Postanowienie - II OZ 275/26 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 24 marca 2026
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 740/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 159/2025 znak: WOP.Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, rozbiórka obiektu budowlanego. Dnia 24 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 740/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 159/2025 znak: WOP.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
24 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Robert Sawuła
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 listopada 2025 r., II SA/Łd 740/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku P. K., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przezeń decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi (ŁWINB) z 7 sierpnia 2025 r. nr 159/2025 znak: WOP.7721.136.2025.ID w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - drogi.W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że P. K. wniósł skargę na ww. decyzję ŁWINB wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – drogi, poprzez usunięcie płyt żelbetowych drogowych ułożonych na odcinku o długości 52,20 m i szerokości 2,50 m na działce nr [...] w obrębie [...], stanowiący sięgacz ulicy [...] położonej w S.Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jest to konieczne dla uniknięcia dotkliwych dla niego skutków w postaci konieczności dokonania rozbiórki wykonanych prac poprzez usunięcie płyt żelbetowych drogowych, w sytuacji gdy kwestionuje zasadność i prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji m. in. z uwagi na nieprawidłowość, a co najmniej przedwczesność ustaleń organów nadzoru budowlanego co do kwalifikacji wykonanych prac, a także co do prawidłowości zastosowanego trybu postępowania w sprawie. W ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi administracyjnej jest uzasadnione, bowiem uwzględnienie skargi spowoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. "Gdyby zaś skarżący zmuszony był dokonać rozbiórki obiektu na skutek uwzględnienia skargi okazałoby się, że nakaz rozbiórki byłby nieuzasadniony lub przedwczesny".W odpowiedzi na skargę ŁWINB wniósł o jej oddalenie.Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący, nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności i argumentów czy dowodów, na poparcie złożonego wniosku. W szczególności w żaden sposób nie wyjaśnił, o jaką konkretną znaczną szkodę oraz o jakie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody chodzi w jego przypadku, oraz czy okoliczności te wypełniają znamiona przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; Ppsa). Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie uzasadnił złożonego wniosku, nie przedłożył stosownych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, WSA w Łodzi uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Zażalenie na odmowne postanowienie sądu wojewódzkiego złożył skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 Ppsa, poprzez bezzasadną odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie jej wykonania.W związku z powyższym strona skarżąca wnosi o:- zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.W uzasadnieniu zażalenia podnosi się argumentację, jak we wniosku zawartym w skardze.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2026, poz. 143), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zawierał takiej argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie uzasadniał tego również sam charakter decyzji rozbiórkowej, bowiem w istocie nie istnieje automatyzm przy wstrzymaniu wykonania decyzji rozbiórkowej tylko z tego wyłącznie faktu, że decyzja dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego. Należy podzielić pogląd ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że co do zasady rozbiórka skutkuje niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody u zobowiązanego lub prowadzi do niebezpieczeństwa zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, jednak ustawodawca nie uczynił odstępstwa dla spraw w przedmiocie nakazu rozbiórki pod kątem wykazania okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie w konkretnych okolicznościach sprawy zagrożeń o jakich mowa w art. 61 § 3 Ppsa (zob. postanowienia NSA: z 16 grudnia 2025 r., II OZ 1922/25, LEX nr 3981708, czy z 22 maja 2025, II OZ 725/25, LEX nr 3885051). Dlatego też okoliczność, że przedmiotem zaskarżonej decyzji, o której wstrzymanie wykonania wnioskuje się jest rozbiórka obiektu budowlanego, nie uzasadnia samo przez się wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania przez Sąd. Skoro należy uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności o charakterze ww. zagrożeń z art. 61 § 3 Ppsa, przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, to należało uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji może zagrażać skarżącemu powstaniem znacznej dla niego szkody lub powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Z wniosku skarżącego nie wynikają tego rodzaju okoliczności, albowiem nie zostały tam one podniesione. Wnioskodawca jedynie ogólnie wskazał, że nakaz rozbiórki może okazać się nieuzasadniony i przedwczesny w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd. Zauważyć należy, że znaczna szkoda w przypadku rozbiórki nie oznacza wyłącznie konieczności usunięcia danego obiektu z danej lokalizacji, gdyż wówczas każdy nakaz rozbiórki uzasadniałby wstrzymanie wykonania. Znaczna szkoda oznacza wystąpienie szkody, która przewyższa skutki rozbiórki (usunięcie obiektu) powodując inne istotne dolegliwości dla zobowiązanego np. w postaci pozbawiania miejsca zamieszkania czy doprowadzenia do utraty płynności finansowej lub konieczności zakończenia prowadzonej działalności zarobkowej. Oczywiście rozbiórka wiąże się z poniesieniem określonych kosztów usunięcia obiektu z danego miejsca, ale należy to kwalifikować jako normalny skutek tego rodzaju decyzji (jego istota). Zatem skutki rozbiórki wykraczające poza tą istotę, a powodujące negatywne skutki dla stanu majątkowego zobowiązanego czy zagrażające jego życiu lub zdrowiu można uznać za znaczące szkody (por. postanowienie NSA z 22 maja 2025, II OZ 725/25). Wnioskodawca w swoim wniosku o wstrzymanie nie wskazał jakiego rodzaju szkody majątkowe i w jakiej wysokości spowoduje wykonanie rozbiórki. Nie przestawił swojej sytuacji majątkowej stosowną dokumentacją finansową. Sąd nie mógł zatem nie dysponując powyższą dokumentacją stwierdzić, że rozbiórka przedmiotowej drogi będzie obarczona takim wysokim kosztem, który wobec stanu majątkowego wnioskodawcy może doprowadzić go np. do utraty płynności finansowej. Brak powołania tego rodzaju okoliczności we wniosku i ich uwiarygodnienia poprzez przedłożenie dokumentacji np. oszacowania kosztów rozbiórki w zestawieniu do aktualnego stanu finansów uniemożliwił sądowi uwzględnienie wniosku skarżącego.Zaś kwestie związane z zasadnością i prawidłowością wydania zaskarżonej decyzji m. in. z uwagi na przedwczesność ustaleń organów nadzoru budowlanego co do kwalifikacji wykonanych prac, a także co do prawidłowości zastosowanego trybu postępowania w sprawie nie mogły zostać ocenione w tego rodzaju postępowaniu, albowiem dotyczą one oceny merytorycznej samej decyzji, co na tym etapie jest przedwczesne.W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia., orzeczono jak w sentencji postanowienia.