Postanowienie - I OW 157/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. M. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócOdrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. M. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwróc
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
Wójt Gminy K. wnioskiem z 8 sierpnia 2025 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. M., dalej – zainteresowany, o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 1 sierpnia 2025 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. został przekazany do rozpatrzenia przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S., dalej – OPS w S., wniosek przebywającego od 14 marca 2020 r. w Zakładzie Opiekuńczo – Leczniczym w [..], gmina S., zainteresowanego o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu ukończenia 75 roku życia złożonego w dniu 9 lipca 2025 r.OPS w S. uznał, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku, gdyż zainteresowanego jako osoba bezdomna przebywająca obecnie od 14 marca 2020 r. w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym dla [...] w C. posiada ostatnie stałe zameldowanie pod adresem C., gmina K. - wymeldowany od 22 lutego 1999r.Zainteresowany oświadczył, iż aktualnie przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w C. i deklaruje chęć dalszego pobytu w C. Pobiera zasiłek stały wypłacany przez [...] Centrum Pomocy Rodzinie oraz świadczenie uzupełniające wypłacane przez ZUS w Z. Korzysta w C. ze specjalistycznej opieki medycznej i jest pod stałą kontrolą tamtejszych lekarzy.OPS w S., przekazując akta sprawy stwierdził, iż pobyt w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym, w którym obecnie przebywa zainteresowany nie można zakwalifikować jako miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Zainteresowany przebywa w ZO-L w C. od 2020 r., pobiera świadczenia z [...]CPR w G. i zgodnie z jego oświadczeniem z aktualnym miejscem pobytu wiąże swoją przyszłość.Organ wnioskujący wskazał, że zainteresowany nigdy nie figurował w bazie beneficjentów OPS w K. Zakład Opiekuńczo Leczniczy w C. jest położony na terenie gminy S., dlatego też właściwym do rozpatrzenia wniosku jest OPS w S.Zainteresowany przebywa obecnie w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w C. i ma zamiar przebywać nadal, pobyt jest na czas nieokreślony. Fakt korzystania z opieki zdrowotnej i leczenia specjalistycznego świadczy o ześrodkowaniu ważnych spraw życiowych.W ocenie organu wnioskującego, organem miejscowo właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego w sprawie o zasiłek pielęgnacyjny jest Wójt Gminy S., albowiem głównym ośrodkiem jego działalności jest gmina S.W zakreślonym przez Naczelny Sąd Administracyjny terminie Wójt Gminy S. nie złożył odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej – p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej – k.p.a., spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 k.p.a. organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu.W pierwszej kolejności wskazać należy, że zawisły spór o właściwość dotyczy sprawy z zakresu administracji rządowej. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1208), dalej – u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem rodzinnym, zaś w myśl art. 20 ust. 1 u.ś.r. zadania w zakresie świadczeń rodzinnych są realizowane przez organ właściwy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Faktem znanym Sądowi z urzędu jest natomiast to, że organy pozostające w sporze mają siedziby w różnych województwach: gmina K. leży bowiem w województwie z., natomiast gmina S. w województwie l.Powyższe oznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 22 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach, w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej, rozstrzyga minister właściwy do spraw administracji publicznej.Z tego względu należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu, a złożony wniosek podlega odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. postanowiono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a