sygn. II OSK 174/25 17 grudnia 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Wyrok - II OSK 174/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 17 grudnia 2025

Teza
Oddalono skargę kasacyjną. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 178/24 w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolOddalono skargę kasacyjną. cudzoziemcy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 178/24 w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwol
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Typ sprawy nieustalone
Etap skarga kasacyjna
Tryb posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia 17 grudnia 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Grzegorz Antas
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 178/24 w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE
Uzasadnienie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 178/24, po rozpoznaniu skargi A. B., dalej: "skarżący", na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy, w punkcie 1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; w punkcie 2) zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; w punkcie 3) zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Śląski. Wyrok zaskarżył w całości.W pierwszej kolejności na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 z późn. zm., dalej w skardze kasacyjnej: "ustawa o cudzoziemcach") oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm., dalej w skardze kasacyjnej: "specustawa ukraińska"), zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że skarżący dochował warunków formalnych i skutecznie złożył ponaglenie, gdy tymczasem pismo mające stanowić ponaglenie złożone zostało przed upływem terminu na załatwienie sprawy, a zatem pozostawione było przez organ bez rozpoznania (nie było zatem złożone skutecznie), wobec czego skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a zatem skarga, jako niedopuszczalna, powinna ulec odrzuceniu.Mając na uwadze powyższy zarzut wniósł o uchylenie wyroku WSA w Gliwicach oraz odrzucenie skargi na podstawie art. 189 P.p.s.a.Na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu i wniosku podniósł dalsze zarzuty mające skutkować oddaleniem skargi.Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:1) art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 specustawy ukraińskiej w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię tj. uznanie, że pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 ustawy powinno być interpretowane wąsko, a w związku z tym obejmuje wyłącznie obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 specustawy ukraińskiej, a nie cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku ustawy o cudzoziemcach, co narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i niedyskryminacji;2) art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 specustawy ukraińskiej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, gdy tymczasem na mocy tych przepisów termin na załatwienie sprawy nie upłynął;3) art. 100a ust. 1 w zw. z art. 100a - 100d specustawy ukraińskiej w zw. z art. 5 Dyrektywy Rady 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony poprzez uznanie, że to kogo specustawa ukraińska rozumie pod pojęciem cudzoziemca użytym w art. 100a-100d wynika z art, 100a ust. 1 specustawy ukraińskiej, gdy tymczasem każdy z tych przepisów zawiera odrębne (rozłączne) normy prawne, a art. 100d, nie zawiera odesłania do art. 100a ust. 1 w zakresie definicji "cudzoziemca", a tym samym brak jest podstaw, by wnioskować, że pojęcie cudzoziemca winno być interpretowane zgodnie z art. 100a ust. 1 specustawy ukraińskiej, który odsyła do wskazanej decyzji wykonawczej i dyrektywy natomiast powinno być rozumiane na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 , art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 100d specustawy ukraińskiej polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, mimo że nie upłynął termin na załatwienie sprawy, a zatem nie doszło do bezczynności organu.Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o:1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez oddalenie skargi w trybie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach na zasadzie art. 185 P.p.s.a.,3) zasądzenie na rzecz Wojewody Śląskiego od Strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanychWniósł również o przeprowadzenie autokontroli przez WSA w Gliwicach w trybie art. 179a P.p.s.a i uchylenie wyroku oraz ponowne rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi.Jednocześnie, na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a., oświadczył, że zrzeka się rozprawy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 P.p.s.a. Wojewoda Śląski, który wniósł skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.Nie jest zasadny najdalej idący zarzut skargi kasacyjny, zmierzający do przyjęcia, że skarga była niedopuszczalna, tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3a K.