach dotyczących podstawy prawnej obowiązku nie wskazano orzeczenia oraz jego daty i numeru, ale brak takiego orzeczenia wyłączał obowiązek jego wskazania. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. W rubryce określającej dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym prawidłowo wskazano przepisy, stanowiące podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z. oraz § 2 i § 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych. Obowiązek objęty tytułem wykonawczym był zatem skarżącemu znany, bowiem wynikał z treści zacytowanych wyżej przepisów, z treści upomnienia, w którym na kanwie obowiązujących przepisów określono, jakim szczepieniom ochronnym ma być poddany syn skarżącego, jak i z treści samego tytułu wykonawczego, w którym w podrubryce 5 określającej treść obowiązku wskazano jakim szczepieniom należy poddać syna N.Z. Za chybiony należy zatem uznać argument o jakichkolwiek wątpliwościach co do treści obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Nie można uznać trafności zarzutów skarżącego co do naruszenia przepisów art. 33 § 1 i 2 oraz art. 34 § 2 pkt. 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie zarzutów skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za bezpodstawne. Brak było podstaw do umorzenia postępowania. Sąd nie dopatrzył żadnych uchybień, który dyskwalifikowałyby tytuł wykonawczy jako podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego.Nie sposób dopatrzeć się również w działaniach organów naruszenia art. 80 k.p.a., w tym przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów w kierunku dowolności. Organy w sposób jednoznaczny dowiodły, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, bowiem nie zgłosił się z dzieckiem do stosownej placówki medycznej celem ich wykonania w wymaganych przepisami prawa terminach, jak również nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego dokumentującego przeciwwskazania lekarskie do ich wykonania. Brak jest podstaw do twierdzenia, że elementem stanu faktycznego sprawy, który został pominięty przez organy prowadzące postępowanie, jest oświadczenie o odmowie szczepień, którego skarżący nie złożył. Wystarczającym elementem stanu faktycznego sprawy jest okoliczność niepoddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przy braku zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań do przeprowadzenia takiego szczepienia. Z uwagi na powyższe nie można również podzielić zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., przez brak uchylenia przez PPWIS postanowienia PPIS wskutek niewyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego w zakresie określenie obowiązku podlegającego egzekucji.Sąd dodatkowo wyjaśnia, że art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności dopuszcza ingerencję władzy publicznej w życie prywatne i rodzinne jednostki w przypadkach przewidzianych ustawą, z uwagi na ochronę zdrowia innych osób. Z powyższego wynika zatem, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. Obowiązek ten wpisuje się również w obowiązki rodziców sprawujących /wykonujących władzę rodzicielską względem dziecka z uwzględnieniem zarówno jego dobra, jak i interesu społecznego. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r. II GSK 3542/15).Nadto, jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r. II OSK 389/16). Z faktu, że obowiązek szczepień ochronnych w Polsce, jak już wyjaśniono powyżej, jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych, a jego wykonanie jest zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń wynika konkluzja, że materia dotycząca szczepień ochronnych nie należy do sfery prywatności jednostki (wyroki NSA z 6 kwietnia 2011 r. II OSK 32/11 i z 10 lutego 2021 r. II OSK 1622/18). Podobne stanowisko wyraził WSA w Bydgoszczy w wyroku z 17 kwietnia 2024 r. II SA/Bd 1408/23 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z 18 marca 2025 r. II SA/Sz 961/24.Wskazać również należy, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności strony skarżącej nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.. skargę oddalił.