Wyrok - II SA/Wa 1421/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 17 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. Żołnierze zawodowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego oddala skargę , ,Oddalono skargę. Żołnierze zawodowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego oddala skargę , ,
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
odwołujący
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
17 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Andrzej Góraj
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", oraz art. 236 ust. 3,8,9,10 i ust. 16 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) oraz § 2, § 5, § 6 ust. 2, § 7 ust. 1 § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 978) po rozpatrzeniu odwołania S. D., zw. dalej "skarżącym", z dnia [...] maja 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego w ramach pomocy rekonwersyjnej obejmującej sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych na kierunku "Zarządzanie Zasobami Ludzkimi" organizowanych przez [...] z siedzibą w [...], Filia w [...] w terminie od [...] marca 2025 r. do [...] lutego 2026 r.Rozstrzygnięcie to zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2024 r. i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego.Wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] o przyznanie pomocy w zakresie sfinansowania kosztów studiów podyplomowych na kierunku "Zarządzanie Zasobami Ludzkimi" organizowanych przez [...] z siedzibą w [...], Filia w [...] w terminie od [...] marca 2025 r. do [...] lutego 2026 r. w kwocie 2800 zł.Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE) w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu prawa w zakresie sfinansowania wnioskowanego kosztu wskazując, że " Pan st. szer. rez. S. D. od dnia [...].02.2025 r. jest zatrudniony w firmie [...] Sp. z o.o. i osiąga z tego tytułu dodatkowy dochód w kwocie 5.000,00 zł (brutto)...". Ponadto "organ emerytalny uznał, iż nabycie uprawnień, w związku z wnioskiem Pana st. szer. rez. S. D. z dnia [...].03.2025 r., nie będzie prowadziło do nabycia kwalifikacji, których posiadanie jest konieczne i niezbędne na rynku pracy ale ma charakter szeroko pojętego doskonalenia zawodowego ".W dniu [...] maja 2025 r. do Departamentu Spraw Socjalnych MON wpłynęło - za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] - odwołanie skarżącego od ww. decyzji. W przedmiotowym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości.W uzasadnieniu skarżący podniósł, że "Studia z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi dają mu takie kompetencje [...] aby aplikować na stanowiska związane z wcześniej nabytymi umiejętnościami", a także jak twierdzi Odwołujący "że żeby być właściwie przygotowanym do cywilnego rynku pracy, musi ukończyć jeszcze wnioskowane studia podyplomowe ".Organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 236 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierz zawodowy, który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej 4 lata, w okresie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 226 pkt 1, 2, 7 i 11-15, może korzystać, na terenie kraju, na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. Ponadto § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych, wskazuje, że - ogół przedsięwzięć podejmowanych w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych, realizowanych przez podmioty wymienione w art. 236 ust. 16 ustawy, jest pomocą rekonwersyjną mającą zagwarantować odpowiednie przygotowanie uprawnionych do funkcjonowania na rynku pracy.Organ II instancji wskazał, że intencją pomocy rekonwersyjnej w zakresie przekwalifikowania zawodowego jest przygotowanie żołnierzy zawodowych oraz zwolnionych z zawodowej służby wojskowej do funkcjonowania na cywilnym rynku pracyRozpatrując niniejszą sprawę organ wskazał na różnicę pomiędzy doskonaleniem zawodowym - przekwalifikowaniem, a w ogóle możliwością zaistnienia na rynku pracy. Odwołujący stwierdza ,,że studia pozwolą mu zdobyć bardziej zaawansowaną wiedzę w tej konkretnej dziedzinie, co czyni go bardziej atrakcyjnym na rynku pracy i pozwoli na znalezienie pracy w bardziej prestiżowych instytucjach ". Ukończenie przez skarżącego kolejnych studiów podyplomowych w ramach pomocy rekonwersyjnej ma służyć szeroko pojętemu doskonaleniu zawodowemu, a nie przygotować do funkcjonowania na cywilnym rynku pracy. Jest to jednak ocena błędna, pomijająca rzeczywisty cel pomocy rekonwersyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 listopada 2024r., sygn. akt II SA/Wa 1077/24 stwierdził, że sama poprawa konkurencyjności na rynku z perspektywy obecnej aktywności zawodowej, nie może być kwalifikowana jako przesłanka uzasadniająca pomoc "niezbędną do funkcjonowania na rynku pracy" w rozumieniu ustawy.Dodatkowo organ II instancji zaznaczył, że skarżący otrzymał już pomoc rekonwersyjną decyzją Dyrektora WBE w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] i ukończył studia podyplomowe na kierunkach "Audyt wewnętrzny i kontrola zarządcza" oraz "Zamówienia publiczne" w łącznej kwocie 7760 zł., co wskazuje, że podwyższył już posiadane kwalifikacje zawodowe w ramach pomocy rekonwersyjnej. Ponadto skarżący jest zatrudniony od [...] lutego 2025 r. w firmie [...] Sp. z o.o. i osiąga z tego tytułu dodatkowy dochód.Z powyższego wynika, że ukończenie przez skarżącego studiów podyplomowych w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi nie spowoduje uzyskania innych kwalifikacji niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, a jedynie jak wskazał skarżący pozwoli na aplikowanie na inne stanowiska związane z wcześniej nabytymi umiejętnościami. Takie stwierdzenie skarżącego przesądza o tym, że nie zostanie wypełniona przesłanka, określona w art. 236 ust. 8 i 17 ustawy o obronie Ojczyzny z dnia 11 marca 2022 r. Organ I instancji jako dysponent środków budżetowych stoi na straży ich racjonalnego wydatkowania i jego zadaniem jest właściwe i zgodne z przepisami prawa dysponowanie tymi środkami.Pomoc rekonwersyjna nie jest świadczeniem, z którego należy obligatoryjnie skorzystać tylko jest to wsparcie dla uprawnionych w uzyskaniu kwalifikacji niezbędnych do aktywności zawodowej, które skarżący już posiada co potwierdza m.in. fakt, że funkcjonuje zawodowo na cywilnym rynku pracy i jest należycie przygotowany do utrzymania swojej aktywności zawodowejSkargę na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2025 r. wniósł skarżący podnosząc naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego t.j.: art. 236 ust. 8 pkt 1 oraz ust. 17 ustawy o obronie Ojczyzny oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: art. 7, art. 8, 1art. 0, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwej kontroli decyzji administracyjnej, w szczególności przekroczenie zasady swobody oceny dowodów poprzez uznanie iż postępowanie organu w sprawie było wystarczające a w konsekwencji pozbawienia strony skarżącej uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia podnoszonych w odwołaniu twierdzeń skutkiem czego było nieuwzględnienie odwołania.Podnosząc te zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 236 ustawy z dnia 11 marca 2023 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248), który w ust. 3 stanowi, iż żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej 4 lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 226 pkt 1, 2, 7 i 11-15, w okresie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.Wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego należy złożyć w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (ust. 5).Ustęp 8 powołanego art. doprecyzowuje, iż w ramach pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3, do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty:1) przekwalifikowania zawodowego, rozumianego jako zmiana posiadanych kwalifikacji zawodowych na inne, celem wykonywania nowego zawodu, nabycia nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, uzyskania innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, uzyskania certyfikatu, licencji, zdania egzaminu lub uzyskania wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu;2) przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia, w którym następuje przekwalifikowanie zawodowe, lub do miejsca odbywania praktyki zawodowej i z powrotem;3) zakwaterowania w okresie przekwalifikowania zawodowego lub odbywania praktyki zawodowej.W kolejnych ustępach 9 i 10 powołanego art. ustalono wysokość limitów pokrywania kosztów pomocy związanych z przekwalifikowaniem zawodowym, przejazdów, zakwaterowania.Powołany przepis art. 236 ustawy o obronie Ojczyzny dotyczy tzw. rekonwersji, czyli przekwalifikowania zawodowego po zakończeniu zawodowej służby wojskowej. Skorzystanie z pomocy wymaga inicjatywy ze strony osoby uprawnionej (złożenia wniosku), zaś sama pomoc - co istotne - nie jest przyznawana automatycznie, na co jasno wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem mogą być pokrywane koszty.Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego przyznania byłemu żołnierzowi świadczeń rekonwersyjnych sądy administracyjne badają, czy decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.W ocenie Sądu wydane w tej sprawie decyzje nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego.Podkreślić należy, że pomoc polega na pokrywaniu kosztów przekwalifikowania zawodowego, a granicę wysokości wyznaczała wysokość limitu. Innymi słowy, pomoc rekonwersyjna może być przyznana na przekwalifikowanie zawodowe (kurs, szkolenie itp.) wskazane przez osobę uprawnioną, a nie jako określenie łącznej kwoty do wykorzystania w sposób wybrany przez uprawnionego w wymaganym czasie.W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący nie wykorzystał przysługującego mu limitu pomocy rekonwersyjnej, jak i w czasie orzekania przez organ nie wyekspirował termin ubiegania się o tę pomoc. Niemniej w przypadku skarżącego cel pomocy rekonwersyjnej został zrealizowany, bowiem na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] marca 2024 r. pokryto mu koszty związane z ukończeniem studiów podyplomowych na kierunkach "Audyt wewnętrzny i kontrola zarządcza" oraz "Zamówienia publiczne", co obrazuje że podwyższył już kwalifikacje zawodowe w ramach pomocy rekonwersyjnej. Co więcej skarżący jest zatrudniony od [...] lutego 2025 r. w firmie [...] Sp. z o.o. Zatem zdobył on odpowiednie kwalifikacje do funkcjonowania na rynku pracy i jest aktywny zawodowo. Kolejne studia podyplomowe "Zarządzanie zasobami ludzkimi" o pokrycie kosztów których obecnie się ubiega, pozwoli mu niewątpliwie zwiększyć ofertę usługową. Zatem są to pożądane dodatkowe kwalifikacji do kwalifikacji już zdobytych, umożliwiających zarobkową aktywność zawodową. Przepis art. 236 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny wskazuje na konieczność "uzyskania innych nowych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy", więc takich, bez których nie można podjąć pracy danego rodzaju. Sam zaś skarżący przyznał, iż obecnie zdobyte dodatkowe kwalifikacje mają na celu zwiększenie jego atrakcyjności na rynku pracy. W przypadku skarżącego - dzięki udzielonemu wsparciu finansowemu - osiągnięte zostały cele pomocy rekonwersyjnej. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący skorzystał z wszelkiej możliwej prawnie pomocy rekonwersyjnej, dzięki czemu uzyskał szereg uprawnień i kwalifikacji umożliwiających odnalezienie się na rynku pracy.W konsekwencji, uznać należy że pomoc udzielana w ramach tzw. rekonwersji powinna dotyczyć byłych żołnierzy przygotowujących się do uczestnictwa na rynku pracy, a nie tym którzy na tym rynku już istnieją, co świadczy o tym, że jest już właściwie przygotowany do cywilnego rynku pracy.Słusznie także organ odwoławczy wskazał, iż były żołnierz ubiegający się o pomoc rekonwersyjną nie jest bezwzględnie uprawniony do wykorzystania całej kwoty limitu, albowiem nie jest to kwota obligatoryjna, a jedynie są to środki finansowe celowe, które służą przekwalifikowaniu zawodowemu.Reasumując, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora DSS MON, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2025 r. nie naruszają prawa, zaś argumenty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.Przed podjęciem spornych rozstrzygnięć organy administracji orzekające w analizowanej sprawie przeprowadziły obszerne postępowanie wyjaśniające, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.Jednocześnie, organy obu instancji swoje stanowisko w sprawie należycie uzasadniły, przestrzegając wszelkich zaleceń ustawodawcy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.