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 z późn. zm., dalej: "ustawa o cudzoziemcach") oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 167 z późn. zm., dalej: "specustawa ukraińska"), poprzez uznanie, że skarżący dochował warunków formalnych i skutecznie złożył ponaglenie.Z art. 53 § 2b P.p.s.a. wynika, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w art. 37 § 3a K.p.a. stanowi się, że jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Wówczas, jak wynika ze zdania drugiego powołanego przepisu, nie stosuje się art. 37 § 4-8 K.p.a. W związku z tym brak podstaw do przyjęcia, aby pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania miało ten skutek, że nie jest to ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a. W szczególności nie wynika to z art. 37 § 3a K.p.a., w którego ostatnim zdaniu określono skutki pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania, sprowadzające się do niestosowania art. 37 § 4-8 K.p.a. W związku z tym, skoro w rozpoznawanej sprawie ponaglenie przed wniesieniem skargi zostało wniesione, to spełniono warunek dopuszczalności skargi przewidziany w art. 53 § 2b P.p.s.a., a pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania nie ma dla oceny spełnienia tego warunku dopuszczalności istotnego znaczenia (patrz: wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1419/24; wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2318/24; wyrok NSA z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2155/24).Do poprzedzającego wywodu dodać można, że przyjęcie odmiennego poglądu skutkowałoby przeniesieniem na etap badania formalnych wymogów skargi zagadnienia merytorycznego, czy organ pozostaje w bezczynności, czy też termin załatwienia sprawy jeszcze nie upłynął.Sąd pierwszej instancji wskazał, że jakkolwiek znane są mu rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące stosowania art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa do spraw innych cudzoziemców, to jednak nie dostrzega podstaw do zmiany utrwalonej i w pełni jednolitej linii swego dotychczasowego orzecznictwa, stosownie do której zasada racjonalności ustawodawcy oraz systemowa i językowa wykładnia, dokonywana przy uwzględnieniu przepisów unijnych prowadzą do wniosku, że nie są przedmiotem tych regulacji uprawnienia innych cudzoziemców, niż obywatele Ukrainy w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 specustawy ukraińskiej, przybyli na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie.Dla jasności odnotować można, że jakkolwiek A. B. jest obywatelem Ukrainy, to nie przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. W dalszej części niniejszego uzasadnienia z tego względu będzie określany jako cudzoziemiec.Przyznać należy rację Wojewodzie Śląskiemu w zakresie, w jakim zarzucił Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 specustawy ukraińskiej w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, że pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinno być interpretowane wąsko, a w związku z tym obejmuje wyłącznie obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 specustawy ukraińskiej, a nie cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. ustawy o cudzoziemcach, co narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i niedyskryminacjiW dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepis art. art. 100d ust. 1-4 specustawy ukraińskiej stanowi rozwiązanie generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 specustawy ukraińskiej (por. wyrok NSA z 22 maja 2025 r., II OSK 1349/24; wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2585/24; wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 1883/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela.Oparcie się na powyższym wniosku interpretacyjnym nie stanowi jednakże wystarczającej podstawy do przypisania zaskarżonemu wyrokowi wadliwości determinującej uznanie, że skarga skarżącego cudzoziemca zarzucająca organowi bezczynność powinna zostać, jak przyjmuje Wojewoda Śląski, oddalona (art. 151 P.p.s.a.). Analiza przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1-2 i ust. 4 specustawy ukraińskiej pozwala podzielić argumentację skarżącego kasacyjnie organu wskazującą, że ww. regulacja prawna mogła prowadzić do zawieszenia rozpatrywania wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego, a w konsekwencji mogła zostać uznana przez organ za przeszkodę do wywodzenia w sposób skuteczny środka prawnego dotyczącego bezczynności organu właściwego do jego rozpatrzenia. Uwzględnić w tym zakresie niewątpliwie należy nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi od wiosny 2022 r. na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostawało bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w sprawach dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych powierzonych im zadań. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone zostało stanowisko, że rozwiązania przyjęte w dyrektywie 2011/98/UE uwzględniają "zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich" (motyw 5 preambuły dyrektywy), co nakazuje uznać, iż nie sposób ich przenosić na grunt uwarunkowań zaistniałych podczas sytuacji nietypowej o charakterze nadzwyczajnym, do której niewątpliwie należy zaliczyć poważny kryzys migracyjny (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2025 r., II OSK 2316/24; wyrok NSA z 18 lutego 2025 r., II OSK 2057/24; wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., II OSK 1924/24; wyrok NSA z 17 grudnia 2024 r., II OSK 1355/24; wyrok NSA z 9 grudnia 2024 r., II OSK 1424/24; wyrok NSA z 23 października 2024 r., II OSK 867/24).W konsekwencji należy zgodzić się także z tezą sformułowaną w podsumowaniu zarzutu materialnego nr 3, według której, pojęcie cudzoziemca powinno być rozumiane na podstawie art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.O ile powyższe uwarunkowania pozostawały aktualne w dacie wystąpienia przez skarżącego cudzoziemca z żądaniem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy (29 sierpnia 2023 r.), co determinowało sposób oceny ich wpływu na bieg spornego postępowania, jako że sąd administracyjny zobowiązany był uwzględnić treść art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a specustawy ukraińskiej, o tyle odmiennej ocenie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podlegać powinno przedłużenie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej na okres po 30 czerwca 2024 r., wprowadzone