Postanowienie - I FZ 179/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 18 grudnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U. sp. z o.o. w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1123/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 2401-IOV3.4103.48
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
18 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Ryszard Pęk
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 7 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1123/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku U. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej skarżąca spółka), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 czerwca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z okresu od stycznia do listopada 2019 r.2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu argumentowała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie niemożliwych do odwrócenia skutków w postaci ogłoszenia upadłości ze znaczną szkodą dla wszystkich wierzycieli, w tym także w zakresie wierzytelności publicznoprawnych.3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyjął, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Podkreślił, że skarżąca spółka nie ma racji twierdząc, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki w postaci ogłoszenia upadłości. Podkreślił, że postanowieniem z 25 marca 2024 r. organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej decyzji z 12 stycznia 2024 r. w zakresie, w jakim nakłada ona na skarżącą spółkę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do listopada 2019 r. W związku z wydaniem tego postanowienia dokonano szeregu zajęć rachunków bankowych skarżącej spółki i jej wierzytelności. A zatem nie można zgodzić się z argumentacją, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z pociągnięciem negatywnych konsekwencji w sytuacji, gdy zostało już wszczęte postępowanie egzekucyjne względem skarżącej spółki.Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że wyrokiem z 13 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1085/24, oddalono skargę skarżącej spółki na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z okresu od stycznia do listopada 2019 r.W jego ocenie skarżąca spółka nie wykazała, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, dlatego brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem.4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o uwzględnienie zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.W uzasadnieniu wskazano m.in., że "skarżąca ze swej strony wskazuje, że wykazała w sposób, który nie powinien budzić wątpliwości, iż w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".Skarżąca spółka wskazała dalej, m.in., że nadesłane dokumenty w postaci sprawozdań finansowych i bilansów za lata 2020-2023 oraz za pierwsze półrocze 2024 r. są wystarczające dla skonfrontowania wysokości kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z sytuacją majątkową i finansową strony skarżącej. Argumentowała, że "twierdzenie, że w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji strona skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonych kwot, nie uwzględnia realiów, bowiem z powodu zablokowania dostępu do rachunków bankowych i aktywów, już teraz nie może prowadzić działalności, a skutki takiego stanu rzeczy są nieodwracalne".Zdaniem skarżącej spółki, Sąd pierwszej instancji bezzasadnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pomimo że skarżąca spółka to wykazała.5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.5.2. Na wstępie należy podkreślić, że zażalenie na postanowienie sporządził profesjonalny pełnomocnik, jednak w nie sformułowano w nim konkretnych zarzutów skierowanych pod adresem zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia natomiast nie podważono stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie niespełnienia przesłanek ustawowych do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zawiera chaotyczne cytaty i fragmenty orzecznictwa oraz zaskarżonego w sprawie postanowienia.5.3. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność zażalenia zwraca uwagę na to, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonej do tego sądu ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest odstępstwem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.5.4. Skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Niezbędnym zatem do uwzględnienia wniosku jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej.Niewykazanie tych okoliczności w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206; oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).5.5. Zauważyć przy tym należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10 oraz z 26 lutego 2013r., dostępne – CBOSA).Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13, dostępne – CBOSA). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku.5.6. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.5.7. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia, czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.5.8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.