na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854).W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazuje się w tym kontekście, że okres ponad dwóch lat jest czasem, w jakim władze publiczne zobowiązane były dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, wobec czego niespełnienie warunku niezbędności ograniczenia nakazuje rozwiązanie przyjęte w art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 3 cyt. ustawy traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności, a tym samym uchybiające m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2025 r., II OSK 3112/24; wyrok NSA 5 sierpnia 2025 r., II OSK 3111/24; wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2939/24; wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., II OSK 2942/24; wyrok NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24).Analiza konstytucyjnych kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 184 Konstytucji) prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest co do zasady sądem powołanym do oceny zgodności ustaw z Konstytucją oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie. Z uwagi na precyzyjne określenie kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją oraz ustawami (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji (por. R. Hauser, J. Trzciński, O formach kontroli konstytucyjności prawa przez sądy, RPEiS 2008, nr 2, s. 9 i n.). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe – odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty, co pozwala działanie sądu administracyjnego traktować jako konieczny sposób zapewnienia stronie prawa do konstytucjonalizacji norm szczegółowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia jej sprawy objętej wniesioną skargą.Taką sytuację należy odnosić w świetle jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego do zmiany art. 100d specustawy ukraińskiej wprowadzonego na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. Nie ulega wątpliwości, że rozwiązania legislacyjne warunkowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi nieodzowny element testu proporcjonalności, co nakazuje sądom poddawanie stałej ocenie podstaw ich wprowadzenia (utrzymywania).Powyższe prowadzi do wniosku, że przepis objęty podstawą kasacyjną - art. 100d ust. 3 pkt 1-2 i ust. 4 specustawy ukraińskiej wiążąco kształtował ocenę prawną kwestii odnoszącej się do bezczynności w sprawie wymienionej w art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a specustawy ukraińskiej w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r., wbrew przyjmowanemu przez skarżący kasacyjnie organ założeniu, nie uniemożliwia jednakże postawienia zarzutu, że sposób prowadzenia przez organ postępowania, jeżeli nie doszło do jego zakończenia wydaniem stosownego aktu, w okresie po wskazanej dacie powinien być kwalifikowany jako równoważny stanowi opisanemu w art. 37 § 1 pkt 1-2 K.p.a., gdy sprawa nie została terminowo załatwiona, bądź postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Wydając zaskarżony wyrok z 4 września 2024 r., Sąd I instancji był tym samym uprawniony, by zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącego cudzoziemca w skardze odnośnie do sposobu działania Wojewody Śląskiego w opisanej płaszczyźnie poddać kontroli, stosownie do dyspozycji art. 149 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 199/25).Nie prowadzi do uwzględnienia skargi zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 specustawy ukraińskiej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, gdy tymczasem na mocy tych przepisów termin na załatwienie sprawy nie upłynął;Nie jest także skuteczny powiązany z powyższym zarzutem materialnym zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 12 § 1 , art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 100d specustawy ukraińskiej polegającego na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, mimo że nie upłynął termin na załatwienie sprawy, a zatem nie doszło do bezczynności organu.Z akt administracyjnych wynika, iż w dacie wniesienia skargi wniosek skarżącego cudzoziemca ze względu na obarczające go braki nie mógł doprowadzić do rozpoczęcia biegu 60-dniowego terminu wskazanego w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Nie jest to jednak równoznaczne z prawidłowością działania organu w kontrolowanej przez Sąd sprawie. W uzasadnieniu złożonej skargi kasacyjnej Wojewoda Śląski nie podważył bowiem tych ogólnych ocen skarżącego, które znalazły potwierdzenie w stanowisku sformułowanym przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, wskazujących na to, że zwłoka przy rozpoznaniu przez organ wniosku cudzoziemca była nadmierna, ponieważ nie znajdowała uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nawet jeżeli uwarunkowania sprawy sprzeciwiają się dopuszczalności postawienia organowi za Sądem I instancji zarzutu wykroczenia poza granice czasowe prowadzenia sprawy wskazane w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, działania organu cechujące się niewystarczającą efektywnością uznać trzeba za równoważne stanowi opisanemu w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. (przewlekłe prowadzenie postępowania), którego zaistnienia ustawodawca na gruncie art. 149 § 1 pkt 1 i 1a P.p.s.a. nie różnicuje względem stanu potwierdzającego dopuszczenie się przez organ bezczynności. Uznanie, że Sąd I instancji dokonał odmiennej kwalifikacji zwłoki Wojewody Śląskiego, nie zmienia faktu, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zatem nie podlega uchyleniu (art. 184 P.p.s.a.) – por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt Ii OSK 199/25.W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.., oddalił skargę kasacyjną.